Obchody Dnia Sybiraka w 75. rocznicę agresji sowieckiej na Polskę rozpoczęły się w Gdańsku pod pomnikiem Ofiar Golgoty Wschodu, a następnie były kontynuowane w Szymbarku w Centrum Edukacji i Promocji Regionu. Na zaproszenie prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza, Oddziału Związku Sybiraków w Gdańsku oraz Gdańskiej Rodziny Katyńskiej pod pomnik przybyli przedstawiciele władz miasta i województwa, parlamentarzyści, Sybiracy, członkowie rodzin katyńskich, ich bliscy, kombatanci oraz młodzież szkolna z wychowawcami. Przy pomniku ustawiły się liczne poczty sztandarowe organizacji pozarządowych i szkół. Prowadzącymi uroczystość byli nauczyciele Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II Andrzej Matyjaszczyk i Elżbieta Bielecka-Cimaszkiewicz. Po powitaniach i wysłuchaniu hymnu Rzeczypospolitej Polskiej uczniowie tej szkoły odśpiewali Hymn Sybiraków z towarzyszeniem Orkiestry Marynarki Wojennej, a w programie poetyckim deklamowali ułożone przez siebie wiersze nagrodzone w konkursie międzyszkolnym na temat Golgoty Wschodu. W imieniu Sybiraków i Rodziny Katyńskiej wystąpił prezes Zarządu Oddziału ZS w Gdańsku Kordian Borejko. Powiedział: „1 września o świcie na Westerplatte obchodziliśmy 75. rocznicę ataku Niemiec hitlerowskich na Polskę i oglądaliśmy historyczną rekonstrukcję. Dzisiaj, 17 września, nie obejrzymy historycznej rekonstrukcji ataku Związku Sowieckiego na Polskę i IV rozbioru Polski na podstawie tajnego paktu Ribbentrop–Mołotow. Mamy to zapisane w pamięci. Jako świadkowie historii, Sybiracy i członkowie Rodziny Katyńskiej, byliśmy wówczas dziećmi. Ale nie potrafimy wymazać z naszego życia wielu lat syberyjskiego zesłania, męczenia nas głodem i nieludzkimi warunkami, umierania najbliższych. Nie zapomnimy nigdy o zbrodni katyńskiej, którą Trybunał w Strassburgu uznał za zbrodnię wojenną, ale nie potrafił jej osądzić. Wiedza o masowych wywózkach polskich obywateli w najbardziej odległe, dzikie tereny sowieckiego imperium i prawda o zbrodni katyńskiej w czasach PRL były zakazane. W masowych deportacjach wywieziono ponad 1,35 mln osób, w tym rodziny i krewnych ofiar mordu katyńskiego. W Katyniu, Charkowie, Twerze i innych miejscach bestialsko zabito 21 857 polskich oficerów. Jeszcze nie znamy losów naszych bliskich z tzw. białoruskiej listy katyńskiej. Pół wieku musiało upłynąć, żeby w Gdańsku powstała »Solidarność«, a w ZSRR zmiany nazwane »pierestrojką«. Dopiero wtedy Gorbaczow i Jelcyn ujawnili rzeczywistych sprawców zbrodni katyńskiej. Gdy 25 lat temu uwolniliśmy się od sowieckiej dominacji, Sybiracy mogli ujawnić swoje losy i mogli reaktywować Związek Sybiraków założony w 1928 r. W Gdańsku utworzyliśmy Oddział ZS liczący około 2,5 tys. członków. Prezesem Zarządu Oddziału ZS ponad 20 lat był prof. Stefan Angielski, zasłużony naukowiec i społecznik. Obecnie, gdy zrezygnował z tej funkcji, jest honorowym prezesem i nadal jest wśród nas. 25-lecie naszej działalności odnotowujemy z satysfakcją. Spełniliśmy nasz obowiązek wobec młodego pokolenia i wobec historii. Zostawimy po sobie wiele znaków i miejsc pamięci o ofiarach sowieckich represji, wspomnienia z zesłania, biogramy ofiar, a także