{"id":9935,"date":"2017-07-17T11:00:48","date_gmt":"2017-07-17T11:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=9935"},"modified":"2017-10-18T11:48:00","modified_gmt":"2017-10-18T11:48:00","slug":"wspomnienie-o-pawle-zworskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=9935","title":{"rendered":"Wspomnienie o Pawle Zworskim"},"content":{"rendered":"

Zmarli opuszczaj\u0105 nas, my ich nie opuszczamy<\/em>
\nHenryk Sienkiewicz, \u201eRodzina Po\u0142anieckich\u201d<\/p>\n

\"Pawe\u0142<\/a><\/p>\n

Jeszcze nie tak dawno by\u0142 w\u015br\u00f3d nas. Z \u017calem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w dniu 11 lipca 2017 r. zmar\u0142 \u015bp. Pawe\u0142 Zworski, sybirak, nauczyciel akademicki, serdeczny przyjaciel. Pochowano go 17 lipca na Cmentarzu Osobowickim we Wroc\u0142awiu. Msz\u0119 pogrzebow\u0105 odprawia\u0142 ks. Andrzej Gerej ze Zgromadzenia Ksi\u0119\u017cy Misjonarzy \u015bw. Wincentego a Paulo z parafii pw. \u015bw. Anny we Wroc\u0142awiu, a jej koncelebrantem by\u0142 ks. Arkadiusz Krzi\u017con, proboszcz i duszpasterz parafii Naj\u015bwi\u0119tszego Imienia Jezus we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

\u017begnali Paw\u0142a pogr\u0105\u017cona w smutku rodzina oraz liczni przyjaciele, kt\u00f3rych naprawd\u0119 mia\u0142 wielu, bowiem zawsze emanowa\u0142y od niego dobro\u0107 i szczere otwarcie si\u0119 na potrzeby innych. Niedostrzeganie tego by\u0142oby zubo\u017ceniem jego postaci, \u017cycia i pracy.<\/p>\n

Niestety nie ma ju\u017c Paw\u0142a \u2013 dobrego cz\u0142owieka, nauczyciela akademickiego, Sybiraka, \u017ceglarza, naszego druha i przyjaciela. Odszed\u0142 do Pana, ale pozostanie w naszej pami\u0119ci!<\/p>\n

Na d\u0142ugo pozostanie! Rozmowy z nim o losach Polak\u00f3w na Syberii oraz w Kazachstanie cechowa\u0142a troska dotycz\u0105ca zachowania pami\u0119ci o zes\u0142aniach w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Sowieckiego. Relacje te by\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142em g\u0142\u0119bokiej refleksji. Jako dzia\u0142acz \u201eWsp\u00f3lnoty Polskiej\u201d troszczy\u0142 si\u0119 o rodak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Kazachstanie, czyni\u0105c starania o umo\u017cliwienie im powrotu do kraju przodk\u00f3w. Niejednokrotnie mu si\u0119 to udawa\u0142o. Oni to pami\u0119taj\u0105 i wdzi\u0119czni s\u0105 za t\u0119 trosk\u0119.<\/p>\n

Przypomnienie tego to jeszcze jedna refleksja nad dziejami Polak\u00f3w w Kazachstanie i na Syberii, jak\u017ce aktualna obecnie, gdy kwestia ich repatriacji nadal czeka na rz\u0105dowe rozstrzygni\u0119cia! Pami\u0119\u0107 o deportacyjnych losach Polak\u00f3w oraz ich powrocie do macierzy pozostawa\u0142a w Pawle zawsze \u017cywa, sam bowiem by\u0142 zes\u0142a\u0144cem. W kwietniu 1940 r. deportowano go z Augustowa (gdzie si\u0119 urodzi\u0142 w 1929 r.) wraz z matk\u0105, babci\u0105 i trojgiem rodze\u0144stwa do Kazachstanu, tego dalekiego stepowego kraju. Do\u015bwiadczyli tam ogromu cierpienia, a zes\u0142a\u0144czy szlak wi\u00f3d\u0142 przez r\u00f3\u017cne ko\u0142chozy i ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119. Wierzyli jednak, \u017ce kiedy\u015b nadejdzie kres niewoli. I nadszed\u0142!<\/p>\n

