27 września – święto Gimnazjum nr 1 w Trzebnicy

27 września to data, która na stałe zapisała się w sercach uczniów i pracowników trzebnickiej Jedynki. W tym dniu w 1945 r. do życia powołana została Publiczna Szkoła Podstawowa w Trzebnicy. W 1999 r., po reformie edukacyjnej, w placówce utworzono gimnazjum, które funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Nasza szkoła, jako pierwsza powojenna placówka edukacyjna na ziemi trzebnickiej oraz jedna z pierwszych na Dolnym Śląsku, podjęła współpracę z Kołem Związku Sybiraków w Trzebnicy.

Historia powstania Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy

Koło zostało powołane 25 listopada 1991 r. z inicjatywy Adama Bronieckiego i Władysława Dzięcioła i liczyło 21 osób, na dzień 1 stycznia 2013 r. – 52 członków, w tym sześciu podopiecznych (wdowy i wdowcy po Sybirakach). Obecnie funkcję prezesa Zarządu Koła sprawuje Lucjan Tać. Członkowie koła aktywnie uczestniczą w obchodach świąt państwowych i uroczystościach lokalnych. Ponadto, z inicjatywy Adama Bronieckiego, 10 lutego – w kolejne rocznice wywózek na Sybir – w Trzebnickim Ośrodku Kultury i Sportu organizują uroczyste spotkania z udziałem Sybiraków, ich rodzin, a także zaproszonych gości.

Do najważniejszych znaków pamięci Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy należą:

granitowa tablica usytuowana po prawej stronie w kruchcie bazyliki św. Jadwigi, która została poświęcona 9 lutego 2001 r.,
pomnik postawiony na placu naprzeciw wejścia do bazyliki św. Jadwigi, jego intencję wyraża fragment napisu: „…Nigdy więcej Sybiru”; poświęcony 11 września 2004 r.,
sztandar koła, ufundowany ze składek Sybiraków i sympatyków, który Sybiracy zdecydowali się przekazać pod opiekę Gimnazjum nr 1 w Trzebnicy.

Uroczystość przekazania sztandaru

27 września 2013 r. to wyjątkowy dzień, ważny dla całej społeczności szkolnej Gimnazjum nr 1 im. Księcia Henryka Brodatego w Trzebnicy oraz Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy. Podczas wzruszającej uroczystości Święta Szkoły Sybiracy przekazali pod opiekę gimnazjalistom swój sztandar.

Święto Szkoły, jak co roku, rozpoczęła msza święta w Międzynarodowym Sanktuarium św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy. Następnie zaproszeni goście, nauczyciele i uczniowie przeszli do hali sportowej przy Gimnazjum nr 1 w Trzebnicy, gdzie odbył się uroczysty apel, prowadzony przez przewodniczącą Samorządu Uczniowskiego Karolinę Oksińską. Po wprowadzeniu sztandarów – szkoły i Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy – głos zabrała dyrektor szkoły Elżbieta Nowak, która podziękowała wszystkim za przyjęcie zaproszenia, a szczególnie ciepłe słowa powitania skierowała do burmistrza gminy Trzebnica Marka Długozimy, prezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu Eugeniusza Kuszki, prezesa Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy Lucjana Tacia, członków koła Stefana Czyżyńskiego, Adama Bronieckiego, Jerzego Szatkowskiego, Bronisławy Surówki, a także przedstawicieli Związku Inwalidów Wojennych RP, Pionierów Ziemi Trzebnickiej, pierwszych absolwentów szkoły, dyrektorów instytucji powiatowych, gminnych, szkół, przedszkoli, emerytowanych nauczycieli, przyjaciół szkoły, rodziców. Dyrektor podziękowała Sybirakom za zaufanie i wyróżnienie, jakim jest przekazanie szkole sztandaru.

„Spotkał nas ogromy zaszczyt – podkreśliła Elżbieta Nowak. – Zarząd Koła Związku Sybiraków postanowił przekazać gimnazjum najważniejszy dla siebie symbol – sztandar. Wybór szkoły nie dziwi. Tu zawsze jesteście najmilszymi, oczekiwanymi gośćmi, tu przez lata współpracy, spotkań z uczniami, nauczycielami, zapisaliście także swoją historię. Czas zatarł ślady tamtej tragedii, nie ma już ziemianek, baraków, w których żyliście Wy i Wasi bliscy, nie ma mogił tych, którzy pozostali tam na zawsze. Ale pozostała pamięć. Bo to tylko pamięć, hołd, szacunek możemy Wam ofiarować za tułaczkę, stracone zdrowie, życie Waszych bliskich, walkę o wolność dla naszego kraju, w końcu za lata milczenia. W tej szkole zawsze będziemy pamiętać i przekazywać prawdę o Was następnym pokoleniom, co obiecuję jako dyrektor szkoły w imieniu całej społeczności gimnazjum. A moją obietnicę niech podkreślą słowa Adama Mickiewicza: »Bo jeśli ja zapomnę o Nich, niech Bóg zapomni o mnie«. Dla nas Sybir to nie tylko nazwa geograficzna, to tragedia narodu polskiego. Dzisiejsze spotkanie pokoleń pozwala jednak mieć nadzieję, że nigdy więcej nie powtórzą się »stacje Polskiej Golgoty Wschodu«! »Białe krematoria«!”.

Następnie zebrani, w wielkim skupieniu, obejrzeli fragmenty filmu „Losy Zesłańców Sybiru”. Ta krótka lekcja historii w poruszający sposób zespoliła młodzież z osobami, które tę historię tworzyły. Było to wprowadzenie do najbardziej podniosłej chwili uroczystości: przekazania sztandaru. Rozpoczęło ją odczytanie aktu przekazania sztandaru przez prezesa Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy Lucjana Tacia:

„W dniu dzisiejszym, tj. 27 września 2013 r., podczas uroczystości Święta Szkoły, niniejszym aktem przekazujemy sztandar Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy pod opiekę Gimnazjum nr 1 im. Księcia Henryka Brodatego w Trzebnicy z nadzieją otoczenia go należną czcią i reprezentowania z naszym uczestnictwem w uroczystościach państwowych. My, Sybiracy, powierzamy nasz sztandar szkole, która zawsze szanowała symbole pamięci narodowej, i mamy nadzieję, że tym symbolicznym aktem przekażemy młodemu pokoleniu nasz głęboki patriotyzm i wieczną pamięć o martyrologii narodu polskiego”.

Po podpisaniu jednobrzmiących aktów przekazania przez Lucjana Tacia oraz dyrektor Elżbietę Nowak nastąpiło uroczyste przekazanie sztandaru. Sztandar przekazywali: chorąży Jerzy Szatkowski oraz asysta sztandaru Lucjan Tać i Stefan Czyżyński, a przejęli go przedstawiciele 1 Trzebnickiej Drużyny Harcerskiej „Awaria” Związku Harcerstwa Polskiego: chorąży Mateusz Treliński oraz asysta sztandaru Monika Stolecka i Justyna Dzedzej. Uwieńczeniem tego wydarzenia było wzruszające wykonanie Hymnu Sybiraków przez absolwentkę gimnazjum Urszulę Owczyńską.

Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu Eugeniusz Kuszka w swoim przemówieniu podziękował za zaproszenie na tak wzruszającą uroczystość, przekazał także prezesowi koła Lucjanowi Taciowi i dyrektor szkoły Elżbiecie Nowak gratulacje i uznanie za pracę na rzecz pamięci o Sybirakach, za wspaniałą lekcję historii dla młodego pokolenia. Następnie głos zabrał Lucjan Tać, który przekazał uczniom książki, pamiątkowe publikacje o Sybirakach, podziękował szkole, nauczycielom za współpracę oraz burmistrzowi Markowi Długozimie za wsparcie, jakiego udziela Związkowi Sybiraków. Sybiracy nie kryli swojego wzruszenia, a młodzież zobowiązała się dbać i pielęgnować wartości, którymi kierowały się starsze pokolenia. W podziękowaniu dyrektor szkoły przekazała Lucjanowi Taciowi pamiątkowy długopis, fotografię i oprawiony akt przekazania sztandaru.

Kolejnym ważnym punktem uroczystości było pasowanie pierwszoklasistów, których w poczet uczniów naszej szkoły wprowadzili: burmistrz gminy Trzebnica Marek Długozima, przewodnicząca Komisji Oświaty – radna Krystyna Haładaj, prezes Wrocławskiego Oddziału Związku Sybiraków Eugeniusz Kuszka, prezes Koła Związku Sybiraków w Trzebnicy Lucjan Tać i dyrektor szkoły. Następnie sztandar Gimnazjum nr 1 w Trzebnicy przekazano pod opiekę młodszym kolegom.

Pod koniec uroczystości burmistrz Marek Długozima w swoim przemówieniu podkreślił, że „święto szkoły to bardzo piękna i potrzebna tradycja. Przypomina nam, jak wiele osób zostawiło tutaj swój ślad. Ale to również przypomnienie o wartościach, tradycji i historii tej szkoły. W dzisiejsze obchody wpisane zostały bardzo ważne wydarzenia. Jednym z nich było pasowanie uczniów klas pierwszych. Drugim, bardzo podniosłym momentem było przekazanie sztandaru Sybiraków. To coś niebywałego, co – mam nadzieję – pozostanie w pamięci nas wszystkich na długo”. Po pamiątkowej fotografii goście zostali zaproszeni do auli szkolnej na spotkanie przy kawie, gdzie wyświetlono prezentację multimedialną „Fotografie z kronik szkolnych”.