17 września 2024 r. obchodziliśmy w Legnicy 85. rocznicę agresji Rosji Sowieckiej na Polskę i Dzień Sybiraka.

„17 września, w Legnicy, sercu Dolnego Śląska, na Placu Sybiraków odbyły się uroczyste obchody z okazji Dnia Sybiraka, upamiętniające ofiary sowieckich deportacji. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele Związku Sybiraków Oddziału i Koła w Legnicy, kombatanci, władze miasta i powiatu, radni, młodzież szkolna oraz mieszkańcy. Asystował również 23. Śląski Pułk Artylerii im. gen. broni Tadeusza Jordana-Rozwadowskiego z Bolesławca.

Po wprowadzeniu sztandarów nastąpiło odśpiewanie Hymnu Państwowego oraz Hymnu Sybiraków. W trakcie uroczystości, modlitwę ekumeniczną poprowadził ks. Andrzej Tracz w asyście duchownych różnych wyznań, w tym ks. Lubomira Worhacza, ks. Mirosława Drapały oraz ks. Jerzego Gansela. Następnie delegacje złożyły wieńce przed Pomnikiem Zesłańców Sybiru, oddając hołd wszystkim, którzy cierpieli z powodu sowieckiej agresji.

– Pamięć o Sybirakach i ich tragicznych losach jest nieodłącznym elementem naszej historii. Dzisiejsza uroczystość to wyraz szacunku i wdzięczności dla tych, którzy mimo dramatycznych wydarzeń, zachowali wiarę w wolność i ojczyznę. To nasz obowiązek, by te wartości przekazywać kolejnym pokoleniom –powiedział prezydent Legnicy, Maciej Kupaj.”

W bieżącym roku wypada 35. rocznica powstania Koła Legnica.  W krótkim zarysie opiszę historię naszego Koła i jego osiągnięcia.

Koło Legnica zostało powołane 8 kwietnia 1989 r. Skład pierwszego Zarządu Koła :

  • GOŁACKI Tadeusz              – Prezes Zarządu
  • OLEKSIUK Zofia                –  Wiceprezes Zarządu
  • KULINIEC Kazimierz        – Wiceprezes Zarządu
  • WILIŃSKA Barbara           – Sekretarz Zarządu
  • CZEBOTAR Maria               – Skarbnik Zarządu
  • WIŚNIEWSKI Jerzy            – Członek Zarządu
  • BYTNAR Kazimierz            – Członek Zarządu
  • MOTYKA Zofia                   – Członek Zarządu
  • SAJEWICZ Zofia                 – Członek Zarządu

Należy podkreślić, że bardzo zaangażowany i oddany Sybirakom był wieloletni Prezes Koła a przez jedną kadencję równocześnie Prezes Koła i Oddziału Pan Tadeusz GOŁACKI (zm. 28.10.2019 r.). Poświęcił swój czas i serce sprawie sybirackiego środowiska, wielu osobom pomógł w zdobyciu dokumentacji w celu nabycia uprawnień sybirackich. Nosimy Go w pamięci z ogromną wdzięcznością. Na wdzięczność zasługuje również Pani Emilia Gołacka, która umożliwiła mężowi pracę społeczną biorąc na siebie trud prowadzenia domu i opiekę nad całą rodziną (pięcioro dzieci). W tym miejscu serdecznie DZIĘKUJEMY.

Nasi działacze bezinteresownie, poświęcając swój czas oraz czas spędzany z rodzinami, działali wiele lat dla dobra środowiska sybirackiego.

Na podziękowanie zasługuje także pani Maria MAJGIER, która ponad dwadzieścia lat wzorowo z oddaniem pełniła funkcję Skarbnika Zarządu Koła, ponadto znała naszych członków ich sytuację rodzinną i materialną toteż doradzała komu potrzebna jest jakakolwiek pomoc. Uczestniczyła aktywnie we wszystkich uroczystościach organizowanych przez zarząd, pomagała w ich przygotowaniach. Dzisiaj pragniemy gorąco podziękować za pracę , przemiłą atmosferę jaką wnosiła do naszego biura.

Wspominam tutaj o dwóch osobach ale było ich znacznie więcej i tą drogą wszystkim, którzy nie szczędzili czasu i sił poświęcając się pracy na rzecz Sybiraków pięknie dziękujemy. Dziękujemy tym wszystkim osobom , dzięki nim działamy i wypełniamy zadania Statutowe naszego związku.

