Dnia 25 lutego 2025 roku w Zespole Szkół Technicznych im. gen. Wł. Andersa w Białymstoku odbyła się uroczysta inauguracja Mini Panoramy, poświęconej historii Sybiraków oraz losom zesłańców na Syberii i Kazachstanie. Było to wydarzenie o szczególnym znaczeniu dla środowiska Sybirackiego oraz całej społeczności szkolnej, które miało na celu upamiętnienie trudnych losów Polaków zesłanych na Wschód oraz pielęgnowanie pamięci o ich bohaterstwie i wytrwałości.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz lokalnych, duchowieństwa, kombatanci, członkowie Związku Sybiraków oraz młodzież szkolna. Swoją obecnością zaszczycili nas min. Wicewojewoda podlaski Paweł Krutul, Kurator Oświaty pani Agnieszka Krokos-Janczyło, przedstawicielka Urzędu Miasta i Muzeum Pamięci Sybiru. Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania hymnu Sybiraków. Dyrektor Szkoły Renata Frankowska przywitała serdecznie wszystkich zaproszonych gości, po czym głos zabrał Jerzy Bołtuć, prezes Podlaskiego Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru, przedstawiając sylwetkę autora Mini Panoramy Dymitra Grozdewa, jak również Panoramy Golgoty Wschodu znajdującej się w dolnej części  kościoła pw. Ducha św. Prezes Oddziału Związku Sybiraków Jolanta Hryniewicka, podziękowała pani dyrektor i społeczeństwu szkoły oraz wszystkim zaangażowanym w realizacji tego projektu, za tak wspaniałe odrestaurowanie i umieszczenie obrazów w unikalnych ramach. Podkreśliła jak ważne jest przekazywanie wiedzy o Sybirze i o niezłomnym duchu patriotów.  Tak cenne przedsięwzięcie powstało dzięki wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do powstania tak godnej inicjatywy, a szczególnie moderatorom z Młodzieżowej Rady Miasta  Białegostoku, Stowarzyszeniu Spraw Obywatelskich oraz Stowarzyszeniu Pamięci Zesłańców Sybiru. Podziękowała również za wspaniale przygotowany program artystyczny, obrazujący tragedię zesłańców.

Po chwili ciszy rozpoczęło się omawianie poszczególnych obrazów, składających się na cykl panoramy ( 9 obrazów). Omawiająca Jolanta Hryniewicka – I, II  obraz  przedstawiający wywózki Polaków od XVIII wieku w wyniku zrywów niepodległościowych jak również deportacje w XX wieku podkreśliła, że jedyną różnicą był środek transportu, a warunki pobytu i represje wobec zesłańców nie różniły się od siebie. Przybliżyła także wizerunek patrona Sybiraków,  Józefa Kalinowskiego – zakonne imię Rafał – uczestnika powstania styczniowego, skazanego na karę śmierci, a następnie zamienioną na 10 – letnie zesłanie do kopalni soli w Usoli. Został beatyfikowany i kanonizowany przez Ojca św. Jana Pawła II.

Powrót do Ojczyzny był znaczącym wydarzeniem w życiu Zesłańców. Mimo ukończenia wojny w Europie w 1945 roku, akcja repatriacji rozpoczęła się dopiero w 1946 roku i to z wielkimi trudnościami. Wróciliśmy do Polski, ale nie jak do Matki, ale jak do macochy.

Poszczególne obrazy o pracy w tajdze, przy budowie kolei i praca na polu w Kazachstanie przedstawiła wiceprezes Zarządu Teresa Borowska – ciężka praca przy układaniu torów – ginęło przy niej wielu wycieńczonych zesłańców, wyrąb drzew i spławianie drewna  oraz  wyczerpująca praca w upale na polu w Kazachstanie.

Modlitwa, to ona dawała siłę do przetrwania tych tragicznych wydarzeń. Obraz o tym tytule omawiała Barbara Sokólska, skarbnik Zarządu. Przytoczyła wiersz kard. Stefana Wyszyńskiego o potędze modlitwy i wiary w moc zwrócenia się do Boga.

Kolejna Sybiraczka, Janina Rutkowska, założycielka Wspólnoty Wnuków Sybiraków,  ponieważ była wywieziona w 1948 roku w wieku 7 lat i 8 miesięcy, musiała po ukończeniu 12 lat pracować. Opowiedziała swoje przeżycia od momentu aresztowania rodziny w 1948 roku,  prace na polu i przy sianokosach oraz innych pracach w kołchozie.

Na zakończenie inauguracji zaproszeni goście zabierając głos, podkreślali znaczenie pielęgnowania pamięci historycznej oraz edukacji młodzieży w duchu patriotyzmu.

Mini Panorama, zaprezentowana podczas inauguracji, stanowi niezwykłą lekcję historii, ukazującą losy zesłańców. Jest to innowacyjna forma przekazu, która pozwala młodym ludziom lepiej zrozumieć dramatyczne wydarzenia sprzed lat i wczuć się w losy tych, których historia dotknęła najbardziej.

Na zakończenie uroczystości uczestnicy mieli okazję zwiedzić Mini Panoramę. Był to moment refleksji i zadumy nad losem tysięcy Polaków, którzy przeszli przez piekło zesłania. Wierzymy, że Mini Panorama stanie się stałym elementem edukacji historycznej w Zespole Szkół Technicznych im. gen. Wł. Andersa jak również w pozostałych ośrodkach edukacyjnych,  inspirując kolejne pokolenia do zgłębiania wiedzy o historii Polski.

Dziękujemy wszystkim, którzy uczestniczyli w tym niezwykłym wydarzeniu, i mamy nadzieję, że Mini Panorama stanie się miejscem pamięci, refleksji i nauki dla wielu pokoleń.

Opracowała: Jolanta Hryniewicka
Zdjęcia: Zespole Szkół Technicznych

 

Click to listen highlighted text!