El\u017cbiety Rusielewicz, wicewojewody kujawsko-pomorskiego<\/strong><\/p>\nOd wiek\u00f3w Polakom Sybir kojarzy si\u0119 z represjami, zes\u0142aniami, z nieludzkimi warunkami bycia, z t\u0119sknot\u0105 za krajem. Zes\u0142ania zacz\u0119\u0142y si\u0119 od XVI-wiecznych wojen, a zdecydowanie nasili\u0142y si\u0119 w XIX w. po kl\u0119skach naszych powsta\u0144. Kara za polsko\u015b\u0107 by\u0142a bardzo dotkliwa \u2013 konfiskata maj\u0105tku, niekiedy utrata praw obywatelskich, katorga lub przymusowe osiedlenie na bezkresnej Syberii.<\/p>\n
Jednak zsy\u0142ki cesarskiej Rosji od tych sowieckich r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 jednym, ale zasadniczym elementem. Polacy zsy\u0142ani przez carat cz\u0119stokro\u0107 stawali si\u0119 cz\u0105stk\u0105 syberyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Nasi rodacy budowali katolickie ko\u015bcio\u0142y, stawali si\u0119 odkrywcami tamtejszej flory i fauny, nawet praca przymusowa, cho\u0107 bardzo ci\u0119\u017cka, faktycznie by\u0142a prac\u0105, a nie sposobem na ludzk\u0105 eksterminacj\u0119.<\/p>\n
Polacy zes\u0142ani przez Zwi\u0105zek Radziecki o takich warunkach mogli tylko pomarzy\u0107. 10 lutego 1940 r. o trzeciej, czwartej w nocy zacz\u0119to wali\u0107 do drzwi polskich elit. W\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rym kazano opu\u015bci\u0107 swoje domy, byli wojskowi, le\u015bnicy, samorz\u0105dowcy, urz\u0119dnicy. P\u00f3\u017aniej czeka\u0142a ich podr\u00f3\u017c w bydl\u0119cych wagonach, bez ciep\u0142ej odzie\u017cy, jedzenia, w 40-stopniowym mrozie i wtedy w\u0142a\u015bnie bydl\u0119ce wagony sta\u0142y si\u0119 symbolem niehumanitarnego traktowania naszych rodak\u00f3w. To by\u0142 dopiero pocz\u0105tek, niewolnicza praca, warunki ur\u0105gaj\u0105ce cz\u0142owiecze\u0144stwu, mr\u00f3z, \u015bnieg, \u015bcieranie si\u0119 z przykr\u0105 codzienno\u015bci\u0105. Dzi\u015b pami\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3rzy zostali tam na zawsze, o tych, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili, teraz to nasi rodacy wywiezieni na pewn\u0105 \u015bmier\u0107 na ziemi Syberii.<\/p>\n
Sybir obok Katynia sta\u0142 si\u0119 symbolem zag\u0142ady naszego narodu. W\u0142adzom Zwi\u0105zku Radzieckiego bynajmniej nie chodzi\u0142o o wymierzenie jakiej\u015b kary. Cel by\u0142 jeden \u2013 eliminacja polskich elit oraz zniszczenie bliskich nam warto\u015bci.<\/p>\n
Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim Pa\u0144stwu, r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkom Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, za dzisiejsz\u0105 obecno\u015b\u0107. Jeste\u015bcie Pa\u0144stwo stra\u017cnikami pami\u0119ci o tamtych czasach, tamtych ludziach, krzywdach, jakie wyrz\u0105dzono polskiemu narodowi. Patrz\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107, trzeba pami\u0119ta\u0107 o naszej przesz\u0142o\u015bci, \u017ceby ju\u017c nigdy wi\u0119cej walenie do polskich drzwi nie by\u0142o pocz\u0105tkiem takiej gehenny, jak\u0105 zgotowano nam ponad 70 lat temu.<\/p>\n
Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo.<\/p>\n
\n
Zbigniew Ostrowski, wicemarsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego<\/strong><\/p>\nSzanowni Pa\u0144stwo, drodzy Sybiracy!<\/p>\n
Jest taki obraz utrwalony w zbiorowej pami\u0119ci Polski przez wielk\u0105 poezj\u0119 romantyczn\u0105 \u2013 to obraz carskich kibitek, wioz\u0105cych polskich m\u0142odych zes\u0142a\u0144c\u00f3w w bezkresn\u0105 otch\u0142a\u0144 Sybiru. XX w. doda\u0142 do tego ponurego wspomnienia obraz stokro\u0107 bardziej tragiczny, obraz setek wagon\u00f3w wywo\u017c\u0105cych tysi\u0105ce ofiar stalinowskiego terroru w g\u0142\u0105b Syberii. W zbiorow\u0105 pami\u0119\u0107 naszego narodu wry\u0142y si\u0119 tragiczne wydarzenia i zwi\u0105zane z nimi nazwy jak Katy\u0144, Ko\u0142yma, Workuta, Wyspy So\u0142owieckie. Te miejsca na zawsze sta\u0142y si\u0119 symbolem m\u0119cze\u0144stwa narodu polskiego.<\/p>\n
