Już po raz 77. obchodzimy rocznicę pierwszej masowej deportacji Polaków na Sybir.

10 lutego 2017 r. białostoccy Sybiracy zgromadzili się pod pomnikiem Grobem Nieznanego Sybiraka. Licznie przybyli również przedstawiciele lokalnych władz samorządowych, służb mundurowych, IPN-u, Muzeum Pamięci Sybiru, Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru, Wspólnoty Wnuków Sybiraków i młodzież szkolna.

Kapelan Sybiraków ks. Józef Wiśniewski przewodniczył wspólnej modlitwie za zmarłych zesłańców i pomordowanych w obozach sowieckich. Minutą ciszy uczciliśmy ich pamięć. Następnie poszczególne delegacje złożyły wieńce i postawiły płonące znicze przy pomniku.

Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Tadeusz Chwiedź w krótkich słowach nakreślił tak tragiczną w skutkach dla Polski decyzję Biura Politycznego WKP(b) z dnia 5 grudnia 1939 r. o masowych deportacjach ludności polskiej w głąb ZSRR, a następnie podziękował wszystkim obecnym za tak liczne przybycie.

Dzień 10 lutego 2017 r. był piękny, słoneczny, choć nie tak mroźny i śnieżny jak ów z 1940 r. Wówczas w szalejącą zamieć i silny mróz wywożono nas w dalekie tajgi syberyjskie. Tamtych wydarzeń nie można zapomnieć.

W tym dniu z okazji tej bolesnej rocznicy spotkaliśmy się również w Centrum Edukacyjnym Muzeum Pamięci Sybiru. Po serdecznym powitaniu przez dyrektora Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciecha Śleszyńskiego, nastąpiła krótka lekcja historii o przyczynach i skutkach paktu Ribbentrop–Mołotow, deportacjach, powstaniu armii gen. Andersa, bitwach stoczonych przez Sybiraków – tułaczy na Wschodzie i Zachodzie. Prelekcję tę wygłosił prezes Zarządu Oddziału ZS w Białymstoku Tadeusz Chwiedź.

Dagmara Dworak zaprezentowała swoją książkę pt. „Kromka chleba” i film wyjaśniający genezę tego utworu. Z wielkim zainteresowaniem słuchaliśmy wspomnień autorki o życiu jej ojca i jego rodziny w Hajnówce przed wojną, a potem na zesłaniu w syberyjskiej wiosce w bezkresnej tajdze. Pani Dagmara spełniła marzenia i życzenie ojca. Wraz z mężem zorganizowała wyprawę do Gramatuchy – miejsca zesłania – i tam ojciec zapalił znicz na symbolicznym grobie swojej matki. Spotkał się też z dawnymi mieszkańcami różnych miejsc pobytu rodziny Żukowskich na zesłaniu, o czym opowiadają wyżej wspomniana książka i film.

Tego dnia wieczorem mogliśmy obejrzeć relację Telewizji Trwam z nagrań wspomnień białostockich Sybiraków, członków Komisji Historycznej Muzeum Sybiraków i Zarządu Oddziału Związku Sybiraków.

Oprac.: Heronima Dzierma

Dzień 10 lutego 2017 r. był też dniem wizyty Sybiraków w Szkole Podstawowej im. Sybiraków w Rafałówce koło Zabłudowa, która przyjęła to imię w 2014 r.

Uroczystość rozpoczęła się wprowadzeniem sztandaru szkoły, a następnie zgromadzeni odśpiewali Hymn Sybiraków.

Uczniowie IV i V klasy z wielkim przejęciem i perfekcyjnie opanowanym tekstem przedstawili gehennę deportacji, skupiając się głównie na pierwszej, lutowej. Teksty przeplatane były patriotycznymi pieśniami, które razem wszyscy śpiewali.

Obecna na spotkaniu sekretarz Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Jolanta Hryniewicka podziękowała młodym wykonawcom, a szczególnie dyrekcji szkoły za tak staranne przygotowanie części artystycznej. Prezentowane wiersze i pieśni przywoływały bolesne wspomnienia z tamtych tragicznych dni.

Następnie wspólnie z grupą starszych uczniów pojechaliśmy do miejscowości Zacisze, gdzie znajduje się pomnik upamiętniający deportację do Kazachstanu wszystkich mieszkańców (82 osoby) w dniu 10 lutego 1940 r. Byli to osadnicy wojskowi – koloniści, którzy otrzymali ziemię za udział w zwycięskiej wojnie 1920 r. Zapaliliśmy znicze, pomodliliśmy się za tych, którym nie było dane wrócić do ojczyzny, i za tych, którzy już po powrocie odeszli na wieczną wartę.

Szkoła nosząca imię Sybiraków dokłada wszelkich starań, szczególnie edukacyjnych i wychowawczych, aby jej uczniowie znali historię zesłań lat 40. XX w. i byli dumni z nadanego szkole imienia.

Oprac.: Jolanta Hryniewicka

Złożenie kwiatów pod pomnikiem Grobem Nieznanego Sybiraka

Złożenie kwiatów pod pomnikiem Grobem Nieznanego Sybiraka. Od prawej: prezes Zarządu Oddziału ZS w Białymstoku Tadeusz Chwiedź, pełnomocnik Zarządu Województwa Podlaskiego ds. kombatantów i osób represjonowanych Zbigniew Kamiński, sekretarz Zarządu Oddziału ZS Jolanta Hryniewicka oraz prezes Oddziału Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Białymstoku Zdzisław Tabor

Pamiątkowe zdjęcie uczestników uroczystości

Pamiątkowe zdjęcie uczestników uroczystości 77. rocznicy pierwszej masowej deportacji Polaków na Sybir

zdjęcia Monika Szarejko (Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku)

Click to listen highlighted text!