Wręczono medale lubskim Sybirakom

Burmistrz Lubska Janusz Dudojć oraz Przewodniczący Rady Miejskiej w Lubsku Artur Bondarenko powitali obecnych na sali Sybiraków z Lubska, a także Prezesa Oddziału Związku Sybiraków w Zielonej Górze Pana Wacława Mandryka oraz Prezesa Lubskiego Koła Związku Sybiraków Pana Wojciecha Szablińskiego.

Głos zabrał Burmistrz Lubska Janusz Dudojć, który odniósł się do tego, że mimo, iż święto Sybiraków obchodzone jest 17 września, to również 30 listopada – jako dzień upamiętniający rocznicę wybuchu Powstania Listopadowego – jest zaszczytnym dniem na takie wydarzenie.

Jak powiedział dalej Burmistrz – miejsce jest również zaszczytne. W budynku Sybiracy mają swoją siedzibę, przy wejściu do budynku jest wywieszony ich sztandar. Wcześniej Koło miało swoje biura w innym miejscu, jednak byłem zdania, że z uwagi na tę przeżytą Golgotę Wschodu i z szacunku do przeżytego przez ludzi cierpienia – trzeba je zmienić i tak się stało. Dziś Koło nie jest już w żadnych zakamarkach, niedostępnych miejscach, tylko w tym zaszczytnym pałacu. Również niedawna inicjatywa Regionalnej Izby Pamięci odbyła się z udziałem Sybiraków. Powstała ekspozycja, której zadaniem jest uświadamianie ludzi historii oraz uchronienie jej sybirskiej karty od zapomnienia.

Burmistrz wyraził przekonanie, że czucie Syberii, to nie jest krótkie wspomnienie przeżytej chwili, które zaciera się i zachodzi mgłą, ale to stale żywy problem, który przechodzi również na rodziny.

Po przemówieniu Burmistrza, Przewodniczący Rady, by uroczystości nadać należną jej wysoką oraz dostojną rangę, poprosił zebranych o powstanie i został odśpiewany hymn Polski, a następnie Hymn Sybiraków. Była to piękna i wzruszająca chwila, do czego dalej odniosła się Sybiraczka Halina Siemaszko.

Po hymnach głos zabrał Prezes Związku Sybiraków Oddział w Zielonej Górze Pan Wacław Mandryk, który rozpoczął od wspomnienia, że w czerwcu 1928 roku w obecności Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej powstał Związek Sybiraków, a legitymację nr 1 otrzymał Józef Piłsudski – też Sybirak – którego brat również był na zesłaniu.

W działalności Związku były przerwy. W okresie wojennym i powojennym działalność Związku była zawieszona. Związek reaktywowano w 1989 roku. W 1990 roku powstał Oddział Związku Sybiraków w Zielonej Górze. Na terenie dawnego województwa zielonogórskiego powstało 25 Kół – do dziś zostało ich 17. Koło w Lubsku jest kołem wyróżniającym się i najlepszym wśród tych 17. Natomiast Oddział w Zielonej Górze jest także bardzo aktywny na szczeblu krajowym. Jego przedstawiciele uczestniczą we wszystkich sprawach dotyczących Sybiraków na szczeblu krajowym.

Dziś w województwie żyje około 1500 Sybiraków. Są to dzieci Sybiru, tam urodzone lub jako dzieci wywiezione. W 1990 roku, kiedy powstał Oddział w Zielonej Górze, zapisało się do niego 4000 Sybiraków.

Masowy powrót z Sybiru przypadł na 1946 rok, ale powroty trwały do 1956 roku.

