XVI Zjazd Ogólnopolskiego Klubu Pawłodarczyka

W dniach 21–26 czerwca 2014 r. odbył się XVI Zjazd Ogólnopolskiego Klubu Pawłodarczyka, w którym uczestniczyło 90 osób.

W dniu 21 czerwca o godz. 10 uroczyście otworzył Zjazd prezes Klubu Wincenty Dowojna. Wysłuchaliśmy Hymnu Sybiraków w wykonaniu młodzieży z Obornik Wielkopolskich, minutą ciszy uczciliśmy zmarłych członków Klubu.

Prezes Dowojna przywitał gości przybyłych na Zjazd: Jana Srokę – naczelnika Wydziału Zagranicznego Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Kordiana Borejkę – członka Zarządu Głównego Związku Sybiraków, Roberta Skraburskiego – wójta gminy Rewal, Władysława Hadaja – sołtysa Pustkowa, Karola Lehmanna – dyrektora XI Liceum Ogólnokształcącego im. J.W. Zembrzuskich w Poznaniu oraz wszystkich uczestników.

Naczelnik Wydziału Zagranicznego UdsKiOR Jan Sroka w serdecznych słowach przekazał życzenia od szefa UdsKiOR Jana Stanisława Ciechanowskiego i z jego upoważnienia odznaczył medalem Pro Patria następujące osoby: Stanisława Alexandrowicza, Wincentego Dowojnę, Krystynę Mateuszuk, Mieczysława Wójcika oraz Janusza Szubę, który nie uczestniczył w Zjeździe i medal odbierze w innym terminie.

Członek Zarządu Głównego Związku Sybiraków Kordian Borejko odczytał list prezesa Zarządu Głównego Związku Sybiraków Tadeusza Chwiedzia skierowany do prezesa Klubu, gości i uczestników Zjazdu. Następnie z upoważnienia prezesa Zarządu Głównego ZS Tadeusza Chwiedzia dokonał dekoracji Złotą Odznaką za Zasługi dla Związku Sybiraków. Odznaki otrzymali: Stanisław Alexandrowicz, Janusz Dąbrowski, Władysław Hadaj, Dobrochna Konrad, Irena Mucha, ks. Krzysztof Przybyło, Tadeusz Szumowski, Józef Świrko, Tadeusz Tomaszewski i Mieczysław Wójcik.

Prezes Zarządu Oddziału Związku Inwalidów Wojennych RP w Świnoujściu Tadeusz Tomaszewski odznaczył Krzyżem Pamiątkowym 95-lecia Związku Inwalidów Wojennych RP: Wincentego Dowojnę, Krystynę Mateuszuk, Mieczysława Wójcika, Małgorzatę Muszyńską, Roberta Skraburskiego, Władysława Hadaja.

W imieniu odznaczonych podziękował nasz kolega prof. Stanisław Alexandrowicz. Przypomniał, że w marcu 1999 r. odbył się w Kiekrzu koło Poznania założycielski Zjazd Klubu Pawłodarczyka w ramach Koła Związku Sybiraków – Winogrady. Zamysł powołania Klubu powstał dużo wcześniej, a inicjatorami byli Teofil Mikulski i Wincenty Dowojna. Na II Krajowym Zjeździe Związku Sybiraków w listopadzie 1994 r. w Częstochowie Teofil Mikulski zasygnalizował chęć zrzeszenia sybiraków z okręgu pawłodarskiego, a w 1995 r. została wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego jego monumentalna praca pt. „Fotografia zbiorowa Polaków deportowanych do okręgu pawłodarskiego”. Między II a III Krajowym Zjazdem Delegatów ZS trwały poszukiwania Pawłodarczyków mieszkających od Szczecina po Sanok. Na III Krajowym Zjeździe Delegatów w październiku 1998 r. w Jeleniej Górze w przerwie obrad Wincenty Dowojna, który był jednym z delegatów, ogłosił komunikat o zawiązaniu się Klubu Pawłodarczyka. Podsumowując drogę do utworzenia Klubu, prof. Stanisław Alexandrowicz zgłosił wniosek o nadanie Ogólnopolskiemu Klubowi Pawłodarczyka imienia dr. Teofila Mikulskiego. Uczestnicy XVI Zjazdu z aplauzem przyjęli wniosek. W ubiegłorocznym XV Zjeździe Teofil Mikulski jeszcze uczestniczył – zmarł w kwietniu br. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w Oławie, uczestniczyliśmy w nich z naszym sztandarem i pożegnaliśmy nieodżałowanego przyjaciela.

