Obchody 83. rocznicy I masowej deportacji w 1940 r. w Toruniu

Dzień Patrona VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru w Toruniu rozpoczął się 17.02.2023 pod hasłem :
„Jeśli zapomnę o nich, Ty Boże na niebie zapomnij o mnie”.       Adam Mickiewicz

10 lutego VI Liceum Ogólnokształcące im. Zesłańców Sybiru obchodzi swoje święto. Dzień ten jest upamiętnieniem pierwszej masowej wywózki Polaków na Sybir, która miała miejsce 10 lutego 1940 r. Tegoroczne uroczystości odbyły się 17 lutego. Przesunięcie spowodowane było wypadającą w tym dniu przerwą feryjną.

Toruńscy Sybiracy wraz z VI Liceum uczcili 83. rocznicę pierwszej wielkiej zsyłki Polaków w głąb Związku Radzieckiego z czasów II wojny światowej. W lutym 1940 r. na rozkaz Moskwy wywieziono w głąb Związku Sowieckiego, blisko 140 tys. osób – głównie rodzin wojskowych, urzędników, pracowników służby leśnej i kolei. Wielu rodaków umarło już w drodze, tysiące nigdy nie wróciły do kraju. 83. rocznicę pierwszej masowej deportacji Polaków na Sybir, upamiętnili w piątek Sybiracy wraz z mieszkańcami Torunia.

Jak zawsze jest to uroczystość organizowana przez Sybiraków i szkołę dla upamiętnia tragicznych losów tysięcy Polaków wywiezionych po wybuchu II wojny światowej w odludne rejony Rosji.
Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą odprawioną w kościele pw. Chrystusa Króla, koncelebrowanej przez ks. Prałata Józefa Nowakowskiego i ks. Łukasza Meszyńskiego w intencji ofiar sowieckiej agresji na Polskę, następnie przedstawiciele środowisk sybirackich, władz państwowych i miejskich, zaproszonych gości oraz uczniowie szkoły złożyli kwiaty przed pomnikiem Zesłańców Sybiru znajdującym się na terenie VI LO. Kwiaty złożyli: Poseł na Sejm p. Arkadiusz Myrcha, Zastępca Prezydenta Miasta Torunia p. Paweł Gulewski wraz z radnym Rady Miasta Torunia – Panem Jackiem Krzyżaniakiem, Sekretarz Województwa Kujawsko Pomorskiego p. Mark  Smoczyk, Przewodnicząca Rady Kombatanckiej przy Wojewodzie Kujawsko -Pomorskim – Pani Danuta Marta Jatczak, Prezesi Kół wraz z Sybirakami z Grudziądza – z panią Danutą Kołodziejską, z Torunia z Panem Józefem  Mackiewiczem z Brodnicy z Panią Justyną Bartoszewską, z Golubia Dobrzynia Prezesem Koła Rodzin Sybiraków z Panią Ewa Kaźmierkiewicz, Kujawsko – Pomorska Wicekurator Oświaty – Pani  Maria Mazurkiewicz, przedstawiciele z jednostek wojskowych Garnizonu Toruń, delegacja Lasów Państwowych i Nadleśnictwa, Wicedyrektorka Szkoły Podstawowej nr 16 w Toruniu – Pani Katarzyna Lewińska, kapelan Oddziału Toruńskiego Związku Sybiraków – ks. prałat Józef Nowakowski, Przewodniczącą Rady Rodziców VI Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu -Pani Iwona Markowska.

Kolejnym punktem obchodów było spotkanie na sali gimnastycznej szkoły.
Gości przywitał Dyrektor Szkoły Pan Zbigniew Matuszewicz zabierając głos wspomniał o wychowaniu młodzieży, takie spotkania młodzieży z ludźmi którzy doznali jako dzieci tragedii wojennej nie możemy przechodzić obojętnie. Głos zabrał Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Toruniu Pan Jan Myrcha rozpoczął minutą ciszy za wszystkich Sybiraków naszego Oddziału oraz przybliżył postać śp. Tadeusza Chwiedzia wieloletniego Prezesa Zarządu Głównego ZS, a ks. Nowakowski odmówił „Modlitwę  za zmarłych”, następnie Prezes nawiązał do tragedii Ukraińskiej; „Wydawało się, że jest doświadczeniem tragicznej i zamkniętej przeszłości. Teraz jednak na nowo słyszymy choćby o losie tysięcy ukraińskich rodzin i dzieci, które deportowane są wbrew swojej woli z własnej ojczyzny. Ufamy, że to piekło na ziemi w końcu się domknie – także dzięki minionemu heroizmowi polskich Matek Sybiraczek. Nigdy więcej wojny!” Jednocześnie wspomniał o potrzebie wprowadzeniu  wspólnej nazwy deportacji powojennej Polaków pod jedną nazwą jako V deportacja jednocześnie informując, że tym problemem Zarząd Oddziału  zajmie się w okresie obchodzenia rocznicy drugiej deportacji tzw. Kwietniowej.
Następnie zabrała głos Przewodniczącą Rady Kombatanckiej przy Wojewodzie Kujawsko -Pomorskim – Pani Danuta Marta Jatczak oraz Kujawsko – Pomorską Wicekurator Oświaty – Pani Maria Mazurkiewicz powiedziała ,że jako szkoła jesteście nieliczni w takim pojmowaniu patriotyzmu pracując z młodzieżą ukraińską, która chodzi do Waszej szkoły. Gdzie już Stalin nie oszczędzał także ludności ukraińskiej. W 1941 r. na Sybir wywiezionych zostało ponad 500 tysięcy osób, a w 1947 r. podczas akcji „Zachód”, w głąb Rosji trafiło prawie 80 tysięcy Ukraińców. Przytoczyła słowa p. Tatiany z Ukrainy – Mój dziadek, kiedy opowiadał takie straszne rzeczy, to zawsze płakał. „Mówił, że jedzie pociąg taki, wyrzucają prosto na pole i zostawiają tam z dziećmi „.
Część artystyczna rozpoczęła się koncertem Orkiestry Wojskowej z Torunia pod batutą p. sierżanta Kamila Lewandowskiego. Po koncercie, uczniowie VI LO przedstawili montaż słowno – muzyczny pt. „Zesłanie”.

Na zakończenie uroczystości Sybiracy p. Danuta Kołodziejska, która powracała z Armią Andersa p. Stanisław Dubiel, którego tata powracał z 1 Amią LWP oraz p. Józef Mackiewicz, który miał roczek jak powrócił z Kazachstanu.  Wspominali swoje dzieciństwo, przypadające na czas zsyłki. Pogadanka pod nazwą „Spotkanie pokoleń” to niezwykła lekcja historii, dzięki której młodzi ludzie mieli możliwość zrozumieć jakim szczęściem jest urodzić się w kraju, wolnym od prześladowań.
Uwieńczeniem obchodów był słodki poczęstunek.

Opracował: