Obchody tak ważnego Dnia, a zarazem tragicznego dla Sybiraków i nie tylko, zostały zorganizowane pod auspicjami prezydenta m. Białegostoku pana dr. hab. Tadeusza Truskolaskiego oraz dyr. Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciecha Śleszyńskiego. Uroczystości rozpoczęły się już 16 września 2023 r. zwiedzaniem wyjątkowej wystawy stałej pt:. „Opowiem Ci moją historię”. Była to specjalna ścieżka zwiedzania z przewodnikiem, wzbogacona o obecność trzech Sybiraków, którzy opowiadali swoją historię. Byli to: dr Tadeusz Borowski – Beszta, Teresa Borowska i Michał Siewruk.

Następnie dyskusja wokół serii wydawniczej SYBIR, czyli jak nowocześnie opowiadać o historii, zgromadziła liczne grono słuchaczy. Prowadzący dyskusję z autorami wydawnictwa stwierdził, jak trudno historię przekazać młodym czytelnikom.  Doszliśmy do wniosku, że najbardziej istotne są lekcje „żywej historii”, przekazywane przez świadków historii najnowszej.

Spektakl „Sztambuch syberyjski – impresje” opowiadał w formie artystycznej przeżycia dzieci na Syberii. Porywająca inscenizacja w wykonaniu artystów akademii Teatralnej im A. Zelwerowicza Filii w Białymstoku poświęconemu tragicznym losom dzieci poddawanych rusyfikacji i totalitarnej przemocy.

Na zakończenie dnia pełnego przeżyć oglądaliśmy instalację świetlno – dźwiękową na frontonie budynku DROGA DONIKĄD. Została przygotowana w ramach obchodów rocznicy agresji sowieckiej na Polskę i nawiązuje do wydarzeń sprzed 84 lat.

Uroczystości związane z Dniem Sybiraka rozpoczęły się mszą św. w kościele pw. Ducha św. Po mszy przeszliśmy do pomnika Grobu Nieznanego Sybiraka i po modlitwie za zmarłych Sybiraków na zesłaniu i na całym świecie, nastąpił ceremoniał złożenia kwiatów i zapalenie zniczy.

Pomnik  przy ul. Traugutta jest miejscem, skąd wyruszały transporty na daleką Syberię i do Kazachstanu. Również to miejsce uczciliśmy złożeniem kwiatów i zapaleniem zniczy.

Punktualnie o godz. 12.00 zgromadziliśmy się przy pomniku Bohaterskiej Matki Sybiraczki. Sygnał dźwiękowy oraz hymn państwowy ogłosił rozpoczęcie głównej uroczystości.

Uroczystość tą uświetnili swoją obecnością wojewoda podlaski Bogdan Paszkowski, oraz były wojewoda Maciej Zenon Żywno. Obecni byli również parlamentarzyści poseł Krzysztof Truskolaski i senator Mariusz Gromko. Gospodarza, prezydenta Białegostoku reprezentowali jego zastępcy – Adam Musiuk i Zbigniew Nikitorowicz

Zbigniew Nikitorowicz przytoczył w swoim wystąpieniu okoliczności napaści 17 września 1939r., udział żołnierzy polskich w wojnie obronnej 1939r. oraz represje wobec deportowanych obywateli polskich.

Prezes Związku Sybiraków Oddział w Białymstoku, Jolanta Hryniewicka, powiedziała znamienne zdanie: Dla wielu polskich rodzin Syberia, Kazachstan nie są zwykłymi miejscami na mapie, są znakami losu, znakami najbardziej bolesnymi i tragicznymi. Na tych dzikich obszarach wielu cierpiało i ginęło, zawsze wierni Bogu  i Ojczyźnie, ginęli, bo byli Polakami.

W imieniu mieszkańców m. Białegostoku przemawiała wiceprzewodnicząca Rady Miasta, Katarzyna Kisielewska – Martyniuk, powiedziała o polskich kobietach: to one są największymi ofiarami wojen, to one musiały zadbać o rodziny, To kobiety musiały utrwalić w dzieciach polskość.

W ramach uroczystości Prezes Związku Sybiraków Oddział w Białymstoku, Jolanta Hryniewicka, udekorowała Honorową Odznaką Sybiraka panie:
Izabelę Caban, Teresę Sołowińską, Elwirę Wileńską, które od lat wspierają społecznie swoją pracą Związek Sybiraków.

Apel Pamięci przypomniał wszystkim, a szczególnie Sybirakom miejsca zsyłek,  przeżyte cierpienia i gorycz zesłania.

Salwa honorowa oddała honor i szacunek wszystkim ofiarom stalinowskiego systemu.

W ciszy i skupieniu złożyliśmy wieńce i wiązanki kwiatów oraz zapaliliśmy znicze, oddając szacunek i wyrazy wdzięczności naszym Bohaterskim Matkom. Wszyscy zaproszeni goście spotkali się w sali audio wizualnej na wspólny posiłek, poprzedzonym odśpiewanym ze wzruszeniem Hymnu Sybiraków.

Udekorowane flagami biało- czerwonymi wszystkie pomniki, warty honorowe oraz poczty sztandarowe z zaprzyjaźnionych  szkół, to wszystko sprawiło, że obchodzony Dzień Sybiraka, jako święto państwowe, mimo tragicznego wydarzenia, stał się dniem godnym swej nazwy.

Opracowała: Jolanta Hryniewicka

 

Click to listen highlighted text!