W Zielonogórskim Oddziale Związku Sybiraków – Dzień Sybiraka w 80. rocznicę masowych zesłań Polaków na Syberię i do Kazachstanu, miał charakter trwałego upamiętnienia losów Zesłańców. Główne uroczystości odbyły się na Zielonogórskiej Nekropoli, będącej miejscem pamięci ofiar komunizmu i faszyzmu z okresu drugiej wojny światowej. Uroczystość rozpoczęto hymnem państwowym, a następnie wysłuchano marsz sybiraków z czynnym śpiewem zgromadzonych Sybiraków. Uroczyste spotkanie prowadził Jan Olszewski prezes Koła w Zielonej Górze, witając na wstępie wszystkich przybyłych w tym wartę honorową Wojska Polskiego wystawioną przez 14. Pułk artylerii przeciwlotniczej z Czerwińska.  Zielonogórska Nekropolia powstała na cmentarzu komunalnym z inicjatywy Związku Sybiraków, upamiętniająca ofiary wszystkich organizacji kombatanckich i stowarzyszeń patriotycznych. W 1991 roku z inicjatywy Bogusława Baja pierwszego prezesa Zarządu Oddziału w Zielonej Górze i prof. Jana Konrada Stawiarskiego wiceprezesa Zarządu Oddziału, dla uczczenia zmarłych Sybiraków na zesłaniu Ks. bp Józef Michalik poświęcił krzyż metalowy o wadze 17 ton – wysokości 15 m i całą Nekropolię. Krzyż ten jest największym w Polsce krzyżem metalowym upamiętniającym śmierć i cierpienia Zesłańców Sybiru. Obok krzyża w najbliższym otoczeniu ustawione są inne trwałe znaki pamięci , symbole Golgoty Wschodu narodu polskiego. W czasie odbywającej się uroczystości na Zielonogórskiej Nekropolii z okazji Dniu Sybiraka , odsłonięto i poświęcono metalowe tablice pamiątkowe, przedstawiające miejsca zesłań i opis losów Polaków na zesłaniu. Koszty wykonania tablic i renowacji pozostałych znaków pamięci Sybiraków znajdujących się w pobliżu krzyża pokrył Lubuski Urząd Marszałkowski w Zielonej Górze, dzięki przychylności Pani Marszałek Elżbiety Anny Polak i Wiolety Haręźlak Przewodniczącej Sejmiku Województwa Lubuskiego. Całość wykonanych robót nadzorował Urząd Miasta w Zielonej Górze przy osobistym zaangażowaniu się Janusza Kubickiego – Prezydenta Zielonej Góry. Odsłonięcia tablic dokonali: Wojciech Perczak wicewojewoda lubuski, Łukasz Porycki wicemarszałek województwa lubuskiego, Dariusz Lesicki wiceprezydent Zielonej Góry, ks. bp Paweł Socha , Wacław Mandryk prezes Oddziału Związku Sybiraków w Zielonej Górze. Na uroczystości obecni byli przedstawiciele 15. kół terenowych Związku Sybiraków i młodzież szkolna z Zespołu Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego z Zielonej Góry im. Zesłańców Sybiru wraz z Panią Dyrektor tej szkoły Małgorzatą Bogucką .

Wystąpienia okolicznościowe wygłosili: Wacław Mandryk przedstawiając gehennę Polaków na zesłaniu, składając przy tym podziękowanie dla Lubuskiego Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miasta Zielona Góra za sfinansowanie i wykonanie renowacji I etapu – miejsca pamięci ofiar komunizmu i faszyzmu. Wojciech Perczak lubuski wicewojewoda w swoim wystąpieniu m. in. podziękował Sybirakom za pamięć i utrwalanie wiedzy o historii narodu polskiego w odzyskaniu niepodległości narodowej. Ponadto w Zielonej Górze 20. września z okazji Dnia Sybiraka i napaści Rosji sowieckiej na wschodnie tereny Polski w Kościele Najświętszego Zbawiciela odprawiona została msza święta celebrowana przez ks. bp. Pawła Sochę i kapelana zielonogórskich Sybiraków księdza Zbigniewa Dymitruka. Po zakończonej mszy św. – Sybiracy i liczne grono uczestników mszy świętej przemaszerowało pod Pomnik Matki Sybiraczki. Wacław Mandryk powitał wszystkich przybyłych pod Pomnik, mówiąc o wielkiej roli matek w ratowaniu życia dzieci, które na zesłaniu ucierpiały najbardziej. Pomnik Matki Sybiraczki, który jest symbolem zielonogórskich sybiraków został odsłonięty 17. września 2010 roku.

Uroczystości o charakterze publicznym  z okazji Dnia Sybiraka w dniach od 15. do 20. września odbyły się także w wielu kołach terenowych. Szczególnie dużą rangę społeczną i medialną miały  uroczystości w Krośnie Odrzańskim i Żarach.

