{"id":8037,"date":"2016-03-18T10:09:37","date_gmt":"2016-03-18T10:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=8037"},"modified":"2016-04-15T09:20:15","modified_gmt":"2016-04-15T09:20:15","slug":"wspomnienie-o-halinie-olszewskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=8037","title":{"rendered":"Wspomnienie o Halinie Olszewskiej"},"content":{"rendered":"

Mo\u017cna odej\u015b\u0107 na zawsze,<\/em>
\nby stale by\u0107 blisko…<\/em><\/p>\n

Jan Twardowski<\/p>\n

\"Halina<\/a><\/p>\n

Inicjatork\u0105 utworzenia Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Bia\u0142ymstoku by\u0142a Halina Olszewska. Pierwsze spotkanie zainteresowanych odby\u0142o si\u0119 13 stycznia 1989 r. w sali Domu Nauczyciela przy ul. Warszawskiej w Bia\u0142ymstoku. Niespodziewanie dla organizator\u00f3w na spotkanie przysz\u0142o ponad tysi\u0105c os\u00f3b.<\/p>\n

\u00a0<\/em>\u201eJa doskonale wiem, \u017ce zostali\u015bmy skaleczeni na ca\u0142e \u017cycie przez sowieckich oprawc\u00f3w. Kiedy cz\u0142owiek zostanie tak mocno zraniony, niewinnie i bezprawnie, staje si\u0119 zamkni\u0119ty w sobie, ostro\u017cny i nieufny w stosunku do wszystkich i wszystkiego. Polega jedynie na sobie, hamuje si\u0119 i odsuwa od siebie nawet to, co jest prawnie dost\u0119pne. I z ci\u0105g\u0142ym l\u0119kiem przed jutrem. Takie cechy charakteru, wryte g\u0142\u0119boko s\u0105 ju\u017c nie do naprawienia i czasami krzywdz\u0105 bliskich. Jest to po prostu nieuleczalne kalectwo. A mo\u017ce si\u0119 myl\u0119?\u201d \u2013 <\/em>pisze Halina w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eMoja droga ciernista\u201d.<\/p>\n

*<\/p>\n

Halina Irena Olszewska z domu Szrodecka urodzi\u0142a si\u0119 w 1929 r. w Ko\u017canach ko\u0142o Strabli, \u201e…na pag\u00f3rku niewielkim we brzozowym gaju sta\u0142 dw\u00f3r szlachecki z drzewa, lecz podmurowany; \u015bwieci\u0142y si\u0119 z daleka pobielane \u015bciany…\u201d.<\/p>\n

By\u0142a c\u00f3rk\u0105 Jerzego Szrodeckiego (w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku Ko\u017cany) i Ireny z Wyrzykowskich. Spokojne ziemia\u0144skie \u017cycie zak\u0142\u00f3ci\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej, a wkroczenie Sowiet\u00f3w do Polski spowodowa\u0142o wiele tragicznych zdarze\u0144 w m\u0142odziutkim \u017cyciu Haliny. Wkr\u00f3tce w\u0142adza sowiecka aresztowa\u0142a ojca, kt\u00f3ry, jakby przewiduj\u0105c przysz\u0142e losy c\u00f3rki, powiedzia\u0142 do niej na po\u017cegnanie: \u201eB\u0105d\u017a dzielna!\u201d i poca\u0142owa\u0142 j\u0105 w czo\u0142o. Tak, to by\u0142 rozkaz polskiego oficera…<\/p>\n