Począwszy od II Zjazdu, Klub ma swój identyfikator (znaczek do wpięcia w klapy) według projektu Józefa Świrki z Opola – to okrągła tarcza z biało-czerwonym tłem z napisem Związek Sybiraków Klub Pawłodarczyka – w środku logo Związku Sybiraków. Po nadaniu imienia u dołu pojawi się napis: im. dr. Teofila Mikulskiego. Zaprezentujemy nowy identyfikator na naszej stronie internetowej – www.pawlodarczycy.org.pl.

W dalszej części spotkania relację z VIII Marszu Pamięci – Stacja Gniezdowo–Las Katyński, Kwiecień 2014 przekazał dyrektor XI Liceum Ogólnokształcącego im. J.W. Zembrzuskich w Poznaniu Karol Lehmann. XIII Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru w Białymstoku z września 2013 r. oraz uczestnictwo w nim Pawłodarczyków i młodzieży szkół Wielkopolski omówiła Dobrochna Konrad. Co roku na Marsz do Białegostoku prezes Dowojna przyjeżdża z młodzieżą wielkopolskich szkół zrzeszoną w stowarzyszeniu Memoramus i z nią idziemy we wspólnym marszu.

W godzinach popołudniowych wysłuchaliśmy koncertu pieśni patriotycznych, a także występu wokalnego w wykonaniu młodzieży z Obornik Wielkopolskich pod dyrekcją Mariana Żurowskiego.

22 czerwca o godz. 12.00 przy Bałtyckim Krzyżu Nadziei w Pustkowie odbyła się msza święta polowa w intencji sybiraków, którą sprawował proboszcz kościoła pw. Najświętszego Zbawiciela w Rewalu ks. Krzysztof Przybyło. Oprawę odprawianej liturgii stanowiły: Bałtycki Krzyż Nadziei górujący nad okolicą, łódź rybacka, która na czas mszy służyła za ołtarz, na burcie łodzi logo Związku Sybiraków, poczet sztandarowy naszego Klubu, a w nim: Dobrochna Konrad, Irena Mucha, Tadeusz Tomaszewski, tuż obok obelisk ufundowany przez Klub z napisem „Tym, którzy nie wrócili z syberyjskiej Golgoty – Sybiracy – Pawłodarczycy. Pustkowo – czerwiec 2011 r.”.

Mszę rozpoczęło odśpiewanie Hymnu Sybiraków przez młodzież z Obornik Wielkopolskich (w czasie mszy młodzież zaśpiewała również „Czerwone maki” i „Wspomnienie Sybiraka”).

Czytanie z Księgi proroka Jeremiasza i z Listu św. Pawła Apostoła do Rzymian odczytał syn sybiraczki Janusz Dąbrowski. Nasze koleżanki Barbara Maciesza i Sabina Michalska z parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa ze Szczecina śpiewały pieśni „Gdyby Pan nam nie dał chleba”, „Niech dziś z naszych serc i dusz”, „Maryjo Bogarodzico”. Homilię z wieloma wątkami dramatu sybiraków wygłosił ks. proboszcz Krzysztof Przybyło. Modlitwę wiernych czytała Irena Bujalska. Dary ołtarza składali: Józef Świrko, Irena Sobczak, Czesława Granis, Teresa Hływa, Zbigniew Oskwarek. Komentarz do darów ołtarza wygłosiła i podziękowanie za Eucharystię złożyła Zofia Majchrowicz.

Piękną oprawę uroczystej mszy świętej stanowili członkowie Szczecińskiej Komandorii Królewskiego Orszaku Św. Stanisława Biskupa Męczennika w swoich purpurowych pelerynach.

W mszy świętej polowej w Pustkowie uczestniczyło 300 osób, oprócz nas uczestników XVI Zjazdu Klubu Pawłodarczyka, mieszkańcy Pustkowa i wypoczywające tu osoby.

Wielkim zainteresowaniem Pustkowa cieszyła się wystawa fotograficzna z bogatą częścią opisową przedstawiająca historię działalności Klubu na przestrzeni 16 lat. Wystawę prezentowaną na kilku planszach przygotował Tadeusz Szumowski.

23 czerwca uczestnicy XVI Zjazdu odbyli wycieczkę przez Trzęsacz, Dziwnów, Dziwnówek, Międzyzdroje do Świnoujścia, gdzie byli gośćmi stacjonującej tu 8. Flotylli Obrony Wybrzeża Marynarki Wojennej RP. Niezwykle serdecznie powitał naszą grupę dowódca Flotylli adm. Jarosław Zygmunt, zaprosił do zwiedzania jednostki i życzył dużo dobrych wrażeń.