Krośnie Odrzańskim przy Kole Związku Sybiraków aktywnie działa Klub Wnuków uczestnicząc każdorazowo w uroczystościach i spotkaniach krośnieńskich Sybiraków. Uroczystości główne w Krośnie Odrzańskim upamiętniające Dzień Sybiraka odbyły się 15. września na cmentarzu komunalnym. Rolę głównego organizatora i gospodarza uroczystości pełnił Marek Cebula Burmistrz Miasta. Na wstępie uroczystości powitał zgromadzonych Sybiraków w osobach Wacława Mandryka wiceprezesa Zarządu Głównego i prezesa Oddziału Związku Sybiraków, Danielę Otlewską Prezesa Koła Związku Sybiraków w Krośnie Odrzańskim, Marię Szymczak prezesa honorowego – założyciela koła i wszystkich licznie przybyłych Sybiraków, organizacje kombatanckie, żołnierzy Wojska Polskiego,  przedstawicieli starostwa powiatowego i okolicznych gmin.  Dużą grupę na uroczystości stanowiła młodzież szkolna. Na wstępie uroczystości żołnierze Wojska Polskiego wciągnęli na maszt flagę państwową, wysłuchano hymn państwowy i marsz Sybiraków. Wystąpienia okolicznościowe wygłosili Marek Cebula Burmistrz Krosna Odrzańskigo i Daniela Otlewska prezes koła w Krośnie Odrzańskim. W czasie uroczystości sybiraczka Maria Łój przekazała dla Wacława Mandryka drogocenną pamiątkę rodzinną z okresu zesłania – srebrny łańcuszek z krzyżykiem na, którym jest   metalowy orzeł, do umieszczenia w Izbie Pamięci powstałej przy kole nr 8 w Zielonej Górze. Następnie oficer Wojska Polskiego odczytał Apel Poległych, a kompania honorowa oddała salwę honorową. Na zakończenie uroczystości przybyłe delegacje złożyły pod pomnikiem Zesłańców Sybiru wiązanki kwiatów.

W godzinach popołudniowych 17. września uczczono Dzień Sybiraka w Żarach. Przy Pomniku Zesłańców Sybiru liczna grupa Sybiraków z koła Związku Sybiraków w Żarach oraz przedstawicieli władz miasta Żary, powiatu żarskiego, gminy Żary, kompanii honorowej Wojska Polskiego, organizacji kombatanckich, młodzieży szkolnej, delegacji sybiraków zarządu Oddziału z Prezesem Wacławem Mandrykiem i Janem Olszewskim prezesem koła w Zielonej Górze odbyła się patriotyczna uroczystość. Przybyłych na uroczystość powitał prezes koła Związku Sybiraków w Żarach Walerian Sznajder. Na początku uroczystości patriotyczny występ artystyczny zaprezentowała młodzież szkolna, która przepięknie zaśpiewała m. in. Marsz Sybiraków. Przemówienia okolicznościowe Golgoty Wschodu narodu polskiego wygłosili: Danuta Madej – Burmistrz Miasta Żary, Wacław Mandryk Prezes Zarządu Oddziału. Modlitwę przed Pomnikiem poprowadził ks. Zbigniew Dymitruk Kapelan Sybiraków. Dowódca kompanii honorowej Wojska Polskiego odczytał Apel Poległych. Na zakończenie uroczystości oddano salwę honorową, a pod Pomnikiem Zesłańców Sybiru złożono wiązanki kwiatów.

Dalsza część uroczystości odbyła się w gościńcu Folwark w, którym Pani Małgorzata Cegielska Dyrektor Muzeum Ziemi Żarskiej przy kawie z ciastkiem wręczyła przybyłym żarskim sybirakom i zaproszonym gościom pięknie opracowany i wydany Album, zawierający zdjęcia żarskich Sybiraków z ich krótkim życiorysem. Wydany album sfinansowany przez żarski samorząd  stanowi kolejny trwały znak pamięci losów Polaków na zesłaniu , osiedlonych po powrocie do kraju na Ziemi Lubuskiej.   

Ogólny widok znaków upamiętniających Sybiraków, po renowacji Nekropolii na cmentarzu komunalnym w Zielonej Górze.
Odsłaniający tablicę od prawej: ks. bp. Paweł Socha, Wicemarszałek woj. Lubuskiego Łukasz Porycki, Wicewojewoda Lubuski Wojciech Perczak, Wiceprezydent Zielonej Góry Dariusz Lesicki, Prezes Oddziału Związku Sybiraków w Zielonej Górze Wacław Mandryk
Warta Honorowa żołnierzy Wojska Polskiego przed Tablicami Pamięci
ks. bp. Paweł Socha święci tablicę, obok ks. Zbigniew Dymitruk Kapelan Sybiraków i Jan Olszewski Prezes Koła nr 8 Związku Sybiraków w Zielonej Górze
Marek Budniak, Pełnomocnik Wojewody Lubuskiego, odczytuje przy Pomniku Matki Sybiraczki, list okolicznościowy Wojewody Lubuskiego Władysława Dajczaka, skierowany do Zielonogórskich Sybiraków z okazji Dnia Sybiraka
Delegacja Sybiraków składa kwiaty przed Pomnikiem Zesłańców Sybiru w Krośnie Odrzańskim / od lewej strony/: Maria Szymczak – Prezes Honorowy Koła Związku Sybiraków w Krośnie Odrzańskim, Daniela Otlewska – Prezes Koła Związku Sybiraków w Krośnie Odrzańskim, Wacław Mandryk – Prezes Oddziału Związku Sybiraków w Zielonej Górze.

Opracował: Wacław Mandryk

Click to listen highlighted text!