77. rocznica agresji ZSRR na Polskę – IV rozbiór Polski. Dzień Sybiraka w Olsztynie

Członkowie olsztyńskiego Oddziału pamiętają o obrońcach Kresów i ofiarach Syberyjskiego Szlaku Śmierci. Pamięć uczcili, organizując 16 września 2016 r. z okazji Dnia Sybiraka akademię patriotyczną w Gimnazjum nr 12 im. Sybiraków, które w tym dniu obchodzi swoje święto, oraz dwa dni później uroczysty apel przy pomniku Pamięci Zesłańców Syberyjskich, poprzedzony mszą świętą koncelebrowaną. Nabożeństwo w intencji Kresowian, którzy oddali życie za polskość Kresów, i sybiraków, którzy w bezimiennych grobach Sybiru pozostali tam na wieki, odprawili ks. abp senior dr Edmund Piszcz i proboszcz kościoła pw. św. Józefa ks. Jerzy Mazur.

Podczas akademii młodzież gimnazjalna przedstawiła filmowe obrazy cierpień ludzkości od ukrzyżowania Chrystusa po dzień dzisiejszy z uwypukleniem katorgi Sybiraków na sowieckiej „nieludzkiej ziemi”.

Po wprowadzeniu w takt Warszawianki sztandarów Związku Żołnierzy AK, Miłośników Ziemi Wileńskiej, szkół na czele z asystą plutonu uczniów Liceum Ogólnokształcącego Centrum Naukowo-Biznesowego Feniks im. Cichociemnych i pocztami sztandarowymi Oddziału i Koła nr 1 Związku Sybiraków, uroczysty apel rozpoczął się hymnem Polski i recytacją wierszy. Wiersz Zbigniewa Herberta pt. „17 – IX” recytował członek Klubu Wnuka Sybiraka Michał Raciborski, a wiersz nieznanego autora pt. „Cóż tam zostało” – aktor Tomasz Czaplarski.

Nawiązując do wydarzeń 17 września 1939 r., dr Zygmunt Skotnicki, prezes Zarządu Oddziału ZS w Olsztynie w wystąpieniu powitalnym powiedział: „Złowroga dla Polski data 17 września 1939 r. wypadła w niedzielę. Rezultatem inwazji ZSRR był upadek nie tylko Polski, ale także Litwy, Łotwy i Estonii, a tym samym cała geopolityczna przebudowa Europy Środkowo-Wschodniej. Wkroczenie Armii Czerwonej otworzyło długą listę zbrodni wojennych dokonanych na polskich żołnierzach wziętych do niewoli oraz mordów i represji na ludności cywilnej Kresów Wschodnich, które złożyły się na tragedię Golgoty Wschodu Polskiego Sybiru”.

Wspomniał bezbronnych jeńców wojennych rozstrzelanych w Katyniu, Miednoje, Charkowie i Twerze, żołnierzy kompanii Korpusu Ochrony Pogranicza „Sarny” i obrońców Grodna, oddział podchorążych związanych we śnie drutem i obrzuconych granatami pod Chełmskiem, wymordowanych ogniem z karabinów maszynowych kadetów ze Szkoły Oficerów Policji w Mostach Wielkich i lwowskich policjantów na szosie do Winnik. Przypomniał, że w latach 1940–1941 na Syberię, daleką Północ i do Azji Środkowej zesłano ponad 1,25 mln obywateli Kresów i poddano procesowi unicestwienia w sowieckich więzieniach, łagrach i obozach pracy, a tysiące wywieziono na zaminowanych barkach na Morze Białe i tam zatopiono.

Następnie prezes Zygmunt Skotnicki przywitał wszystkich przybyłych na uroczystość pamięci i oddania hołdu obrońcom wschodniej granicy RP i ofiarom Golgoty Polskiego Sybiru. Z imienia przywitał przedstawicieli władz rządowych i samorządowych województwa warmińsko-mazurskiego i miasta Olsztyna, prezesów związków kombatanckich i stowarzyszeń, dowódców, komendantów i szefów jednostek wojskowych, policji i Państwowej Straży Pożarnej, dyrektorów instytucji i szkół, młodzież szkolną i członków Klubu Wnuka Sybiraka oraz grupę wolontariuszy współpracującą z Zarządem Oddziału w kontaktach ze Stowarzyszeniem Kulturalno-Oświatowym „Ogniwo” w Irkucku, organizacją polonijną skupiającą Polaków i osoby polskiego pochodzenia, w tym potomków zesłańców powstania styczniowego.