Zsyłki trwały nawet po zakończeniu wojny. Około 20 000 górników zesłano do zagłębia Donbas do pracy w kopalniach. Wielu Polaków, którzy po wojnie zostali w republikach radzieckich, byli zsyłani. Wielu z nich mogło wrócić do kraju dopiero w 1956 roku, między innymi Prezes Wojciech Szabliński. Szacuje się, że w czasie II wojny światowej i po wojnie zesłania doświadczyło około 1 350 000 Polaków, co stanowiło 10% ludzi mieszkających na terenach wschodnich. Bardzo trudne warunki życia, głód, chłód, ciężka praca, brak opieki spowodowały, że ok 30% zmarło na zesłaniu. Największa śmiertelność była wśród dzieci, która osiągnęła poziom 50%. Szacuje się, że około 150 000 dzieci zmarło na zesłaniu. Podobnie wysoki procent śmiertelności był również w grupie osób starszych.

Do Polski powróciło ok 400 000 zesłańców Sybiru. Był zakaz mówienia, wspominania, że było się na zesłaniu, ponieważ groziło to więzieniem. Sprawa przybrała inne oblicze dopiero po zmianach ustrojowych. Dziś można upamiętniać tamten czas, tamtych ludzi, co dziś, żyjący Sybiracy czynią. Prezes na zakończenie wspomniał, że również Burmistrz Lubska i Przewodniczący Rady Miejskiej mają korzenie rodzinne związane z Sybirakami.

Po wystąpieniu Prezesa rozpoczęto ceremonię dekorowania.

Medale pamiątkowe z okazji 95-lecia istnienia Związku Sybiraków otrzymali: Pani Halina Skindzier, Pani Halina Siemaszko, Pani Teresa Mech, Pan Jan Żujewski, Pan Zygmunt Pietrasiewicz oraz Pan Witold Zalewski. Legitymację członkowską otrzymała Pani Danuta Wołoszyn.

Dekoracji pamiątkowymi medalami dokonali: Prezes Oddziału Związku Sybiraków w Zielonej Górze Pan Wacław Mandryk, Burmistrz Lubska Janusz Dudojć oraz Przewodniczący Rady Miejskiej w Lubsku Artur Bondarenko, przy pomocy Prezesa Koła Związku Sybiraków w Lubsku Pana Wojciecha Szablińskiego.

Po wręczeniu medali , głos zabrała Pani Halina Siemaszko, która w imieniu odznaczonych podziękowała za zaproszenie na tak uroczystą sesję. Powiedziała, że każdy Sybirak słuchając hymnu bardzo to przeżywa. Jakby to było wczoraj – tak teraz przed oczami widzą śnieżną, lodowatą biel, smak głodu, poniżenia, cierpienie.

Pani Siemaszko zadała pytanie – dlaczego to przeżyli? Jak powiedziała – odpowiedź jest prosta – ponieważ – byli Polakami.

Następnie przywołała słowa poety Zbigniewa Herberta:

„Ocalałeś nie po to aby żyć,

masz mało czasu, trzeba dać świadectwo”.

Pani Halina Podziękowała Burmistrzowi i Przewodniczącemu Rady oraz zauważyła, że może również poprzez to, że ich rodziny były na Sybirze, to sprawy Sybiraków są im bliskie. Podziękowała im także za to, że zawsze pomagają Sybirakom, kiedy Ci zwracają się o pomoc. To dzieje się też dlatego, ponieważ mają serce Sybiraków.

Uroczystość wręczenia medali przebiegła w dostojnej i podniosłej atmosferze. Dla Sybiraków była to ważna chwila, która jeszcze bardziej ożywiła wspomnienia i wywołała wiele emocji.

Wszystkim ludziom, a zwłaszcza Mieszkańcom gminy Lubsko dotkniętym okrutnym losem zesłania na Syberię podczas II Wojny Światowej, a także po jej zakończeniu, życzymy miłości, która niesie pokój, zdrowia, które rodzi wytrwałość oraz nieustającego wsparcia najbliższych.

Dziękujemy za Wasz trud i Wasze cierpienie, bo z tego zrodziła się Wolna Polska.

Państwa dzieje są niezłomnym świadectwem prawdy na kartach historii Polskiego Narodu.

Niech Wasze przeżycia na zawsze pozostaną w pamięci i świadomości kolejnych pokoleń.