Dzień Sybiraka w Radomiu

Nie mogę cię zapomnieć.
Nie chcę ciebie pamiętać.

Stanisława Wiatr-Partyka „Syberia”

Uroczystości Dnia Sybiraka w Radomiu odbyły się w dniu 17 września 2017 r. pod pomnikiem poświęconym Sybirakom i więźniom politycznym lat 1939–1956. W swoim przemówieniu do zebranych prezes Zarządu Oddziału ZS w Radomiu Józef Przybyła przypomniał historię czterech masowych wywózek przeprowadzonych w latach 1940–1941. „Tyrania totalitaryzmu sowieckiego prześcignęła carskie represje. Już nie kibitki i etapy skazańców, lecz tysiące bydlęcych wagonów wypełnionych Polakami ruszyły na wschód. (…) Uprowadzano wtedy obywateli Rzeczypospolitej z rodzinami, bez przyczyny, bez sądu – wystarczyło być Polakiem” – mówił. Podkreślił, że dopiero po 60 latach od założenia przez carskich zesłańców stowarzyszenia w 1928 r. możliwe stało się reaktywowanie Związku Sybiraków. W 1989 r. radomski Oddział liczył 393 członków, obecnie tylko 105 Sybiraków. Cztery lata temu, 27 września Sejm uchwalił Dzień Sybiraka. Co roku w tym dniu organizowane są uroczystości, by oddać hołd poległym i pomordowanym na „nieludzkiej ziemi”, złożyć kwiaty i zapalić znicze.

Pomnik poświęcony Sybirakom i więźniom politycznym lat 1939–1956

Przemawia prezes Zarządu Oddziału ZS w Radomiu Józef Przybyła

Hołd oddają (od lewej): sekretarz Zarządu Oddziału Teresa Harmuszkiewicz, prezes Józef Przybyła i wiceprezes Janina Wlazło

„O Sybirakach”

Ich wzięto na Sybir z nagła przerażonych,
Za co? I dlaczego? Do końca zdziwionych.
A była w tym roku niełaskawa zima,
mrozy wielkie, wiatry i śnieżna zadyma.

Wtłoczeni w wagony przez wiele tygodni,
jechali w głąb Rosji zziębnięci i głodni.
Metą była tajga bezkresna i sroga,
jakby zapomniana przez ludzi i Boga.

Tam znikąd pomocy, tygiel beznadziei,
bo świat pogrążony w wojennej zawiei,
samych sobie zostawił i spisał na straty.
Na łagry, gułagi i kazamaty.

Do ostatniego potu – pracą ponad siły
i na rozsiane wokoło krzyże i mogiły.
I tak grudzień za grudniem, maj za majem
i nic, prócz łez, głodu, tęsknoty za Krajem.

Po latach tułaczki, ci którzy przeżyli,
znękani, sterani do Polski wrócili.
Żyją tak, jak kiedyś pośród nas Polaków,
szacunkiem otoczmy Braci Sybiraków.

Józef Przybyła