81 lat temu, we wrześniu 1939 roku, Przemyśl stał się miastem granicznym pomiędzy dwoma agresorami – mocarstwami: niemieckim i sowieckim. Stało się tak na mocy podpisanego paktu Ribbentro-Mołotow, zawartego pomiędzy hitlerowską III Rzeszą i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich. 

Przebiegająca przez środek miasta rzeka San stała się granicą. Przemyśl był podzielony na strefę niemiecką i radziecką. Taka sytuacja trwała do czerwca 1941 r., do czasu zaatakowania przez Niemcy Rosji. 

W Przemyślu odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę agresji Związku Sowieckiego na Polskę i Dzień Sybiraka. Rozpoczęły się one Mszą św. koncelebrowaną, odprawioną w intencji ofiar agresji sowieckiej na Polskę, za zmarłych i żyjących Sybiraków oraz za poległych żołnierzy Wojska Polskiego, którzy oddali życie w obronie odrodzonej Rzeczypospolitej w bitwie z bolszewikami w dniu 16 września 1920 r. pod Dydiatynem zwanym polskimi Termopilami. Mszy św. przewodniczył duszpasterz przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków ks. prałat Jan Mazurek a homilię wygłosił ks. prałat Stanisław Czenczek, wiceoficjał Sądu Metropolitalnego w Przemyślu i kapelan harcerzy. W homilii powiedział: 

Po nabożeństwie zgromadzeni przeszli ulicami miasta przed pomnik upamiętniający Zesłańców Sybiru i Ofiary Katynia. Na placu zgromadziły się delegacje władz wojewódzkich, powiatowych i samorządowych. Kompania Honorowa Wojska Polskiego, Poczty Sztandarowe, Sybiracy, kombatanci, młodzież przemyskich szkół i mieszkańcy miasta. Dzwonem umieszczonym na pomniku rozpoczęto drugą część uroczystości. Odegrano Hymn Państwowy i podniesiono flagę państwową na maszt. Nierozłącznym akcentem każdej uroczystości sybirackiej w Przemyślu jest odegranie i odśpiewanie Hymnu Sybiraków. 

Na początku uroczystości głos zabrała prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu Pani Stanisława Żak:

Głos zabrał wicemarszałek województwa podkarpackiego Pan Piotr Pilch

oraz Prezydent Miasta Przemyśla Pan Wojciech Bakun:

Listy okolicznościowe do organizatorów uroczystości wystosowali: Pani Anna Szmidt-Rodziewicz – minister, poseł na Sejm RP, Pani Elżbieta Łukacijewska – Poseł do Parlamentu Europejskiego, Pan Bogdan Rzońca – Poseł do Parlamentu Europejskiego i Ewa Leniart – Wojewoda Podkarpacki.

Uczeń II Liceum Ogólnokształcącego Aleksander Zarębiński wygłosił wiersz Artura Oppmana pt: „List z Sybiru„. Następnie Pan Tadeusz Szczerbaty odczytał Apel Pamięci. Dla upamiętnienia ofiar agresji sowieckiej na Polskę oraz Dnia Sybiraka odczytany został Apel Poległych oraz oddana salwa honorowa. Na zakończenie uroczystości przybyłe delegacje złożyły przed pomnikiem kwiaty i zapalili znicze.

Msza św. w kościele o.o. Karmelitów Bosych, której przewodniczył ks. prałat Jan Mazurek
Poczet Sztandarowy przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków Od lewej: Janusz Bobko, Andrzej Stawarz, Krzysztof Góral
Zgromadzeni na Mszy św. w intencji ofiar agresji sowieckiej na Polskę.
Zgromadzeni na Mszy św. w intencji ofiar agresji sowieckiej na Polskę.
Przemarsz ulicami Przemyśla. Kompania Honorowa wystawiona przez 5 bsp
Związek Strzelecki „Strzelec”
Od lewej: Bolesław Matkowski – Sybirak, Maria Wielgosz – Sybiraczka, Tadeusz Szczerbaty – aktor teatru „Fredreum”, Stanisława Żak – przez Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu, Mieczysław Tłuczek – Sybirak, Maria Rydzik, Roman Rydzik – Sybirak.
Służby mundurowe, parlamentarzyści, władze województwa, powiatu i miasta, samorządowcy.
Dzwon Sybiraka na pomniku poświęconym „Zesłańcom Sybiru i Ofiarom Katynia”.
Kwiaty składają członkowie przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków Stanisława Żak, Antoni Blecharczyk, Mieczysław Tłuczek, Krystyna Hańczuk, Maria i Roman Rydzik, Stanisław Hańczuk.
Wieniec składa Prezydent Miasta Przemyśla Pan Wojciech Bakun.
Członkowie przemyskiego Oddziału z Prezydentem Miasta Przemyśla,

Autor: Stanisława Żak, Marian Boczar

Galeria zdjęć: https://photos.app.goo.gl/PizR9itaa3zoPNUz8

Wideo: https://youtu.be/aCxT34FMgAE i https://youtu.be/cEPNrAqykQs

Click to listen highlighted text!