Po wojnie wraz z rodzin\u0105 wr\u00f3ci\u0142 do Polski 18 czerwca 1946 r. Zamieszkali w Sobieszowie ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry, gdzie przebywa\u0142 ojciec rodziny. O spotkaniu po latach roz\u0142\u0105ki z ojcem tak pisa\u0142 we wspomnieniach.<\/p>\n

\u201eW czerwcu 1946 r., po powrocie do Polski (do \u0141ukowa) by\u0142em ju\u017c 17-letnim wyro\u015bni\u0119tym ch\u0142opcem z czterema klasami szko\u0142y podstawowej. Znale\u017ali\u015bmy nast\u0119pnie schronienie w Warszawie, u siostry mojej mamy, cioci Marysi. Oczekiwali\u015bmy na powr\u00f3t mojej siostry Krystyny z kopalni w\u0119gla w Karagandzie. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce ojciec \u017cyje, powr\u00f3ci\u0142 do kraju, by\u0142 wi\u0119ziony w obozach koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau (nr 19 853) i Buchenwald (nr 93 663). Osiedli\u0142 si\u0119 w miejscowo\u015bci Chojnasty (obecnie Sobiesz\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 Jeleniej G\u00f3ry), prowadzi hotel Z\u0142oty R\u00f3g i oczekuje rodziny. Wybrali\u015bmy si\u0119 tam z bratem, siostr\u0105 i wujkiem poci\u0105giem, zat\u0142oczonym do niemo\u017cliwo\u015bci. Jelenia G\u00f3ra zrobi\u0142a na nas osza\u0142amiaj\u0105ce wra\u017cenie, czysta, niezrujnowana, kolorowa, bez \u015blad\u00f3w wojny. Tramwajem dotarli\u015bmy do Sobieszowa. Hotel zadbany, z \u017cywop\u0142otem, balkonem, pi\u0119knymi drzwiami. Uzgodnili\u015bmy, \u017ce wejd\u0119 sam. Zasta\u0142em ojca w pomieszczeniu kuchennym; d\u0142ugi st\u00f3\u0142, na ko\u0144cu sto\u0142u siedzi siwy starszy pan, poznaj\u0119 go, to m\u00f3j ojciec. Ojciec mnie nie poznaje, bo m\u00f3wi: \u00bbS\u0142ucham Pana?\u00ab. Odpowiadam, \u017ce chc\u0119 wynaj\u0105\u0107 pok\u00f3j. Dalsze pytania ojca: \u00bbSk\u0105d przyjecha\u0142e\u015b\u00ab, ja: \u00bbZ Warszawy\u00ab. \u00bbGdzie si\u0119 urodzi\u0142e\u015b?\u00ab \u2013 \u00bbW Augustowie\u00ab. \u00bbTo musia\u0142e\u015b zna\u0107 mojego syna, Pawe\u0142 mia\u0142 na imi\u0119\u00ab. Nie wytrzyma\u0142em: \u00bbTato to ja!\u00ab. Powitaniom nie by\u0142o ko\u0144ca, wkr\u00f3tce do\u0142\u0105czyli brat, siostra i wujek. Rado\u015b\u0107 i \u0142zy. Przyjecha\u0142a mama i babcia\u201d.<\/p>\n

