Uroczystości upamiętniające 78. rocznicę zbrodni katyńskiej w Słupsku odbyły się 13 kwietnia 2018 r. Przy pomniku Krzyża Katyńskiego w samo południe zebrali się kombatanci okresu II wojny światowej, młodzież szkolna, przedstawiciele władz samorządowych, uczelni i instytucji państwowych oraz liczni mieszkańcy Słupska. Obecni byli przedstawiciele dowództwa 7. Brygady Obrony Wybrzeża, dowództwa amerykańskiej jednostki obrony przeciwrakietowej oraz jednostki ochrony tej bazy. Szczególny charakter uroczystości nadały poczty sztandarowe organizacji kombatanckich, instytucji i szkół. Wojsko wystawiło kompanię honorową. Zebranych przywitał w imieniu Miejskiego Komitetu Obchodów Świąt Państwowych i Rocznic Dariusz Poręba. Młodzież zapaliła znicze przy Krzyżu Katyńskim oraz przy nieopodal znajdujących się Krzyżu Wołyńskim i grobowcu zamordowanych przez żołnierzy niemieckich w 1945 r. polskich robotników przymusowych. Uroczystości te od 12 lat są przygotowywane przez Związek Sybiraków i Urząd Miejski.

Przemówienie okolicznościowe wygłosił Tadeusz Konopacki, członek Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Słupsku. W swoim wystąpieniu powiedział m.in.: „Katyń – to słowo zna każdy Polak. Przypomnijmy. Na początku wojny w 1939 r. do niewoli sowieckiej dostało się 240 tys. żołnierzy polskich. Utworzono trzy specjalne obozy jenieckie w Kozielsku i Ostaszkowie w Rosji oraz w Starobielsku na Ukrainie dla około 15 tys. osób. Przebywali tam oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, strażacy, leśnicy, urzędnicy państwowi i politycy. 7 tys. osób znajdowało się w więzieniach na Ukrainie i Białorusi. To była elita naszego państwa. Ci jeńcy i więźniowie byli pod szczególną opieką sowieckiej służby bezpieczeństwa jako osoby niebezpieczne dla Rosji i władzy sowieckiej. W marcu 1940 r. władze Rosji Sowieckiej nakazały zabić tych ponad 22 tys. Polaków.

Są wśród Sybiraków członkowie rodzin pomordowanych – rodziny katyńskie. W tym czasie, w kwietniu 1940 r., gdy mordowano jeńców, ich rodziny deportowano na Syberię. Rosja Sowiecka realizowała drugą część planu niszczenia naszej państwowości. W 1940 r. rozpoczęła masową deportację ludności polskiej na Syberię i w inne rejony kraju. Tylko w latach 1940–1941 z okupowanych przez Sowietów terenów deportowano ponad milion Polaków. Dzisiejsi Sybiracy są częścią tych, którym się udało wrócić do ojczyzny. To potomkowie zesłańców okresu wojny przysłali nam ziemię z polskiego cmentarza w obwodzie Archangielsk. Wmurowana ona jest przy pomniku.

Prawda o mordzie katyńskim do 1990 r. była ukrywana przez Rosję Sowiecką, jak i przez władze polskie. W archiwach moskiewskich jest dokumentacja działań Stalina i jego aparatu państwowego. Po 1990 r. część dokumentów udostępniono Polsce. Rosja przyznała się do tej zbrodni przypisywanej przez lata Niemcom hitlerowskim. Zabrakło jednak osądzenia i ukarania właściwych wykonawców działających w imieniu państwa rosyjskiego”.

W imieniu władz samorządowych głos zabrała zastępca prezydenta miasta Słupska Krystyna Danilecka-Wojewódzka. Podkreślając znaczenie oddawania hołdu ofiarom zbrodni katyńskiej, powiedziała m.in.: „W historii świata są takie wydarzenia, których nie można zapomnieć. Wielkie, bohaterskie i wielkie tragiczne, wstydliwe dla ludzi i cywilizacji. W XX w. to czas II wojny światowej, zwycięstwo ideologii faszystowskiej III Rzeszy Niemieckiej i sowieckiej agresji Związku Radzieckiego. Wielką ofiarą tych ideologii stali się Polska i Polacy.

Lata 1939–1945 to czas wielkich zbrodni wykonanych na ludziach przez ludzi. Zbrodni, których nie można zrozumieć, nie można zapomnieć, nie można wybaczyć. Najtragiczniejsze, sprzed 78 laty, zadane skrytobójczo przez sowieckie NKWD nie na polu walki, a w lochach więzień lub nad wykopanymi rowami, strzałem w tył głowy.

Nauczyciele, profesorowie, lekarze, oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, kolejarze, żołnierze straży granicznej. Polacy. Zamordowani bez winy. W pogardzie dla cywilizacji, w pogardzie dla konwencji międzynarodowych, które nakazywały honor dla jeńców wojennych. Niemal 22 tys. ofiar i co najmniej 150 tys. najbliższych, ożałobionych po stracie najbliższych, tych, którzy nie znali prawdy: matki i ojcowie, dzieci, żony, bracia i siostry”.

Dla zaznaczenia różnorodności wyznań religijnych ofiar tragedii katyńskiej kapłani religii katolickiej, protestanckiej i prawosławnej odmówili modlitwę ekumeniczną.

Z nieukrywaną aprobatą przyjęto nową formułę i treść „Katyńskiego apelu pamięci” odczytanego przez oficera Garnizonu Słupskiego Wojska Polskiego. Oprawę artystyczną uroczystości przygotowała młodzież Zespołu Szkół Technicznych w Słupsku pod kierunkiem Lilianny Lipnickiej.

Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów przy Krzyżu Katyńskim. W imieniu Sybiraków kwiaty złożyli członkowie Zarządu z prezesem Zarządu Oddziału Jerzym Lisieckim.

W godzinach porannych w Zespole Szkół Technicznych odbyły się szkolne uroczystości, w których udział wzięli Sybiracy i przedstawiciele Rodzin Katyńskich.

Uroczystości w Zespole Szkół Technicznych

Sybiracy, Rodzina Katyńska i młodzież przy dębach pamięci ofiar Katynia

Poczty sztandarowe podczas uroczystości przy Krzyżu Katyńskim

Zapalonymi zniczami upamiętniono 78. rocznicę zbrodni katyńskiej

Wystąpienie członka Zarządu Oddziału ZS w Słupsku Tadeusza Konopackiego

Wystąpienie zastępcy prezydenta Słupska Krystyny Danileckiej-Wojewódzkiej

Modlitwa ekumeniczna

Kwiaty składa Zarząd Oddziału

Autor: Wiktoria Bicimirska

Click to listen highlighted text!