Uroczyste otwarcie Muzeum Katyńskiego w Warszawie

Uroczystości rozpoczęły się rano 17 września 2015 r. polową mszą świętą na Placu Apelowym przed Muzeum Katyńskim, celebrowaną przez biskupa polowego Wojska Polskiego Józefa Guzdka. Udział w niej wzięli również duchowni innych religii, których wyznawcami byli jeńcy zamordowani w Katyniu.

Po mszy odbyło się widowisko poetycko-muzyczne „Vinctis non victis – Pokonanym Niezwyciężonym”, przygotowane we współpracy z Fundacją Kresy Historii, podczas którego zaprezentowano pieśni i wiersze poświęcone zbrodni katyńskiej. Wykorzystano także dotyczące jej dokumenty i wypowiedzi. Wystąpili m.in. Anna Seniuk, Jerzy Zelnik, Edyta Geppert i Justyna Steczkowska, z towarzyszeniem Włodzimierza Pawlika.

O godz. 12.00 rozpoczęła się uroczystość oficjalnego otwarcia Muzeum Katyńskiego. Pierwszy głos zabrał minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak, przedstawiając wysiłki wojska, dzięki którym możliwe stało się otwarcie muzeum. Stwierdził, że nasze państwo jest w szczególny sposób zobowiązane wobec polskich oficerów, którzy zginęli w Katyniu. „Ten mord miał zniszczyć nasze państwo, zniszczyć ludzi, którzy mu służyli” – mówił. Dodał, że zaczynający służbę żołnierze będą przyjeżdżać do Warszawy i zwiedzać Muzeum Katyńskie i Muzeum Powstania Warszawskiego, aby „wiedzieli, skąd pochodzą, aby wiedzieli, jak ważna jest historia, i żeby wiedzieli, jak nasi ojcowie, dziadowie walczyli o niepodległość i wolność”.

Premier Ewa Kopacz w swoim wystąpieniu stwierdziła: „Dziś oddajemy hołd tym, którzy zginęli zdradzieckim strzałem w potylicę, ale także tym, którzy pamięć o Katyniu przenieśli przez lata komunistycznego kłamstwa. Warto zadać sobie pytanie, co było powodem, że po agresji Związku Sowieckiego akurat ci ludzie musieli stracić życie. Odpowiedź jest prosta – zapłacili życiem za służbę Rzeczypospolitej, za to, że niezależnie od poglądu, wyznania, regionu, z którego pochodzili, w sercu mieli wyrytą tę najważniejszą wartość – służbę Polsce”. Premier mówiła, że nowoczesny patriotyzm w XXI w. nie żąda ofiary życia. „Dziś patriotyzm to rzetelna praca, obowiązkowość, przestrzeganie prawa, osobista uczciwość, a także miłość bliźniego. Nie można mówić, że kocha się Polskę, jeśli nie kocha się Polaków, jeśli w rodaku widzi się wroga, chce go się zniszczyć i upokorzyć, nie ma miłości do Polski bez miłości do Polaków”.

Następnie głos zabrała prezes Zarządu Federacji Rodzin Katyńskich Izabella Sariusz-Skąpska, która na zakończenie swojego wystąpienia stwierdziła, że Muzeum Katyńskie jest nie tyle muzeum zbrodni, co hołdem dla jej ofiar. „To nowy dom dla rodzinnych pamiątek przechowanych przez noc komunizmu, to nowy dom dla przedmiotów z dołów śmierci w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni” – powiedziała. Muzeum jest spełnieniem marzeń rodzin katyńskich. „Spełnieniem naszego marzenia będzie każde drgnienie serca, kiedy zwiedzający przeczyta słowa tęsknoty z któregoś z zachowanych listów. Mamy nadzieję, że zastanowi się, kim byli ci ludzie i kogo zabrakło w powojennej Polsce” – dodała Izabella Sariusz-Skąpska.

Wystąpiła również prezes Zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 Teresa Bracka, która przekazała muzeum pamiątki po policjantach wydobyte z dołów śmierci.

Prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Warszawie Halina Drachal w uznaniu zasług za przekazywanie prawdy o zbrodni katyńskiej wręczyła „Guziki Katyńskie” bp. Józefowi Guzdkowi, prezes Zarządu Federacji Rodzin Katyńskich Izabelli Sariusz-Skąpskiej, sekretarzowi Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzejowi Krzysztofowi Kunertowi i dyrektor Biura ROPWiM Teresie Baranowskiej, dyrektorowi Muzeum Katyńskiego Sławomirowi Frątczakowi oraz dyrektorowi Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie Zbigniewowi Wawrowi.

Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzej Krzysztof Kunert obiecał, że Rada systematycznie będzie przekazywała do zbiorów muzeum pamiątki wydobywane w Katyniu, Miednoje, Charkowie i Bykowni. Uroczyście przekazał do Muzeum Katyńskiego pierwszą z planowanych kilku wielotomowych ksiąg cmentarnych cmentarzy katyńskich, dotyczącą cmentarza w Bykowni. Kolejne mają się ukazywać co dwa, trzy lata. Egzemplarz księgi sekretarz przekazał również prezydentowi Andrzejowi Dudzie.

Na zakończenie głos zabrał prezydent RP Andrzej Duda. Zwracając się do rodzin pomordowanych, podkreślił, że to właśnie one przez dwa pokolenia – mimo cierpienia, bólu, prześladowania, zadeptywania – przechowały pamięć przez najtrudniejsze lata. Mówiąc o pomordowanych, podkreślił, że zginęli nie tylko dlatego, że służyli Polsce. „Zostali zamordowani także z jeszcze jednej, ogromnie ważnej przyczyny. Ci ludzie, o czym świadczy ich życie, także pamiątki po nich, listy, ich treść, byli polską elitą, byli tym, co jest fundamentem narodu” – powiedział Andrzej Duda i dodał, że intencją zbrodni katyńskiej było podcięcie korzeni naszego narodu. „Stąd w powszechnym przekonaniu polskiego społeczeństwa, historyków i prawników zbrodnia ta (…) musi być nazywana zbrodnią ludobójstwa”. Podkreślił, że każdy Polak powinien zobaczyć Muzeum Katyńskie. Wyraził nadzieję, że także goście z zagranicy będą je odwiedzać, jest to bowiem „niezwykle ważne miejsce do pokazania prawdy o naszej historii”.

Po wystąpieniu prezydenta została odmówiona modlitwa celebrowana przez biskupa polowego Wojska Polskiego Józefa Guzdka, prawosławnego ordynariusza bp. Jerzego Pańkowskiego, ewangelicko-augsburskiego kapelana Piotra Janika oraz naczelnego rabina Polski Michaela Schudricha. Po modlitwie nastąpiło uroczyste otwarcie i poświęcenie Muzeum Katyńskiego. Wstęgę przecięli prezydent Andrzej Duda, premier Ewa Kopacz, minister Tomasz Siemoniak oraz przedstawicielki organizacji kombatanckich Izabella Sariusz-Skąpska, Teresa Bracka i Halina Drachal.

Uczestnicy uroczystości mieli możliwość zwiedzenia Muzeum Katyńskiego.

Uroczystości zakończył wieczorny koncert multimedialny Łukasza L.U.C.-a Rostkowskiego „Ibidem ʼ40”, powstały w ramach kampanii „Pamiętam. Katyń 1940”. Artysta połączył elektroniczne kompozycje z muzyką instrumentalnego zespołu kameralnego oraz archiwalnymi nagraniami Polskiego Radia i Radia Wolna Europa związanymi ze zbrodnią katyńską.

Główna ekspozycja Muzeum Katyńskiego (oddział Muzeum Wojska Polskiego) mieści się w Kaponierze Cytadeli Warszawskiej

Oficjalną uroczystość otwarcia Muzeum Katyńskiego rozpoczęło wystąpienie ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Rodzina Policyjna 1939 przekazało na ręce dyrektora Muzeum Katyńskiego Sławomira Frątczaka pamiątki po policjantach – ofiarach zbrodni katyńskiej

Stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Warszawie wyróżniło (od lewej) bp. Józefa Guzdka, Izabellę Sariusz-Skąpską, Teresę Baranowską, Zbigniewa Wawra, Sławomira Frątczaka i Andrzeja Krzysztofa Kunerta „Guzikami Katyńskimi”. Wręczyła je prezes Halina Drachal

Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przekazał prezydentowi Andrzejowi Dudzie pierwszą z wydanych ksiąg cmentarnych