Wojewoda warmińsko-mazurski Artur Chojecki, członek Zarządu Województwa Marcin Kuchciński i prezydent miasta Olsztyn dr Piotr Grzymowicz w przemówieniach mówili o przyczynach i skutkach oraz tragedii narodu polskiego po wkroczeniu armii sowieckiej na terytorium II Rzeczypospolitej. Wspominali tych, którzy polegli w walce o niepodległość naszej ojczyzny, i tych, których dosięgły kule i spoczywają w lesie katyńskim. Mówili o losie i heroizmie polskich zesłańców syberyjskich. Wyrazili szacunek i cześć za ich niezłomność w walce o polskość. „W tym dniu chciałbym podziękować weteranom, kombatantom i polskiemu Kościołowi za to, że przez ten okrutny czas komunizmu w Polsce przenieśli pamięć o tych wydarzeniach” – powiedział na zakończenie wojewoda.

Osobom, które na co dzień angażują się w upamiętnienie historii i wspierają działalność o charakterze patriotycznym, wojewoda wręczył nadane przez szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych medale Pro Patria: Sybirakom Michałowi Jasudowiczowi, Marii Obolewicz i Janowi Szocie.

Za wspieranie w sposób szczególny działalności Związku Sybiraków na Warmii i Mazurach i zaangażowanie we wspólną organizację obchodów o charakterze patriotycznym członek Zarządu Głównego, prezes Zarządu Oddziału wręczył przyznane przez prezesa Zarządu Głównego Związku Sybiraków odznaczenia:

– Odznaki Honorowe Sybiraka – wojewodzie warmińsko-mazurskiemu Arturowi Chojeckiemu, kierownik Biura ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Urzędu Miasta Olsztyn Monice Michniewicz, Janinie Hyjek z Koła ZS nr 1 w Olsztynie, Marcie Jarosławskiej z Biura ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, wnuczce zamordowanego w Twerze policjanta Ewie Łapińskiej z Koła nr 1 w Olsztynie,

– Srebrne Odznaki Honorowe Za Zasługi dla Związku Sybiraków – pełnomocnikowi marszałka województwa ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi Joannie Glezman, Sybirakom Mikołajowi Stasiukiewiczowi, Tadeuszowi Bublewiczowi, Ludmile Paterze, Danucie Stasiukiewicz, Jadwidze Szymonowicz, Celinie Wiszniewskiej, Janowi Szocie.

Po odczytaniu przez aktora Teatru Lalek w Olsztynie Tomasza Czaplarskiego apelu pamięci Mariana Jonkajtysa odegrany został Hymn Sybiraków.

Wszyscy uczestnicy uroczystości w hołdzie zabitym i zamordowanym obrońcom Kresów Wschodnich we wrześniu 1939 r. oraz zamęczonym i zmarłym zesłańcom na „nieludzkiej ziemi” sowieckiej złożyli u stóp pomnika Pamięci Zesłańców Syberyjskich wieńce i kwiaty oraz zapalili znicze.

Za wieloletnią współpracę w realizacji zadań na rzecz integracji środowisk kombatanckich i osób represjonowanych w województwie warmińsko-mazurskim marszałek województwa uhonorował podziękowaniem Zygmunta Skotnickiego. Podziękowanie wręczył członek Zarządu Województwa Marcin Kuchciński.

Zakończenia uroczystego apelu z okazji 77. rocznicy agresji ZSRR na Polskę prezes Zarządu Oddziału dokonał w formie podziękowania za przybycie i pomoc w organizacji uroczystości. Po czym nastąpiło odegranie pieśni Legionów Polskich i odprowadzenie sztandarów przez pluton uczniów szkoły mundurowej Liceum Ogólnokształcącego Centrum Naukowo-Biznesowego Feniks im. Cichociemnych.

Członkowie KWS z Gimnazjum nr 12 przekazują dary ołtarza abp. seniorowi Edmundowi Piszczowi

Wejście pocztów sztandarowych

Uroczystości pod pomnikiem Pamięci Zesłańców Syberyjskich. Przemawia prezes Zarządu Oddziału ZS w Olsztynie Zygmunt Skotnicki

Zaproszeni goście (od lewej): prezydent miasta Olsztyn Piotr Grzymowicz, członek Zarządu Województwa Marcin Kuchciński, wojewoda warmińsko-mazurski Artur Chojecki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa Jerzy Szmit, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 Barbara Rzepnicka, była prezes Zarządu Oddziału Irena Moszczyńska, prezes Zygmunt Skotnicki, wiceprezes Maria Obolewicz, pełnomocnik prezydenta Olsztyna ds. organizacji pozarządowej Monika Michniewicz, kapelan Oddziału ks. Wojciech Łazowski, abp senior Edmund Piszcz, proboszcz ks. Jerzy Mazur, komendant miejski policji mł. insp. Mieczysław Wójcik, komendanci wojewódzkiej i miejskiej Państwowej Straży Pożarnej

Wręczenie medali Pro Patria. Od lewej: wojewoda Artur Chojecki, odznaczeni Michał Jasudowicz, Maria Obolewicz, Jan Szota oraz prezes Zygmunt Skotnicki