Uroczyste podsumowanie konkursu „Syberyjska Golgota” – Losy Polaków na Wschodzie w latach 1795–1956

10 kwietnia 2015 r. w Urzędzie Marszałkowskim w Toruniu odbyło się uroczyste podsumowanie VII edycji konkursu „Syberyjska Golgota” – Losy Polaków na Wschodzie w latach 1795–1956. Spotkanie rozpoczęła Monika Krawaczyńska, uczennica VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru w Toruniu, która zaprezentowała opowiadanie nagrodzone w Ogólnopolskim Konkursie „Umarłym pamięć, żywym pojednanie”, zorganizowanym przez Muzeum Wojska w Białymstoku. Opowiadanie to zrobiło na zebranych wielkie wrażenie i u wielu wywołało wzruszenie.

Następnie dyrektor Zespołu Szkół nr 1 w Toruniu Zbigniew Matuszewicz powitał przybyłych gości. Swą obecnością uroczystość zaszczycili: Zofia Kalisz – honorowa prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Toruniu, Jan Myrcha – prezes toruńskiego Zarządu Oddziału ZS, Wera Janowicz – zastępca prezesa, z ramienia marszałka województwa Marcin Swaczyna – pełnomocnik Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego ds. kombatantów i osób represjonowanych, Romuald Popławski – dyrektor Wydziału Organizacji i Kontroli Urzędu Miasta, Anna Rojewska i Zofia Świtajska z Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej – Archiwum i Muzeum Pomorskiego Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek.

Dyrektor Zbigniew Matuszewicz przedstawił założenia i ideę konkursu. Od siedmiu lat VI Liceum Ogólnokształcące im. Zesłańców Sybiru, Gimnazjum nr 6 im. Zesłańców Sybiru w Toruniu, toruński Oddział Związku Sybiraków pod patronatem marszałka województwa Piotra Całbeckiego organizują konkurs, który ma poszerzać wiedzę historyczną na temat losów Polaków zesłanych na Wschód. Daje on też możliwość rozwijania pasji badawczej i talentu twórczego wśród uczniów gimnazjum i liceum. Przygotowanie prezentacji multimedialnej, filmu, animacji, reportażu, etiudy filmowej czy wideoklipu to także doskonała okazja do ukazania swoich umiejętności w zakresie wykorzystania najnowszych technologii. Dzięki temu konkursowi, jak podkreślił Zbigniew Matuszewicz, upamiętnione zostają losy tych, którzy doświadczyli gehenny zesłania. Wszystkie konkursowe prace znajdują się w szkolnej bibliotece i stanowią jej cenny zbiór.

Centralnym punktem uroczystości było nagrodzenie laureatów. W kategorii gimnazjów zwyciężyli: I miejsce – Wiktoria Lankauf z Gimnazjum nr 24 im. Szarych Szeregów w Toruniu, II miejsce – Kacper Brzuzy z Gimnazjum nr 6 im. Zesłańców Sybiru w Toruniu, III miejsce – Igor Malanowski z Gimnazjum nr 24 im. Szarych Szeregów w Toruniu. Nagrody wręczali: reprezentant marszałka Marcin Swaczyna i prezes toruńskiego Zarządu Oddziału ZS Jan Myrcha. W kategorii liceów z rąk Marcina Swaczyny i Zofii Kalisz wyróżnienia otrzymali: I miejsce – Adam Czyżewski z Zespołu Szkół Elektrycznych we Włocławku, II miejsce – Dagmara Rumińska z VIII Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, III miejsce – Alicja Binczewska z VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru w Toruniu. Dyplomy otrzymali także nauczyciele, którzy wspomagali swoich uczniów w przygotowywaniu prezentacji. Dodatkową nagrodą dla młodzieży było publiczne odtworzenie ich prac. Komentował je dyrektor Zbigniew Matuszewicz. Zwracał uwagę na dobór sylwetek Sybiraków – powszechnie rozpoznawalnych, jak np. Hanka Ordonówna czy Piotr Wysocki, ale też tych mniej znanych, jak Franceska Michalska czy Leszek Masłowski. „Serce się raduje, że pamięć o Sybirakach nie zaginie. Wdzięczni jesteśmy młodzieży i nauczycielom za ich wkład pracy i zaangażowanie” – tymi słowami podsumował konkurs prezes Jan Myrcha. Na zakończenie tej części uroczystości uczennica VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru wyrecytowała wiersz poświęcony Golgocie Wschodu, a przygotowany na wspomniany już konkurs.