Przy Zarządzie naszego Koła w 2009 r. ówczesny Prezes pan Marian SŁAWIŃSKI powołał do życia Stowarzyszenie „Kresy –  Przeszłość i Przyszłość”, którego został prezesem, zaś jego zastępcą bardzo zaangażowany i oddany sprawie ks. dr Krzysztof BOJKO, w skład zarządu Stowarzyszenia weszły osoby działające w zarządzie Koła. Głównym celem stowarzyszenia była budowa Kaplicy Matki Bożej Ostrobramskiej a ponadto czczenie MBO – Dni Matki Bożej Ostrobramskiej oraz sympozja naukowe, na których zaproszeni goście (prof. Stanisław Nicieja, ks. Prof. Józef Marecki i inni) referowali historię i kulturę Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej.

Niestety do budowy Kaplicy nie doszło – z powodu braku środków ale też śmierci, miłośnika Kresów i MBO, księdza Krzysztofa BOJKO (zm. 12.11.2013 r.), a także poważnej choroby pana Mariana SŁAWIŃSKIEGO (zm.09.10.2021 r.). Stowarzyszenie zostało zlikwidowane.

Zarząd Koła Legnica podejmował wiele inicjatyw, między innymi budowę Pomnika Zesłańcom Sybiru, pomysłodawcami i inspiratorami budowy byli Tadeusz Koszarski i Alfreda Dąbrowska. Pomnik zaprojektowany przez Legnickiego Artystę pana Grzegorza NIEMYJSKIEGO, sponsorowanego przez KGHM Polska Miedź.

Alfreda Dąbrowska opracowała publikację „Przeżyli by pamiętać…”, upamiętniającą powstanie pomnika Zesłańcom Sybiru, wydaną we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Nauk – pomocą służył pan dr Witold Łaszewski; oraz z Legnicką Biblioteką Publiczną – bardzo pomocna i zaangażowana okazała się pani dyrektor Anna Gątowska.

Zarząd  koła wykonał wiele Tablic, finansując ich wykonanie z prywatnych środków członków zarządu.

Skład zarządu z biegiem lat ulegał wielu zmianom.

Skład Zarządu Koła od 2014r. do chwili obecnej ( z drobnymi zmianami)

DĄBROWSKA  Alfreda – Prezes (zmiana nazwiska na DEMSKA w 2016 r. )

SŁAWIŃSKI Marian – Wiceprezes zmarł w 2021 r.

SZUDROWICZ Stanisław  – Wiceprezes

KOŻEWNIKOW Danuta     – Sekretarz

MAJGIER Maria       – Skarbnik (zrezygnowała w 2021 r.)

KRYSA  Alina – Skarbnik od 2021 r.

BAŁA Janina  – Przewodnicząca Komisji Socjalnej (w 2021 r. )

ZAJĄCZKOWSKA Anna

BŁAŻUSIAK Teodozja

SZUK Helena ( zrezygnowała w 2020 r.)

ŚWIST Józef zmarł w 2020 r.

Od 2014 roku naszym sympatykiem – członkiem wspierający jest  PISKORSKI Jan, z wielkim zaangażowaniem realizuje zadania statutowe naszego Związku, uczestniczy we wszystkich uroczystościach sybirackich, państwowych i kościelnych wchodząc w skład  Pocztu Sztandarowego.

Poza wymienionymi osobami bardzo sumiennie i rzetelnie pracowały:

w Komisji Rewizyjnej –  OLSZUK Teresa, KWIEK Stanisław, RADULEWICZ  Klemens, KASZEWSKA  Czesława;

w Komisji Historycznej –  HUTYRA  Adam, BŁAŻUSIAK Teodozja, DYLEWICZ  Mieczysław, BIERNAT  Danuta;

w Komisji Socjalnej –  PESZKO Helena, DIEMIERÓW Czesława, SZUK Helena  oraz wielu innych członków naszego koła.

Podkreślić należy, że bardzo rzetelnie i profesjonalnie od początku działalności naszego koła do chwili obecnej prowadzi księgowość pani  BERLIŃSKA  Zofia, której jesteśmy bardzo wdzięczni.

We wszystkich działaniach od początku utworzenia koła wspierał nas i doradzał nasz Kapelan Ksiądz prałat Władysław JÓŹKÓW. Pożegnaliśmy Go z ogromnym bólem i żalem w 2019 roku.