I nadszed\u0142 13 kwietnia 1940 r. Tragiczna noc. Halina wraz siostr\u0105 Melani\u0105 Janin\u0105, babci\u0105 Leokadi\u0105 Wyrzykowsk\u0105 i matk\u0105 Iren\u0105 jako zes\u0142a\u0144cy w wagonie towarowym pod\u0105\u017caj\u0105 na Sybir. Osiedlono je w Kazachstanie, w czka\u0142owskim rejonie, w miejscowo\u015bci Zielony Gaj, w szczerym stepie bez jakiejkolwiek ro\u015blinno\u015bci. Pierwszym miejscem ich zamieszkania by\u0142a znaleziona ziemianka. Nieco p\u00f3\u017aniej zakwaterowa\u0142y si\u0119 w bani (\u0142a\u017ani) razem z siedmioosobow\u0105 polsk\u0105 rodzin\u0105, w strasznej ciasnocie. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 walka o przetrwanie dzielnych kobiet. Trzeba by\u0142o ci\u0119\u017cko pracowa\u0107, aby mie\u0107 cokolwiek do zjedzenia, i zdobywa\u0107 opa\u0142 na ugotowanie posi\u0142ku; znosi\u0107 niemi\u0142osiern\u0105 dokuczliwo\u015b\u0107 wszelkich insekt\u00f3w; wykonywa\u0107 prace ponad kobiece, a w\u0142a\u015bciwie dziewcz\u0119ce si\u0142y…<\/p>\n

26 sierpnia 1940 r. umiera matka; zachorowa\u0142a na zapalenie opon m\u00f3zgowych. Mia\u0142a zaledwie 32 lata. Zosta\u0142a pochowana na ko\u0142chozowym cmentarzu, a w jej grobie c\u00f3rki zakopa\u0142y buteleczk\u0119 z kartk\u0105, na kt\u00f3rej by\u0142y dane zmar\u0142ej.<\/p>\n

Halina nagle musia\u0142a wydoro\u015ble\u0107 i wzi\u0105\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za siostr\u0119 i babci\u0119. Za wszelk\u0105 cen\u0119 stara\u0142a si\u0119 by\u0107 dzielna, jak nakaza\u0142 ojciec. Wiosn\u0105 1946 r. dziewczyny wraz z babci\u0105 powr\u00f3ci\u0142y do Polski, ale nie do ukochanych Ko\u017can. Ojcowizna by\u0142a zaj\u0119ta przez obcych ludzi. Trzeba by\u0142o wszystko zaczyna\u0107 od no nowa.<\/p>\n

Z wielk\u0105 determinacj\u0105 Halina zdoby\u0142a ekonomiczne wykszta\u0142cenie i przez niemal ca\u0142e swoje \u017cycie zawodowe pracowa\u0142a w bia\u0142ostockiej o\u015bwiacie.<\/p>\n

Ci\u0119\u017cko chory ojciec z obozu w Kozielsku trafi\u0142 do Krasnowodzka, a stamt\u0105d na noszach zosta\u0142 wniesiony na statek transportowy, odp\u0142ywaj\u0105cy do Iranu. Z Armi\u0105 Andersa przyby\u0142 na zach\u00f3d i zamieszka\u0142 w Anglii. Nigdy ju\u017c Polski nie odwiedzi\u0142. Zmar\u0142 w 1966 r., pochowano go na cmentarzu pod Londynem. Halina wielokrotnie odwiedza\u0142a ojca, przemycaj\u0105c stamt\u0105d ksi\u0105\u017cki z tzw. drugiego obiegu. Jej mieszkanie przy ul. Waszyngtona by\u0142o ostoj\u0105 patriotyzmu \u2013 tu wszystkim ch\u0119tnym, a zw\u0142aszcza nam, Sybirakom, udost\u0119pnia\u0142a przywiezione zakazane pozycje; tu w jej mieszkaniu toczy\u0142y si\u0119 rozmowy o zes\u0142aniach na Sybir, zanim jeszcze narodzi\u0142 si\u0119 Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w. Ju\u017c wtedy jednoczy\u0142a wok\u00f3\u0142 siebie podobnie my\u015bl\u0105cych.<\/p>\n

Przez ca\u0142e \u017cycie Halina by\u0142a odwa\u017cn\u0105, dzieln\u0105, wyj\u0105tkowo zdyscyplinowan\u0105, bardzo wymagaj\u0105c\u0105 w stosunku do siebie i do tych, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a, a jednocze\u015bnie bardzo \u017cyczliw\u0105 i towarzysk\u0105 osob\u0105. Zawsze elegancka, z dumnie podniesion\u0105 g\u0142ow\u0105. By\u0142a dla nas wielkim autorytetem, zawsze mieli\u015bmy dla niej ogromny szacunek, podziw i wdzi\u0119czno\u015b\u0107.<\/p>\n