Wielogodzinne zwiedzanie odbyliśmy z naszym przewodnikiem i opiekunem kmdr. por. Ernestem Rainerem. Poznaliśmy historię jednostki od 1965 r. (za rok 50-lecie), jak również początków sił obrony wybrzeża od 1918 r. Następnie odbyliśmy ponadgodzinny rejs kutrem transportowym Marynarki Wojennej. W tej dla nas niecodziennej scenerii został odznaczony Krzyżem Pamiątkowym 95-lecia Związku Inwalidów Wojennych RP nasz przewodnik kmdr por. Ernest Rainer, odznaczenia dokonał Tadeusz Tomaszewski – prezes Zarządu Oddziału ZIW RP w Świnoujściu, a równocześnie nasz kolega, dowódca pocztu sztandarowego Klubu, emerytowany kapitan żeglugi morskiej.

Kolejnym punktem zwiedzania był okręt transportowy „Gniezno”, z którego funkcjami zapoznał nas przewodnik. 8. Flotylla Obrony Wybrzeża posiada jeszcze cztery okręty takie jak „Gniezno”, są to: „Poznań”, „Kraków”, „Toruń” i „Lublin”.

Z oddali widzieliśmy okręt wsparcia logistycznego „Kontradmirał Xawery Czernicki” – jego patron adm. Xawery Czernicki został zamordowany w Katyniu.

Następnie zwiedzaliśmy Klub Oficerski, gabinet admirała, część muzealną, w której jest replika pierścienia gen. Józefa Hallera z zaślubin z morzem, kaplicę jednostki. Na zakończenie wizyty wpisaliśmy się do księgi pamiątkowej: „W podziękowaniu za przybliżenie nam historii 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu uczestnicy XVI Zjazdu Klubu Pawłodarczyka – Świnoujście, 23 czerwca 2014 r.”.

Byliśmy zmęczeni, lecz z mnóstwem niecodziennych wrażeń. Dziękujemy pomysłodawcom i organizatorom tego atrakcyjnego i urozmaiconego dnia naszym kolegom Tadeuszowi Tomaszewskiemu i Tadeuszowi Szumowskiemu.

Kiedy uczestnicy Zjazdu gościli w Świnoujściu, do Rewala przyjechały Monika Kościukiewicz i Anna Nowacka z Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku i już do końca Zjazdu dni miały wypełnione zbieraniem materiałów, wspomnień z lat naszego wygnania na Sybir 1940–1946. Szczecińskie dzienniki zamieszczały wywiady z nami, a TV Szczecin nadawała informacje o Zjeździe Klubu Pawłodarczyka.

24 czerwca przyszedł czas na „głębszy oddech” i nasze niekończące się rozmowy oraz myśl o tym, że spotkamy się dopiero za rok. W godzinach popołudniowych spotkaliśmy się przy ognisku, przy muzyce.

25 czerwca nastąpiło oficjalne zakończenie XVI Zjazdu, podsumowanie i plany na najbliższe spotkanie Pawłodarczyków na XIV Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru w dniach 11–12 września 2014 r. w Białymstoku.

Podziękowaliśmy właścicielom pensjonatu Jantar – Ewie i Markowi Rutom, menedżer Małgorzacie Muszyńskiej oraz wszystkim pracownikom za nieustanną dbałość o nasz wypoczynek.

Następnie Michał Makatun, który uczestniczył w uroczystości odsłonięcia Polskich Cmentarzy Wojennych w miejscowościach Mankent i Merke w kwietniu br. w południowym Kazachstanie, opowiedział nam o tych uroczystościach.

26 czerwca 2014 r. to dzień pożegnań, XVI Zjazd Klubu Pawłodarczyka jest już historią. Rozjeżdżamy się do swoich miast i miasteczek, życząc sobie nawzajem do zobaczenia za rok. Kolejny XVII Zjazd Klubu zaplanowaliśmy w dniach 19–26 czerwca 2015 r. w Rewalu.

Poczet sztandarowy Klubu Pawłodarczyka (od lewej): Dobrochna Konrad, Tadeusz Tomaszewski, Irena Mucha oraz członkowie Szczecińskiej Komandorii Królewskiego Orszaku Św. Stanisława Biskupa Męczennika