10 lutego 1940 r. o świcie NKWD rozpoczęło wyrzucanie z domów i wywózkę polskich urzędników państwowych (m.in. sędziów, prokuratorów, policjantów), działaczy samorządowych, leśników, a także właścicieli ziemskich i osadników wojskowych wraz z rodzinami na Daleki Wschód – na Syberię i do Kazachstanu. Kolejne dwie deportacje miały miejsce w kwietniu i czerwcu 1940 r., ostatnia – czwarta, w czerwcu 1941 r. Według różnych danych ocenia się, że Sowieci zesłali łącznie od 800 tys. do 1,3 mln Polaków. Celem akcji eksterminacyjnych było wyniszczenie polskiego społeczeństwa i pozyskanie darmowej siły roboczej. Tylko nielicznym wywiezionym udało się przeżyć i wrócić do Polski. Umierali z powodu mrozu, głodu, wycieńczenia, chorób.

75 lat po tamtych tragicznych wydarzeniach, jak co roku od lat, 10 lutego 2015 r. na Powązkowskim Cmentarzu Wojskowym w Warszawie członkowie Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków zgromadzili się o godz. 12.00 wokół pomnika zwanego Symboliczną Mogiłą Sybiraków, aby uczcić kolejną rocznicę pierwszej masowej deportacji Polaków z Kresów Wschodnich.

Uroczystość zyskała wspaniałą oprawę dzięki obecności pocztów sztandarowych i reprezentacji młodzieży z Zespołu Szkół Sportowych nr 72 (Gimnazjum Sportowe nr 35 i LXII LO Mistrzostwa Sportowego im. gen. broni W. Andersa) oraz uczniów klas wojskowych CXXV Liceum Ogólnokształcącego im. W. Milewicza z Zespołu Szkół nr 7 w Warszawie. Szkoły te współpracują z Biurem Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej przy realizacji V edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjnego „O tym nie można zapomnieć – spotkania z kobietami, które przeszły piekło obozów i łagrów”. Nauczyciele – Aneta Tarnowska-Wilczyńska i Piotr Goruk-Górski z Zespołu Szkół nr 7 im. Szczepana Bońkowskiego oraz Dorota Rutkowska-Zając z Zespołu Szkół Sportowych nr 72 w Warszawie uznali, że obecność młodzieży na uroczystości jest doskonałą lekcją historii.

Uroczystość upamiętniającą tragiczne losy zesłańców rozpoczął Mieczysław Pogodziński, prezes Zarządu Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków, przypominając zgromadzonej młodzieży o wydarzeniach sprzed 75 lat, a następnie intonując Hymn Sybiraków. Później wspólną modlitwę poprowadził ks. dr Krzysztof Kosk, kapelan Koła ZS Żoliborz-Bielany. Zgromadzeni mieli też możliwość wysłuchania poruszających wspomnień Mieczysława Koralewicza, prezesa Zarządu Koła Wola-Bemowo, który został wywieziony na Wschód jako kilkuletnie dziecko wraz z matką i małą siostrą.

Wydarzenie swoją obecnością zaszczycili Maria Stankiewicz, wiceprezes Zarządu Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków, Halina Bieniakońska-Żak, sekretarz Zarządu Oddziału, Aneta Hoffmann, prezes Fundacji Kresy Historii oraz Bogusław Smyrski, artysta plastyk, twórca pomnika symbolizującego Polską Golgotę Wschodu.

Uroczystość została nagrana przez dziennikarzy Polskiego Radia i TVP.

Sybiracy Oddziału Warszawskiego jak co roku uczcili pamięć wywiezionych 10 lutego 1940 r. przy Symbolicznej Mogile Sybiraków na Powązkach

W uroczystości wzięła udział młodzież wraz z pocztami sztandarowymi LXII Liceum Ogólnokształcącego Mistrzostwa Sportowego (z lewej) i Gimnazjum Sportowego nr 35 im. gen. broni W. Andersa

Przybyli uczniowie klas wojskowych CXXV Liceum Ogólnokształcącego im. W. Milewicza

Sztandar Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków

Oprac.: Anna Klimowicz, Biuro Edukacji Publicznej IPN, zdjęcia Aneta Tarnowska, Zespół Szkół nr 7

Click to listen highlighted text!