84. rocznica pierwszej masowej deportacji Polaków – Białystok

Poprzedzającą obchody masowej deportacji było oprowadzanie po wystawie czasowej „Tylko ból jest mój” przez Sybiraczkę Janinę Rutkowską w dniu 8 lutego.

Wystawa przepełniona ekspresją nawet cienką kreską i tragizmem pokazywała codzienne życie kobiet na zesłaniu w tak ekstremalnych warunkach oraz ich ból i rozpacz po stracie dziecka.

Obchody 84-tej rocznicy masowej deportacji Polaków w lutym 1940 r. rozpoczęliśmy w Białymstoku dnia 9 lutego 2024 r. zapaleniem Światła Pamięci na torach przy Muzeum Pamięci Sybiru. W czasie zapalania zniczy czytane były wspomnienia zesłańców. Obchody były zainicjowane przez Prezydenta Miasta Białegostoku Tadeusza Truskolaskiego, Dyrektora Muzeum Pamięci Sybiru Wojciecha Śleszyńskiego oraz Sybiraków.

Z wybiciem dzwonu z kościoła pw. Ducha św. o godz. 12.00 ksiądz rozpoczął modlitwę za zmarłych na zesłaniu i tych w kraju, a żyjącym Sybirakom życzył zdrowia, by jak najdłużej mogli głosić prawdę o swoich przeżyciach na Syberii.  Na uroczystości przy pomniku Grobie Nieznanego Sybiraka obecni byli dwaj zastępcy prezydenta miasta – Przemysław Tuchliński i Rafał Rudnicki, Dyrektor Muzeum wraz z pracownikami, przedstawiciel IPN, Urzędu Marszałkowskiego, władze samorządowe, lokalna społeczność oraz Sybiracy. Warta honorowa podniosła rangę tego wydarzenia.

Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy udaliśmy się na miejsce transportów na Wschód, na ul. Traugutta, gdzie pod obeliskiem, na którym widniały daty czterech masowych deportacji i motto, „By nigdy więcej” nastąpił ceremoniał złożenia kwiatów i zniczy.

Ostatnim etapem złożenia hołdu deportowanym Sybirakom, a szczególnie Bohaterskiej Matce Sybiraczce, pomnik przy Muzeum, było złożenie u Jej stóp kwiatów i zapalonych zniczy.

Kolejnym zamysłem uczczenia tej pamiętnej daty i oddania hołdu deportowanym obywatelom polskim było zorganizowanie „Biegu Pamięci Sybiru” pod auspicjami Muzeum Pamięci Sybiru i Białystok Biega.
„Bieg Pamięci Sybiru” miał start w lesie Turczyńskim, na trasie 5 km; wzięło w nim udział 970 zawodników w pięciu grupach wiekowych z całego kraju, a nawet zza granicy. Do tego Biegu można się zapisywać wirtualnie nawet do końca lutego.

Zabierający głos dyrektor Muzeum wspomniał, że biorąc udział w tym Biegu, zaszczycają organizatorów, ponieważ Muzeum dostało I lokatę najlepszego muzeum w Europie  i otrzymało tytuł MUZEUM PRIZE PRIX DU MUSEE w 2024 r.

Jolanta Hryniewicka podziękowała uczestnikom Biegu, że w ten sposób oddali hołd wszystkim Sybirakom i życzyła wszystkim zwycięstwa.

Sybiracy wręczając pomysłowe nagrody wyryte na krążku drewna, gratulowali zwycięzcom, dziwiąc się niekiedy wiekowi zawodników – byli w zaawansowanym wieku i również bardzo młodzi. Sybiracy są bardzo wdzięczni za zaangażowanie władz Białegostoku, instytucji kulturalnych za pamięć i szacunek wobec Sybiraków i są pewni, że pamięć o nich nie odejdzie w zapomnienie.

Opracowała: Jolanta Hryniewicka