historię naszej działalności na ziemi gdańskiej. Jesteśmy wdzięczni obecnym władzom naszego miasta i województwa za życzliwe wspieranie naszej działalności oraz wszystkim, którzy nas wspomagają: naszym darczyńcom i sympatykom, dzięki którym mogliśmy zbudować ten piękny pomnik. Jesteśmy wdzięczni dyrekcji, gronu pedagogicznemu i młodzieży Gimnazjum im. Jana Pawła II za sprawowanie patronatu nad pomnikiem i tablicami, jako Miejscem Pamięci Narodowej, gdzie każdego roku wspólnie oddajemy cześć ofiarom, odmawiamy modlitwę, składamy wiązanki kwiatów i chronimy pamięć o nich i o naszej przeszłości z nadzieją, że taki los, jak 75 lat temu, Polsce się nie przydarzy”. Głos zabrał także prezydent Gdańska Paweł Adamowicz. W nawiązaniu do wypowiedzi prezesa Borejki mówił o systemach totalitarnych i groźbie, jaką niosą narodom. Podkreślał, jak wielkie znaczenie mają pamięć i historia, które nas łączą z przeszłością. „Wśród mieszkańców Gdańska i ziemi gdańskiej jest wielu świadków historii XX w., którzy z szerokich Kresów Wschodnich przebyli tragiczną drogę przez syberyjskie zesłania i łagry, a dzisiaj w sztafecie pokoleń, jako świadkowie historii, opowiadają nam o tragedii i okrucieństwie, jakie ich spotkało, ale też ukazują siłę duchową i patriotyzm, który przekazują młodemu pokoleniu” – mówił prezydent i dziękował Sybirakom za ich działalność. Dziękował także młodzieży, która tak licznie przybyła, i prosił, aby w przyszłości, gdy Sybiracy z przyczyn naturalnych odejdą, przychodziła pod ten pomnik i pielęgnowała pamięć o zesłańcach Sybiru. Prezes Kordian Borejko, w podziękowaniu za wykazywane zrozumienie, wrażliwość, pomoc i wsparcie dla środowiska zesłańców, w imieniu Sybiraków uhonorował prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza i przewodniczącego Rady Miasta Bogdana Oleszka pamiątkowym medalem 25-lecia Oddziału Związku Sybiraków w Gdańsku. Po recytacji wierszy przez młodzież gimnazjalną odczytano apel pamięci, a Kompania Reprezentacyjna Marynarki Wojennej oddała salwę honorową. W intencji ofiar modlił się wraz z uczestnikami ks. abp Sławoj Leszek Głódź i kapelan Sybiraków ks. kanonik Henryk Kilaczyński. U stóp pomnika złożono wieńce i wiązanki kwiatów, zapalono znicze. Po zakończeniu uroczystości w Gdańsku autokary zawiozły uczestników do Szymbarku, gdzie kontynuowano obchody Światowego Dnia Sybiraka w Centrum Edukacji i Promocji Regionu. Po raz pierwszy zabrakło tam śp. Daniela Czapiewskiego, wielkiego przyjaciela Sybiraków, który wraz z małżonką Lidią zainicjował zjazd Sybiraków z całego świata. Lidia Czapiewska, piękna, skromna kobieta, witając gości powiedziała ze wzruszeniem: „Chcę podziękować wszystkim przyjaciołom, którzy przyjechali na ten zjazd, i mojemu mężowi za to, że dzięki niemu i dzięki wam możemy się tu co roku spotykać”. Uczestnicy uroczystości wielkimi oklaskami wyrazili pani Lidii swoją wdzięczność za kontynuację organizowania corocznych zjazdów Sybiraków z całego świata, rozpoczętych w Szymbarku 11 lat temu. Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej odegrała hymn państwowy i Hymn Sybiraków, odbył się apel poległych. W kościółku pw. św. Rafała Kalinowskiego, patrona Sybiraków, została odprawiona msza święta polowa z oprawą wojskową, której przewodniczył ks. bp Leon Maksymilian Dubrawski z Kamieńca Podolskiego. Biskup wraz z kapelanem krajowym Związku Sybiraków ks. Zdzisławem Banasiem, księżmi i uczestnikami modlili się w intencji ofiar, pokoju i przebaczenia. Wśród uczestników Światowego Dnia Sybiraka byli goście szczególni: Lech Wałęsa i córka gen. Władysława Andersa – Anna Maria Anders-Costa. Uczestnikom uroczystości ze wzruszeniem opowiadała o swoim ojcu, który dla niej nie był wymagającym generałem, ale kochającym tatą. Pamięta, jak zabierał ją do cyrku, jak ją rozpieszczał. Opowiedziała także o swojej działalności w środowiskach kombatanckich i odwiedzaniu szkół noszących imię gen. Andersa, jak to czyniła jej mama. Prezes Kordian Borejko z upoważnienia prezesa Zarządu Głównego Związku Sybiraków odznaczył Lidię Czapiewską Złotą Odznaką Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków i podziękował za wieloletnią działalność i powstałe tu znaki pamięci o zesłańcach Sybiru, a także za organizowanie obchodów Dnia Sybiraka w tym pięknym miejscu na Kaszubach, gdzie każdego roku możemy się spotykać i podzielić wspomnieniami. Prezes Zarządu Koła ZS w Gdyni Aleksander Ryziński wręczył pani Lidii pamiątkowy medal 25-lecia Oddziału ZS. Starosta kartuski Janina Kwiecień, która urodziła się w Kamieńcu Podolskim podczas powrotu transportu z Syberii, a jej mama zmarła po przyjeździe do Polski w dniu 17 września, powiedziała, że ten dzień jest dla niej szczególny. „Mamy nie znam, nie pamiętam, ale wiem, że zawsze jest ze mną” – mówiła wzruszona. Podczas uroczystości wręczono Bursztynowe Drzewa, nagrody przyznawane przez Kaszubów za zasługi na rzecz kultury. W tym roku otrzymali je prof. Stefan Angielski – honorowy prezes Zarządu Oddziału ZS, Aleksander Ryziński – prezes Zarządu Koła ZS w Gdyni, Anna Maria Anders-Costa, Celina Riedl – członek Zarządu Oddziału ZS i 90-letnia Gertruda Jutrzenka-Trzebiatowska, która w ZSRR spędziła ponad pół wieku. Po uroczystości, przy pięknej pogodzie, obejrzano historyczne pamiątki, których w kaszubskim Centrum Edukacji i Promocji Regionu jest bardzo wiele. Oglądano spektakl teatralny „Podaj dłoń”, bawiono się i wspominano minione lata przy poczęstunku ufundowanym przez Centrum Edukacji i Promocji Regionu z panią Lidią Czapiewską. Autokary co godzinę odwoziły chętnych do Gdańska. I tak upłynął niezapomniany Dzień Sybiraka w 75. rocznicę agresji sowieckiej na Polskę. Prezes Zarządu Oddziału Kordian Borejko (z lewej) wręczył prezydentowi miasta Gdańska Pawłowi Adamowiczowi pamiątkowy medal 25-lecia Oddziału ZS w Gdańsku Modlitwę za zmarłych Sybiraków odmówił ks. abp Sławoj Leszek Głódź Prezydent Lech Wałęsa i Lidia Czapiewska, prezes Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku Prezes Kordian Borejko wręczył Odznakę Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków m.in. Aleksandrowi Mikołajczakowi, od lat prowadzącemu uroczystości Dnia Sybiraka w Szymbarku Poczty sztandarowe przybyłe na obchody Światowego Dnia Sybiraka w Szymbarku Oprac.: Celina Riedl Przeczytano 137 Nawigacja wpisu Obchody Dnia Sybiraka w Warszawie Dzień Sybiraka we Wrocławiu