Dalsza część uroczystości odbyła się na terenie kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu, gdzie znajduje się tablica upamiętniająca zesłanych na Sybir. Prezes Jan Myrcha powitał przybyłych: Sybiraków, Marcina Swaczynę – pełnomocnika Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego ds. kombatantów i osób represjonowanych, Romualda Popławskiego – dyrektora Wydziału Organizacji i Kontroli Urzędu Miasta, radnego Karola Wojtasika, płk. Zbigniewa Kowalskiego – zastępcę komendanta Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia, Urszulę Meszyńską – dyrektorkę Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chełmży, Andrzeja Szynkowskiego – członka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, Tadeusza Rosickiego – prezesa Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego, Zbigniewa Matuszewicza – dyrektora Zespołu Szkół nr 1 w Toruniu wraz z młodzieżą i nauczycielami. Prezes Jan Myrcha przypomniał, że powodem tego spotkania są obchody 75. rocznicy drugiej deportacji Polaków na Syberię. Mówił o terrorze jako sposobie na unicestwienie narodu i konieczności oddania hołdu tym, którzy zginęli, pomordowani na dalekiej Północy. Podkreślił, jak ważna jest w związku z tym obecność młodego pokolenia, które musi być gwarantem pamięci o tych wydarzeniach.

Następnie złożono kwiaty i zapalono znicze pod tablicą. Delegacjom towarzyszyli uczniowie klasy mundurowej VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru. Młodzież z tej klasy przez całą uroczystość pełniła wartę honorową przy tablicy upamiętniającej zesłania. Na zakończenie wspólnie odśpiewano Hymn Sybiraków.

Dyrektor Zbigniew Matuszewicz podczas uroczystości podsumowania konkursu „Syberyjska Golgota” w Urzędzie Marszałkowskim

Laureatka I miejsca w kategorii gimnazjów Wiktoria Lankauf odbiera nagrodę z rąk prezesa toruńskiego Zarządu Oddziału ZS Jana Myrchy (z lewej) i reprezentanta marszałka woj. kujawsko-pomorskiego Marcina Swaczyny

Laureat II miejsca w kategorii gimnazjów Kacper Brzuzy odbiera nagrodę z rąk reprezentanta marszałka woj. kujawsko-pomorskiego Marcina Swaczyny i prezesa Jana Myrchy

Laureat I miejsca w kategorii liceów Adam Czyżewski odbiera nagrodę z rąk reprezentanta marszałka woj. kujawsko-pomorskiego Marcina Swaczyny i honorowej prezes Oddziału ZS w Toruniu Zofii Kalisz

Uczestnicy uroczystości na wspólnej fotografii przed Urzędem Marszałkowskim w Toruniu

Warta honorowa uczennic klasy mundurowej VI LO im. Zesłańców Sybiru w Toruniu przy tablicy upamiętniającej Sybiraków

Prezes Zarządu Oddziału ZS w Toruniu Jan Myrcha przemawia podczas obchodów 75. rocznicy drugiej deportacji Polaków na Sybir

Zbigniew Matuszewicz, dyrektor Zespołu Szkół nr 1 w Toruniu, w asyście uczniów klas mundurowych podczas składania kwiatów przy tablicy upamiętniającej zesłania

Wera Janowicz (z prawej), Danuta Szelatyńska, Zbigniew Matuszewicz i uczennice klasy mundurowej VI LO im. Zesłańców Sybiru w Toruniu przy tablicy pamiątkowej

Oprac.: Izabela Świtała, nauczycielka w Zespole Szkół nr 1 w Toruniu, zdjęcia Mariusz Wiśniewski