Uczniowie gdyńskich szkół na szlaku miejsc pamięci narodowej

Uroczystość pt. „Uczniowie gdyńskich szkół na szlaku miejsc pamięci narodowej” zaplanowano na dzień 9 listopada 2016 r., tuż przed naszym Świętem Niepodległości. Do udziału w uroczystości zaproszono delegacje gdyńskich organizacji patriotycznych. Ponieważ Sybiracy czynnie uczestniczą w każdej uroczystości, również otrzymaliśmy zaproszenie do udziału w odwiedzeniu gdyńskich miejsc pamięci.

Pomysł i inicjatywa zorganizowania takiej uroczystości wypłynęła od dyrektorów gdyńskich szkół – Andrzeja Gogoli i Krzysztofa Jankowskiego. Celem wspólnego wyjazdu było rozwinięcie świadomości patriotycznej młodzieży poprzez odwiedzenie gdyńskich miejsc pamięci narodowej wraz z weteranami i kombatantami działającymi na terenie Gdyni.

O godz. 10.00 w auli Zespołu Szkół nr 13 rozpoczęto uroczystość. Zebrani kombatanci i uczniowie wysłuchali występu w wykonaniu aktorów Agencji Artystycznej z Gdańska. Łzy się w oku kręciły, gdy usłyszeliśmy rzewną piosenkę „Rozkwitały pąki białych róż, wróć, Jasieńku, z tej wojenki, już…” albo gdy solista zaśpiewał Hymn Sybiraków. Występ był tak dobrany tematycznie, że każda organizacja usłyszała piosenkę lub wiersz mówiący o jej tragicznych losach.

Około godz. 11 dwoma autokarami zapełnionymi młodzieżą i kombatantami udaliśmy się w naszą podróż „w przeszłość”.

Projekt przewidywał odwiedzenie sześciu znanych miejsc – pomników, w następującej kolejności: Pomnik Katyński na Cmentarzu Wojskowym w Gdyni-Redłowie, pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego, pomnik „W Hołdzie Zesłańcom Sybiru” w parku Rady Europy, pomnik Żołnierzom Armii Krajowej na skwerze Kościuszki, pomnik Gdynian Wysiedlonych na pl. Gdynian Wysiedlonych, pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni-Stoczni.

Uroczystości pod pomnikami rozpoczynały się krótkim wprowadzeniem jednego z dyrektorów, towarzysząca nam młodzież deklamowała wiersze i śpiewała piosenki o tematyce patriotycznej. Następnie przedstawiciele organizacji przedstawiali zebranym tragedię, jaką przeżyli w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej. Młodzież oraz uczestnicy uroczystości pod każdym pomnikiem składali wiązanki kwiatów i zapalali znicze.

Wyznaczona trasa wiodła pod Pomnik Katyński, pod którym głos zabrała prezes Gdyńskiej Rodziny Katyńskiej Barbara Pytko. Zwracając się do młodzieży, opowiedziała, jak Sowieci mordowali w obozach jeńców wojennych, jak przez długie lata zakłamywano prawdę. Pani Barbara wspomniała, że na Cmentarzu Wojskowym w Redłowie są mogiły żołnierzy, którzy polegli w obronie Gdyni w 1939 r. oraz mogiły komandorów pomordowanych przez UB w latach 1945–1956.

Pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego głos zabrał prezes Związku Piłsudczyków RP płk Julian Michaś, który przybliżył młodzieży sylwetkę wielkiego Polaka marszałka Józefa Piłsudskiego i jego olbrzymi wkład w odzyskanie niepodległości.

Na pl. Rady Europy stoi nasz pomnik „W Hołdzie Zesłańcom Sybiru”. W sposób przystępny starałem się opowiedzieć młodym ludziom o tragedii, jaka spotkała Polaków wywiezionych na Sybir i jak to wyglądało z pozycji dziecka (miałem wówczas 12 lat). Na Sybir wywieziono około 1,3 mln Polaków, z tego 1/5 nigdy nie wróciła do Polski.

Na skwerze Kościuszki znajduje się pomnik Żołnierzom Armii Krajowej. Prezes Koła Światowego Związku Żołnierzy AK w Gdyni Eugeniusz Wrochna opowiedział młodzieży o walkach akowców w czasie okupacji niemieckiej. Szczególnie bolesne było, gdy po zakończeniu wojny żołnierze AK ginęli z rąk reżimu komunistycznego.

Piękny pomnik Gdynian Wysiedlonych znajduje się u zbiegu ul. Starowiejskiej. Zebranych przywitał Benedykt Wietrzykowski, prezes Stowarzyszenia Gdynian Wysiedlonych. Okupant niemiecki zaraz po zajęciu Gdyni rozpoczął pacyfikację ludności polskiej. Tysiące gdynian musiało natychmiast opuścić swoje mieszkania i w wagonach bydlęcych byli wywożeni w głąb Polski, do Generalnej Guberni. Podobnie jak Sybiracy wielu z nich nigdy nie wróciło do Gdyni.

Pomnik Ofiar Grudnia 1970 znajduje się w pobliżu stacji Gdynia-Stocznia, tam, gdzie rozpoczęła się tragedia robotników. Pod pomnikiem przywitał nas Jerzy Miotke, uczestnik tych zdarzeń, ranny podczas strzałów żołnierzy do robotników na wiadukcie. W krótkich słowach opowiedział historię robotników, którzy w drodze do pracy zostali ostrzelani przez wojsko.

Odbyliśmy wspaniałą lekcję historii, lekcję którą młodzi ludzie będą długo pamiętać, lekcję na „żywym organizmie”.

Od kilku lat realizujemy plan przekazania młodemu pokoleniu wiedzy o tragicznych losach Polaków w czasie II wojny światowej. Szukamy wspólnie różnych dróg dotarcia do młodych serc i umysłów. Nie jest to łatwe, od zakończenia wojny minęło ponad 70 lat. Świadkowie tych tragicznych zdarzeń powoli odchodzą, młodzi ludzie żyją na szczęście w innym świecie. Na nas spoczywa obowiązek przekazania młodzieży tego kawałka tragicznej historii Polski.

Wyprawę szlakiem miejsc pamięci narodowej rozpoczęło spotkanie w Zespole Szkoły nr 13

Pod Pomnikiem Katyńskim przemawia Krzysztof Jankowski, dyrektor Zespołu Szkół nr 14

Cmentarz Wojskowy w Gdyni-Redłowie. Historię mordu katyńskiego opowiedziała Barbara Pytko

Związek Piłsudczyków i młodzież pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego

Pomnik „W Hołdzie Zesłańcom Sybiru”. Od prawej: dyrektor Andrzej Gogola, prezes Zarządu Koła ZS w Gdyni Aleksander Ryziński, uczennica recytująca wiersz