Uroczyste obchody Dnia Sybiraka w Gdańsku i Szymbarku

Wrzesień 1939 r. zawsze będzie się nam kojarzył z agresją niemiecką i sowiecką na Polskę i będzie przypominał o poniesionych ofiarach, śmierci bliskich, zaborze naszych ziem i eksterminacji naszego narodu. Choć w owym czasie większość z nas była dziećmi, to przeżycia, jakich doświadczyliśmy, szczególnie lata cierpień na zesłaniu, będą niezmiennie budzić nasze emocje i przywoływać niedające się zatrzeć wspomnienia. Żywą pamięć o tych historycznych wydarzeniach przekazujemy młodym w sztafecie pokoleniowej. Sprzyjają temu spotkania z młodzieżą i uroczystości rocznicowe z jej udziałem.

1 września 2013 r. o godz. 4.45 w Gdańsku na Westerplatte, tam gdzie Niemcy 74 lata temu zaatakowali Polskę, rozpoczęły się obchody 74. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Uczestnikami byli kombatanci, Sybiracy, przedstawiciele władz państwowych i lokalnych, wojsko, harcerze, mieszkańcy.

W wystąpieniach okolicznościowych – prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza, premiera Donalda Tuska, metropolity gdańskiego ks. abp. Sławoja Leszka Głódzia – były przywoływane nasze klęski i nasze zwycięstwa, siła wiary i nasze spełnione marzenia o niepodległej Ojczyźnie. Odbył się apel pamięci, oddano hołd poległym, złożono wieńce i wiązanki kwiatów pod pomnikiem Obrońców Wybrzeża.

W naszej pamięci historycznej został przywołany obraz Ojczyzny, scalającej ziemie 3 zaborów i budującej nowoczesne państwo. Ojczyzny, która w 1939 r. została zaatakowana przez potężną armię Hitlera, a następnie przez Armię Czerwoną Stalina.

Dla Sybiraków 17 września 1939 r. był początkiem tragicznych wydarzeń związanych z późniejszymi masowymi wywózkami całych rodzin na bezkresne przestrzenie Związku Sowieckiego, z utratą dorobku pokoleń na odebranych nam ziemiach, z zagarnięciem do niewoli ponad 200 tys. polskich żołnierzy i wymordowaniem kadry dowódczej i inteligenckiej.

Tegoroczne obchody Dnia Sybiraka miały znaczenie szczególne, gdyż Sejm Rzeczpospolitej Polskiej jednogłośnie uchwalił (dnia 27 września) 17 września Dniem Sybiraka, zgodnie z powstałą w Związku Sybiraków tradycją.

17 września 2013 r. o godz. 10.00 przy pomniku Ofiar Golgoty Wschodu w Gdańsku wyjątkowo tłumnie zebrali się Sybiracy, członkowie Rodziny Katyńskiej, kombatanci. Przybyli przedstawiciele władz państwowych i lokalnych, delegacje różnych instytucji i organizacji pozarządowych oraz delegacje młodzieży szkolnej.

Z Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II przybyły wszystkie pierwsze klasy wraz z wychowawcami i dyrektorem szkoły, aby uczestniczyć w tej specyficznej lekcji historii. Szkoła ta od 2007 r. sprawuje patronat nad pomnikiem Ofiar Golgoty Wschodu i tablicami z nazwiskami zmarłych i zamordowanych na Wschodzie, jako Miejscem Pamięci Narodowej.

„Uczniowie, grono nauczycielskie i dyrekcja Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II w Gdańsku zobowiązują się do sprawowania opieki i przekazywania młodym Polakom historycznej prawdy, którą symbolizuje Miejsce Pamięci Narodowej nadane przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa” – tak zapisano w Akcie przekazania szkole pomnika 17 września 2007 r. Od tego czasu szkoła ta współuczestniczy w organizacji obchodów Dnia Sybiraka. Nauczyciele opracowują scenariusz i prowadzą uroczystość, chór szkolny wykonuje Hymn Sybiraków, uczniowie deklamują utwory poetów Sybiraków.

Tegoroczny program uroczystości był następujący:

– godz. 9.45 spotkanie przy pomniku Ofiar Golgoty Wschodu,

– godz. 10.00 przywitanie zebranych,

– odegranie hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej,

– odegranie Hymnu Sybiraków przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej,

– wystąpienie wiceprezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Gdańsku Kordiana Borejki,

– wystąpienie wojewody pomorskiego Ryszarda Stachurskiego,

– wystąpienie prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza,

– program muzyczno-literacki przygotowany przez młodzież szkolną z Gimnazjum im. Jana Pawła II w Gdańsku,

– apel pamięci i salwa honorowa – Kompania Reprezentacyjna z 49. Bazy Lotniczej w Pruszczu Gdańskim,

– modlitwa za zmarłych odmówiona przez kapelana Oddziału Związku Sybiraków ks. kanonika Henryka Kilaczyńskiego,

– złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem.

Druga część uroczystości odbyła się w Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku, zaprosiło na nią uczestników kierownictwo CEPR.

Uroczystość rozpoczęto mszą świętą w kaplicy św. Rafała Kalinowskiego, koncelebrowaną przez emerytowanego metropolitę gdańskiego ks. abp. Tadeusza Gocłowskiego. Homilię wygłosił ks. abp Jan Paweł Lenga, emerytowany metropolita z Kazachstanu. Oprawę artystyczną sprawowała Cappella Gedanensis.

Po mszy świętej i apelu poległych odsłonięto pomnik Niedźwiedzia Wojtka – niedźwiadka, którego „zaadoptowali” żołnierze armii Andersa w Iranie w 1942 r. Miś był „żołnierzem” 22. Kompanii Zaopatrzenia Artylerii, miał swoją książeczkę wojskową i przydział prowiantu, był pomocny żołnierzom.

W uroczystej atmosferze, z udziałem Reprezentacyjnego Zespołu Wojska Polskiego, nadano Odznaki Honorowe za Zasługi dla Związku Sybiraków następującym osobom: Marii Okonek, Markowi Więcławkowi, Piotrowi Szubarczykowi. Część artystyczną, jak co roku, poprowadzili Marzanna Graff-Mikołajczak i Aleksander Mikołajczak.

Po części oficjalnej i posiłku uczestnicy zebrali się w sali z fortepianem na wspólną biesiadę i śpiew pieśni patriotycznych z zespołem Bel Canto. Wysłuchali także występu tenora Przemysława Radziszewskiego.

W miłej i serdecznej atmosferze zakończono obchody Dnia Sybiraka.