To wszystko rzec mo\u017cna cz\u0105stkowe fragmenty z pierwszych lat \u017cycia Paw\u0142a \u2013 Sybiraka. Kolejne etapy biografii to szko\u0142a \u015brednia w Jeleniej G\u00f3rze, studia na Politechnice Wroc\u0142awskiej oraz wieloletnia praca w macierzystej uczelni, uwie\u0144czona doktoratem i habilitacj\u0105. Zaj\u0119cia dydaktyczne \u0142\u0105czy\u0142 z prac\u0105 naukowo-badawcz\u0105 w zakresie budowy i eksploatacji maszyn wodnych, pe\u0142ni\u0142 wiele funkcji organizacyjnych, m.in. pe\u0142nomocnika rektora ds. praktyk zagranicznych. Osi\u0105gni\u0119cia naukowe zapewni\u0142y mu cz\u0142onkostwo w Komitecie Bada\u0144 Morza PAN, godno\u015b\u0107 rzeczoznawcy Stowarzyszenia In\u017cynier\u00f3w Mechanik\u00f3w Polskich oraz nagrody ministra nauki i szkolnictwa wy\u017cszego, rektora Politechniki Wroc\u0142awskiej i Naczelnej Organizacji Technicznej, a tak\u017ce odznaczenia: Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 Politechniki Wroc\u0142awskiej i Odznak\u0105 Honorow\u0105 Sybiraka.<\/p>\n

Osobnym wa\u017cnym w\u0105tkiem w tej biografii jest fakt w\u0142\u0105czenia si\u0119 Paw\u0142a do organizacyjnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz ujawnienia prawdy o zes\u0142aniach i deportacjach Polak\u00f3w na Syberi\u0119 w okresie II wojny \u015bwiatowej oraz w pierwszych latach po jej zako\u0144czeniu. Nale\u017ca\u0142 do za\u0142o\u017cycieli wroc\u0142awskiego Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, przez wiele lat wspiera\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 serii wydawniczej \u201eBiblioteka Zes\u0142a\u0144ca\u201d Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego oraz by\u0142 cz\u0142onkiem komitetu redakcyjnego kwartalnika \u201eZes\u0142aniec\u201d.<\/p>\n

Zes\u0142a\u0144cze do\u015bwiadczenia sprawi\u0142y, \u017ce dzia\u0142a\u0142 w Stowarzyszeniu \u201eStra\u017c Mogi\u0142 Polskich na Wschodzie\u201d, dbaj\u0105c o znaki pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cone Polakom z Kres\u00f3w Wschodnich poleg\u0142ym w walkach z sowieckim naje\u017ad\u017ac\u0105. Dope\u0142nieniem tej aktywno\u015bci by\u0142a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 humanitarna i kulturalna wspomagaj\u0105ca odradzanie si\u0119 polsko\u015bci na Kresach Wschodnich. Czynny spo\u0142ecznie, w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 te\u017c w prace Stowarzyszenia \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d, opowiadaj\u0105c si\u0119 za jej programowymi dzia\u0142aniami dotycz\u0105cymi powrotu Polak\u00f3w z Kazachstanu do macierzy oraz krzewienia wiedzy o ich losach w tym odleg\u0142ym Stepowym Kraju.<\/p>\n

Spoczywaj w pokoju Drogi Druhu Pawle! Dzi\u0119kujemy Ci za to, \u017ce tyle lat by\u0142e\u015b w\u015br\u00f3d nas.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 Jego pami\u0119ci!<\/p>\n

Przyjaciele<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zmarli opuszczaj\u0105 nas, my ich nie opuszczamy Henryk Sienkiewicz, \u201eRodzina Po\u0142anieckich\u201d Jeszcze nie tak dawno by\u0142 w\u015br\u00f3d nas. Z \u017calem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w dniu 11 lipca 2017 r. zmar\u0142 \u015bp. Pawe\u0142 Zworski, sybirak, nauczyciel akademicki, serdeczny przyjaciel. Pochowano go 17 lipca na Cmentarzu Osobowickim we Wroc\u0142awiu. Msz\u0119 pogrzebow\u0105 odprawia\u0142 ks. Andrzej Gerej ze Zgromadzenia […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-9935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odeszli"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9935"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10153,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9935\/revisions\/10153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}