Wiecz\u00f3r 13 stycznia 1989 r., kiedy to zorganizowa\u0142a pierwsze spotkanie Sybirak\u00f3w po latach, Halina prze\u017cy\u0142a bardzo g\u0142\u0119boko emocjonalnie. Niespodziewanie na spotkanie przysz\u0142o ponad tysi\u0105c os\u00f3b. Sta\u0142o si\u0119 co\u015b wielkiego! Czu\u0142a, \u017ce pe\u0142ni misj\u0119 wyj\u0105tkow\u0105. By\u0142a dumna z siebie, szcz\u0119\u015bliwa, ale w jej oczach da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 \u0142zy. Z wielkim zaanga\u017cowaniem natychmiast rozpocz\u0119\u0142a organizowanie spo\u0142eczno\u015bci sybirackiej w Bia\u0142ymstoku. Swoj\u0105 aktywno\u015bci\u0105 wprost zadziwia\u0142a wszystkich; mobilizowa\u0142a do dzia\u0142ania tych, kt\u00f3rzy po latach milczenia mogli nareszcie przyzna\u0107 si\u0119 do swoich prawdziwych \u017cyciorys\u00f3w, zwi\u0105zanych z zes\u0142aniem na Sybir. To z jej inicjatywy zosta\u0142a powo\u0142ana 22-osobowa grupa za\u0142o\u017cycielska, w kt\u00f3rej i ja mia\u0142am zaszczyt si\u0119 znale\u017a\u0107. I wreszcie, uchwa\u0142\u0105 z dnia 31 marca 1989 r. Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny powo\u0142a\u0142 Wojew\u00f3dzki Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Bia\u0142ymstoku. Wkr\u00f3tce mia\u0142o miejsce Walne Zgromadzenie Bia\u0142ostockich Sybirak\u00f3w, wyb\u00f3r Zarz\u0105du Oddzia\u0142u i Komisji Rewizyjnej.<\/p>\n

Halina pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cej Komisji Rewizyjnej, by\u0142a potem jej cz\u0142onkiem; do ko\u0144ca swojego \u017cycia interesowa\u0142a si\u0119 sprawami Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w. Na naszych spotkaniach zawsze by\u0142a cenionym go\u015bciem, niekwestionowanym autorytetem w \u015brodowisku sybirackim.<\/p>\n

Zmar\u0142a 26 wrze\u015bnia 2009 r.; pochowana zosta\u0142a na cmentarzu w Dojlidach obok swojego m\u0119\u017ca Stanis\u0142awa.<\/p>\n

Halinko, my, Sybiracy, cz\u0119sto wspominamy Ciebie, zw\u0142aszcza podczas naszych spotka\u0144 \u2013 z najwi\u0119kszym szacunkiem i wdzi\u0119czno\u015bci\u0105; jeste\u015bmy dumni z Ciebie… Dzi\u0119kujemy za patriotyczne spotkania w Twoim domu jeszcze za czas\u00f3w tamtej Polski, gdy dzieli\u0142a\u015b si\u0119 z nami lektur\u0105 przywiezion\u0105 z Londynu. Tak wiele Tobie, Halinko, zawdzi\u0119czamy!<\/p>\n

Oprac.: Janina Rutkowska<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mo\u017cna odej\u015b\u0107 na zawsze, by stale by\u0107 blisko… Jan Twardowski Inicjatork\u0105 utworzenia Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Bia\u0142ymstoku by\u0142a Halina Olszewska. Pierwsze spotkanie zainteresowanych odby\u0142o si\u0119 13 stycznia 1989 r. w sali Domu Nauczyciela przy ul. Warszawskiej w Bia\u0142ymstoku. Niespodziewanie dla organizator\u00f3w na spotkanie przysz\u0142o ponad tysi\u0105c os\u00f3b. \u00a0\u201eJa doskonale wiem, \u017ce zostali\u015bmy skaleczeni na ca\u0142e […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-8037","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wspomnienia"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8037"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8143,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8037\/revisions\/8143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}