Ks. Biskup w 2020 r. powołał na Kapelana Sybiraków Oddziału i Koła Legnica Ks. Prałata Andrzeja  TRACZA.

Z ogromnym żalem i smutkiem pożegnaliśmy znaczną część Sybiraków.

            Liczba członków naszego Koła niestety maleje z roku na rok, i tak :

  • Rok 1989 …………………………639 członków
  • Rok 2005 …………………………517 członków
  • Rok 2010 …………………………410 członków
  • Rok 2015 …………………………304 członków
  • Rok 2019 …………………………227 członków
  • Rok 2021 …………………………191 członków
  • Rok 2023 …………………………165 członków
  • Rok 2024 …………………………155 członków

Nasi Sybiracy spotykali się z młodzieżą legnickich szkół, opowiadali swoje ciężkie, trudne przeżycia z czasów pobytu na Syberii, prowadzili lekcje żywej historii. Wśród osób, które uczestniczyły w tych lekcjach byli między innymi :

  • GOŁACKI Tadeusz
  • MAKOWSKI Wacław
  • DYLEWICZ Mieczysław
  • KASZEWSKA Czesława
  • SŁAWIŃSKI Marian
  • SZUDROWICZ Stanisław
  • BŁAŻUSIAK Teodozja i wielu innych.

Znaczna większość naszych członków otrzymała Honorową Odznakę Sybiraka, Krzyż Zesłańców Sybiru, niektórzy zaś Medal Pro Patria, Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej itp.

Uczestniczymy w obchodach świąt państwowych, Sybirackich i kościelnych wraz z Pocztem Sztandarowym. Każdego roku uczestniczyliśmy w Pielgrzymkach Sybiraków, niestety w ostatnich latach coraz mniej osób bierze udział w pielgrzymkach ze względu na stan zdrowia, sprawność ruchową.

Nasze Koło posiada wiele Miejsc Pamięci Narodowej  są to:

  • Tablica pamiątkowa z urną z ziemią z Katynia w Katedrze pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Legnicy – 21.02.1990 r.
  • Tablica pamiątkowa z urną z ziemią z Katynia w Kaplicy Cmentarza Komunalnego w Legnicy – 21.03.1990 r.
  • Symboliczna Mogiła Sybiraka na Cmentarzu Komunalnym w Legnicy – 21.01.1992 r.
  • Obraz Matki Bożej Ostrobramskiej w Kościele Św. Trójcy w Legnicy – 2009 r. inicjatorem i pomysłodawcą był ówczesny Prezes Koła pan Barnard Pacyniak, a sponsorem  dr Tadeusz Samborski (Prezes Stowarzyszenia Kulturalnego „Krajobrazy”)
  • Tablica dziękczynna w Licheniu – czerwiec 2012 r.
  • Sztandar Koła Legnica – 09.06.2013 r.
  • Tablica dziękczynna Matce Bożej za ocalenie dzieci z Syberii w Kościele Św. Trójcy w Legnicy – kwiecień 2015 r.
  • Plac Sybiraków Pomnik Zesłańcom Sybiru w Legnicy – 17.09.2015 r., z którego jesteśmy bardzo dumni. Przy Pomniku odbywają się wszystkie nasze uroczystości zarówno sybirackie jak i państwowe.
  • Urna z ziemią z Syberii w Kościele Św. Trójcy – 10.02.2020 r.
  • Ponowne wykonanie i zamontowanie Tablicy dziękczynnej w Licheniu (poprzednia uległa uszkodzeniu ) – 27.07.2023 r.
  • Tablica pamiątkowa poświęcona generałowi Władysławowi Andersowi  w Kościele Św. Trójcy w Legnicy – 17.09.2023 r.
  • W naszych zbiorach posiadamy Album Sybiraków (wykaz naszych członków z krótkim opisem) oraz kroniki:
  • Kronika Koła Legnica
  • Kronika Obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej
  • Kronika Pomnika Zesłańcom Sybiru

Dokładamy wszelkich starań aby pamięć o naszej historii przetrwała, przekazując przy każdym spotkaniu młodym pokoleniom wspomnienia naszych traumatycznych przeżyć. Pielęgnujemy hasło : PAMIĘĆ – ZMARŁYM, ŻYJĄCYM – POJEDNANIE.

Opracowała:  Alfreda Demska
Zdjęcia: Patryk Głażewski

legnickie-obchody-swiatowego-dnia-sybiraka-wydarzenie

Click to listen highlighted text!