Obchody Dnia Sybiraka na Podlasiu

Sybiracy doskonale pamiętają tragiczną datę 17 września 1939 r. To wtedy Związek Radziecki zaatakował nasz kraj i od tego czasu rozpoczęły się prześladowania i deportacje Polaków na Syberię. Dlatego uroczyście obchodzimy Dzień Sybiraka, przypadający 17 września.

W przeddzień 77. rocznicy tamtego bolesnego wydarzenia w Białymstoku odbył się już XVII Koncert Pamięci w pałacu Branickich. Olbrzymia sala Aula Magnum była wypełniona po brzegi. Przybyło bardzo dużo uczniów, nauczycieli, harcerzy, przedstawiciele władz samorządowych i oświatowych oraz członkowie różnych organizacji kombatanckich, najwięcej ze Związku Sybiraków. Jerzy Bołtuć jako współorganizator i prowadzący program gorąco powitał publiczność.

Koncert rozpoczął się wspólnym odśpiewaniem hymnu narodowego i Hymnu Sybiraków. Potem z przyjemnością wysłuchaliśmy utworów patriotycznych w wykonaniu Tadeusza Trojanowskiego (fortepian) i Dariusza Drewnowskiego (puzon). Wspaniale zaprezentował się chór „Melodyjka” ze Szkoły Podstawowej nr 34 w Białymstoku – zaśpiewał „Pieśń obozową” i „Kyrie” z mszy Stanisława Moniuszki. Chór Szkoły Podstawowej nr 28 wykonał pieśni „Piękna Pani” i w „Ojczyźnie mojej”. Wielkie wrażenie wywarły na słuchaczach pieśni „Wojenko, wojenko” i „Rota” zaśpiewane przez Maję Markowską z Zespołu Szkół Sportowych nr 1 w Białymstoku.

Sybiracy wystąpili jako honorowi goście – świadkowie zesłańczej historii. Prezes Zarządu Oddziału Tadeusz Chwiedź dość obszernie omówił wydarzenia z 17 września 1939 r. i wymienił poszczególne ich konsekwencje. Janina Rutkowska recytowała wiersz Marii Niwińskiej „Wierzę, że wrócę”, a Barbara Sokólska wspomniała swoje przeżycia z wywózki do Kazachstanu.

Wszystkich wykonawców nagrodziliśmy gromkimi brawami, a Jerzy Bołtuć serdecznie podziękował artystom za udział w koncercie, gościom zaś za obecność.

W 77. rocznicę – 17 września 2016 r. – przy pomniku Grobie Nieznanego Sybiraka w Białymstoku uczciliśmy pamięć wszystkich ofiar napaści ZSRR na Polskę. Sybiracy z różnych kół miejskich, członkowie Komisji Historycznej i przedstawiciele Zarządu Oddziału pod przewodnictwem ks. Józefa Wiśniewskiego i jego gościa biskupa z Białorusi odmówili „Anioł Pański” za zmarłych zesłańców. Sekretarz Zarządu Oddziału Jolanta Hryniewicka przypomniała wydarzenia z 17 września 1939 r. Podziękowała przybyłym za obecność i poprosiła, by tak licznie również uczestniczyli w dalszych uroczystościach z okazji Dnia Sybiraka.

Dalsza część uroczystości 77. rocznicy napaści Związku Sowieckiego na Polskę i Dnia Sybiraka miała miejsce na cmentarzu wojennym przy ul. 11 Listopada w Białymstoku. Punktualnie o godz. 12 zabrzmiał sygnał, którym minutą ciszy uczciliśmy pamięć poległych i pomordowanych w wojnie obronnej 1939 r.

Uroczystość zorganizowana przez władze miasta Białegostoku zgromadziła bardzo wiele osób, a szczególnie władze samorządowe na czele z prezydentem miasta Tadeuszem Truskolaskim, posłów ziemi podlaskiej, przedstawicieli służb mundurowych oraz licznie przybyłą młodzież, jak również mieszkańców Białegostoku, wśród których nie zabrakło Sybiraków.

Modlitwa w obrządku ekumenicznym – katolickim, prawosławnym i ewangelicko-augsburskim objęła poległych na frontach II wojny światowej, jak również pomordowanych, zmarłych z głodu i wycieńczenia na bezkresnej Syberii.

Prowadzący w krótkich słowach nakreślił przyczyny i skutki tragicznych wydarzeń z 17 września 1939 r. – IV rozbioru Polski.

W ciszy i zadumie tym bezimiennym bohaterom oddaliśmy hołd poprzez złożenie wiązanek kwiatów i wieńców, a poczty sztandarowe wojskowe, kombatanckie i szkolne potwierdziły swój szacunek udziałem w tej bolesnej uroczystości.

Rokrocznie główne obchody Dnia Sybiraka mają miejsce w Siemiatyczach, gdzie organizatorami są burmistrz miasta oraz Zarząd Koła Związku Sybiraków. Tak też stało się i tym razem. 18 września br. prezes Zarządu Oddziału ZS Tadeusz Chwiedź oraz sekretarz Zarządu Oddziału Jolanta Hryniewicka wraz z pocztem sztandarowym uczestniczyli w tym tak doniosłym wydarzeniu.

Przed rozpoczęciem mszy świętej w kościele pw. św. Andrzeja Boboli uczniowie z Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II w Siemiatyczach przedstawili wzruszający montaż słowno-muzyczny, przybliżający tamte tragiczne wydarzenia.

Homilia wygłoszona przez ks. Józefa Grzeszczuka była wspaniałym kompendium wiedzy o naszej zesłańczej przeszłości. Omówienie motta XVI Międzynarodowego Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru „Nauczyciele polscy – zesłańcy Sybiru” poruszyło wszystkich znajomością tematu i jego przekazem.

Po zakończonej mszy świętej, z towarzyszeniem orkiestry, przeszliśmy pod pomnik Sybiraka Ziemi Siemiatyckiej. Po okolicznościowych wystąpieniach burmistrza miasta Siemiatycze Piotra Siniakowicza oraz prezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Białymstoku Tadeusza Chwiedzia nastąpił ceremoniał odznaczeń: Srebrną Odznaką Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków został odznaczony burmistrz miasta, a Odznaką Honorową Sybiraka wójt gminy Siemiatycze Edward Krasowski. Został również odczytany list gratulacyjny marszałka województwa podlaskiego Jerzego Leszczyńskiego.

Złożenie wiązanek kwiatów i wieńców zakończyło tak znaczącą dla Sybiraków uroczystość.

Obecność tak wielu pocztów sztandarowych szkolnych (wszystkich szkół w Siemiatyczach), przedsiębiorstw i innych organizacji świadczy o randze tej uroczystości i szacunku dla ludzi, którzy doznali niewyobrażalnych cierpień na „nieludzkiej ziemi”.

Oprac.: Heronima Dzierma, Jolanta Hryniewicka