Dzień Sybiraka w Krakowie

Dzień 17 września 2019 r. – 80. rocznica napaści ZSRR na Polskę. Uroczyste obchody tej tragicznej rocznicy rozpoczęła msza święta, odprawiona o godz. 8.00 przez metropolitę krakowskiego abp. Marka Jędraszewskiego w katedrze wawelskiej. Arcybiskup krakowski wygłosił wspaniałe kazanie, z pełną podstawą historyczną.

Po nabożeństwie utworzył się pochód ze sztandarami na czele, który zszedł ze wzgórza wawelskiego na pl. o. gen. Adama Studzińskiego, gdzie przy Krzyżu Katyńskim i pod tablicami upamiętniającymi zesłania syberyjskie odbyła się wielka uroczystość rocznicowa z udziałem wojewody małopolskiego, dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, przedstawicieli władz miasta, parlamentarzystów, Kompanii Honorowej Wojska Polskiego, a także młodzieży z klas mundurowych i harcerzy. Obecni byli Sybiracy ze swoim sztandarem.

Rozpoczęto od przemówień. Głos zabrała prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Krakowie Aleksandra Szemioth, która powiedziała o tym, że Sybiracy pamiętają, jako już nieliczni, grozę dni początku II wojny światowej, a zwłaszcza 17 września 1939 r., kiedy w granice Polski od wschodu wtargnęły wojska Armii Czerwonej. W imieniu Sybiraków wyraziła wdzięczność organizatorom uroczystości upamiętniającej rocznicę tego dnia, który został nazwany Dniem Sybiraka. Podziękowała wojewodzie Piotrowi Ćwikowi i dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie dr. Filipowi Musiałowi, głównym organizatorom obchodów, którzy wygłosili następne okolicznościowe przemówienia. Odbył się apel poległych, zakończony salwą honorową. Jako ostatni punkt programu miało miejsce składanie kwiatów przy Krzyżu Katyńskim i pod tablicą pamięci zesłań syberyjskich.

Kolejną częścią obchodów było spotkanie Sybiraków i ich gości w sali klasztoru o.o. Kapucynów. Przyszło na nie około 50 członków Związku Sybiraków i dość liczna grupa osób zaprzyjaźnionych. Wśród nich byli: prof. Marta Doleżal, senator Zbigniew Cichoń wraz z małżonką, dyrektor Oddziału IPN dr Filip Musiał, przedstawiciel wojewody małopolskiego Marcin Tatara, członkowie innych stowarzyszeń kombatanckich, a także dwaj oficerowie z 6. Brygady Desantowej. Były też poczty sztandarowe – Związku Sybiraków oraz Szkoły Ekonomicznej z ul. Podwale i ze Szkoły Podstawowej nr 2 z ul. Smoleńsk.

Spotkanie prowadziła prezes Aleksandra Szemioth, która przedstawiła problemy represji sowieckich na mieszkańcach Kresów Wschodnich po wejściu armii radzieckiej – aresztowania, wzięcie do niewoli żołnierzy i oficerów WP, fikcyjne wybory w październiku 1939 r. i wielkie deportacje ludności cywilnej zapoczątkowane w lutym 1940 r. i trwające do czerwca 1941 r.

Zaprezentowała też ostatnio wydane dwie broszury o Związku Sybiraków w latach 1928–1939 oraz 1988–1918, a także najnowszą pozycję – „Księgę Sybiraków” tom IV, zawierającą fotografie i opisy znaków pamięci utworzonych przez Sybiraków w całym kraju w latach 2006–2018. Wszystkie trzy pozycje zostały wręczone naszemu kapelanowi o. Jerzemu Pająkowi jako prezent od krakowskich Sybiraków.

Po spotkaniu wszyscy przeszli do Krużganków Loretańskich, gdzie złożono kwiaty pod tablicą pamięci zesłanych na Syberię i pod przewodnictwem ojca kapelana odmówiono modlitwę za zmarłych na zesłaniu i po powrocie do kraju oraz w intencji żyjących Sybiraków. Przemówił jeszcze senator Zbigniew Cichoń, a Aleksandra Szemioth podziękowała wszystkim za udział w uroczystości. Spotkanie zakończono odśpiewaniem hymnu polskiego.