Obchody Dnia Sybiraka w Legnicy

Dnia 17 września 2025 r. jak każdego roku obchodziliśmy Dzień Sybiraka w Legnicy.
Uroczystość rozpoczęła się o godz. 12.00 Mszą Świętą w intencji Sybiraków i Ojczyzny w kościele pw. Św. Trójcy w Legnicy. Po wprowadzeniu Pocztów Sztandarowych wstęp do uroczystości odczytała pani Danuta Kożewnikow, naświetliła krótko fakt agresji Związku Sowieckiego na Polskę. Dnia 17 września 1939 r. Związek Sowiecki bez wypowiedzenia wojny zbrojnie zaatakował Polskę broniącą się przed niemiecką agresją.

Przypomniała o zbrodniach dokonanych na Narodzie Polskim przez sowieckiego oprawcę – cztery masowe deportacje Polaków na Sybir i do Kazachstanu, ludobójstwo w Katyniu. Zsyłki trwały do 1956 roku, łącznie zesłano milion 350 tysięcy Polaków.

W wyniku chorób, głodu i morderczej przymusowej pracy ponad siły co trzeci wywieziony stracił życie. Pozostali na nieludzkiej obcej ziemi – często bez grobu i krzyża. W lipcu 1941 r. pojawiła się wśród Sybiraków wielka nadzieja wolności. 30 lipca 1941 r. w Londynie zostaje podpisany układ Sikorski–Majski, a w sierpniu podpisano umowę wojskową, na jej podstawie powołana została armia polska, z dowódcą generałem Władysławem Andersem. Armię Andersa stanowili Sybiracy, których generał wyprowadził z „nieludzkiej ziemi”.

Przeszedłszy długą drogę przez Iran, Irak i Palestynę, żołnierze 2. Korpusu Polskiego dotarli do Włoch, gdzie wojska amerykańskie, brytyjskie i francuskie w okresie od stycznia do maja 1944 r. szturmowały bezskutecznie wzgórze z klasztorem Monte Cassino. 11 maja 1944 r. gen. Anders wydał rozkaz rozpoczęcia ataku na Monte Cassino. 18 maja 1944 r. klasztor na Monte Cassino został zdobyty. Na gruzach klasztoru załopotała biało-czerwona flaga. W tych walkach poległo aż 1052 polskich żołnierzy, ich ciała spoczywają na Cmentarzu na Monte Cassino, tutaj zgodnie z ostatnią wolą w 1970 roku pochowany został wśród swoich żołnierzy generał Władysław Anders.

Dla upamiętnienia bohaterów spod Monte Cassino prosimy Kapelana Sybiraków ks. Prałata Andrzeja Tracza o poświęcenie Urny z Ziemią spod Monte Cassino. Po uroczystym poświęceniu Ziemi spod Monte Cassino Urnę przeniesiono do Golgoty Wschodu. Tutaj umieszczona jest również Tablica upamiętniająca Generała Władysława Andersa oraz Urna z Ziemią z Sybiru.

Po Mszy Świętej nastąpił przemarsz do Pomnika Zesłańcom Sybiru.

Przy Pomniku uroczystość prowadziła prezes Zarządu Koła Legnica pani Alfreda Demska. Po powitaniu przybyłych Gości a w szczególności: prezydenta miasta Legnicy – pana Macieja Kupaja, starostę powiatu legnickiego – pana Adama Babuśkę, posła na Sejm RP pana dr Tadeusza Samborskiego, parlamentarzystów i radnych miasta, Kapelana Sybiraków, wszystkie Poczty Sztandarowe, dyrektorów, nauczycieli oraz młodzież szkół legnickich, Sybiraków i członków ich rodzin oraz wszystkich przybyłych na uroczystość.

Po powitaniu odegrany został Hymn Państwowy. Następnie prezes przypomniała, że obchodzona jest 86 rocznica agresji Rosji Sowieckiej na Polskę – w ten sposób Stalin wywiązał się z tajnego porozumienia z Hitlerem tzw.  Paktu Ribbentrop – Mołotow, określanego jako IV Rozbiór Polski. Rozpoczął się najtragiczniejszy okres dla Polaków na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej podczas II Wojny Światowej. Polacy jako jedyny naród walczył podczas II Wojny Światowej równocześnie z dwoma agresorami. W dalszej części przypomniała, że 10 lat temu odsłonięto i poświęcono Pomnik Zesłańcom Sybiru, przy którym Sybiracy spotykają się podczas świąt państwowych i sybirackich każdego roku.

Pomnik, który powstał z inicjatywy Zarządu Związku Sybiraków Koła Legnica jest naszą dumą. Zaprojektowany został przez legnickiego artystę pana Grzegorza Niemyjskiego. Jest symbolem minionych tragicznych czasów, symbolem mówiącym młodym pokoleniom o historii. Powinien stać się przestrogą dla przyszłych pokoleń – zakończyła swoje przemówienie prezes

Następnie głos zabrali Prezydent Miasta Legnicy pan Maciej Kupaj oraz Poseł na Sejm RP pan dr Tadeusz Samborski.

Po wypowiedziach Gości nastąpiło wręczenie przez Prezydenta pana Macieja Kupaja w asyście prezes Zarządu Koła Podziękowań za szczególne zaangażowanie w działania na rzecz społeczności Sybiraków państwu: Marcinowi Bieńkowi, Andrzejowi Demskiemu, Pawłowi Gębalskiemu, Iwonie Gorczycy, Alinie Krysa i Janowi Piskorskiemu.

Po złożeniu gratulacji wymienionym osobom wysłuchaliśmy Hymnu Sybiraków. Prezes zaprosiła delegacje do złożenia wiązanek kwiatów i zniczy pod Pomnikiem Zesłańcom Sybiru.

Na tym zakończono uroczystość, nastąpiło odprowadzenie Pocztów Sztandarowych. Dziękując za udział w uroczystości prezes zaprosiła wszystkich uczestników na obchody za rok.

                                                                                              Opracowała: Alfreda Demska