Bielej\u0105ce w podbiegunowej tundrze, tajdze i na Kazachstanie ko\u015bci naszych rodak\u00f3w, ofiar komunistycznego terroru wyznaczaj\u0105 drog\u0119 polskiej \u201eGolgoty Wschodu\u201d. Prawda o niej, przez dziesi\u0119ciolecia PRL zak\u0142amywana i wymazana z podr\u0119cznik\u00f3w i zbiorowej pami\u0119ci, w wolnej Polsce doczeka\u0142a si\u0119 godnego uczczenia. Ci, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, stali si\u0119 jej stra\u017cnikami, jak kompas wskazuj\u0105c nam drog\u0119, gdzie cnota.<\/p>\n
W okresie komunizmu traktowani jak obywatele drugiej kategorii, karani za czyny niepope\u0142nione, uparcie powtarzali za wieszczem \u201eJe\u015bli zapomn\u0119 o nich, Ty, Bo\u017ce na niebie, zapomnij o mnie\u201d. S\u0142owa te potarzamy dzisiaj jak modlitw\u0119, bo w tak podnios\u0142ych chwilach mocno u\u015bwiadamiamy sobie, jak wa\u017cnym i moralnym zobowi\u0105zaniem jest zachowanie pami\u0119ci o ofiarach sowieckiego terroru. Nie zwolni\u0105 nas z tej powinno\u015bci ani brak czasu, ani codzienne troski. Romantyczny poeta zostawi\u0142 przysz\u0142ym pokoleniom obraz wzniesionej ponad t\u0142umem r\u0119ki zes\u0142a\u0144ca, kt\u00f3ra jest jak wykrzyknik, jak znak przypomnienia \u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u201d, a je\u015bli nas zabraknie to ona wci\u0105\u017c \u017cy\u0107 b\u0119dzie jeszcze.<\/p>\n
Dzisiejsza uroczysto\u015b\u0107 jest wi\u0119c wyrazem ho\u0142du dla tych, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli swe \u017cycie na o\u0142tarzu ojczyzny. Ufam, \u017ce zawarte w niej przes\u0142ania dotr\u0105 do umys\u0142\u00f3w najm\u0142odszych mieszka\u0144c\u00f3w naszego regionu, stan\u0105 si\u0119 dla nich cenn\u0105 lekcj\u0105 historii i patriotyzmu, \u017ce nie zapomn\u0105 o tych, kt\u00f3rzy na zawsze zostali na \u201enieludzkiej ziemi\u201d, pozostali wierni swym idea\u0142om, a przywi\u0105zanie i mi\u0142o\u015b\u0107 do ojczyzny dro\u017csze im by\u0142y ni\u017c w\u0142asne \u017cycie. Ich m\u0119ka i \u015bmier\u0107 nie by\u0142y daremne, bo z nich wyros\u0142a wolna Polska.<\/p>\n
Zachowamy te\u017c pami\u0119\u0107 i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 dla Was, drodzy Sybiracy, kt\u00f3rzy cudem z tej poniewierki wr\u00f3cili\u015bcie. Cieszmy si\u0119 z naszej wolno\u015bci, bo ona jak wszystko na tym \u015bwiecie nie jest dana na zawsze. Teraz, gdy na Wschodzie grzmi\u0105 dzia\u0142a, wyci\u0105gnijmy pomocn\u0105 d\u0142o\u0144 do rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy tam oczekuj\u0105 naszej pomocy. Doce\u0144my nasz\u0105 narodow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, tak\u017ce w ten spos\u00f3b godnie mo\u017cemy uczci\u0107 pami\u0119\u0107 i po\u015bwi\u0119cenie tych, kt\u00f3rzy wolnej ojczyzny nie doczekali.<\/p>\n
Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci!<\/p>\n
\n
\n
\n
Anna Mackiewicz, zast\u0119pca prezydenta miasta Bydgoszczy<\/strong><\/p>\nKolejny raz rozwa\u017camy dramatyczne karty historii. Wspominamy wojn\u0119 i jej tragiczne \u017cniwo, zbierane nie tylko w ogniu walk. O koszmarach wysiedle\u0144 wiemy ju\u017c tak wiele, znamy daty, listy. Znamy przejmuj\u0105ce, opowiadane ze \u0142zami w oczach relacje i \u015bwiadectwa tych nielicznych, kt\u00f3rzy z \u201enieludzkiej ziemi\u201d powr\u00f3cili. Dzisiaj tak dobrze t\u0119 histori\u0119 znamy, ale czy dobrze j\u0105 rozumiemy? Skupiamy nasz\u0105 uwag\u0119 przede wszystkim na bolesnych skutkach, za rzadko dociekamy przyczyn. O\u015bmielam si\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce postawa ta to brak szacunku dla milion\u00f3w ofiar. To najwy\u017cszy wymiar zapomnienia o nich, o warto\u015bciach ich ofiary.<\/p>\n
Jak to mog\u0142o si\u0119 sta\u0107, \u017ce w XX w., wieku dumnego z cywilizacyjnego rozwoju pozwolono rozegra\u0107 na mi\u0119dzynarodowej arenie tak potworny dramat, ze wszystkimi jego aktami i scenami, dos\u0142ownie mro\u017c\u0105cymi krew w \u017cy\u0142ach. Jak to mog\u0142o si\u0119 sta\u0107, \u017ce w chrze\u015bcija\u0144skiej Europie ideologi\u0119 z\u0142a skutecznie i na tak wielk\u0105 skal\u0119 wcielano w czyn, morduj\u0105c miliony niewinnych ludzi, planuj\u0105c zag\u0142ad\u0119 ca\u0142ych narod\u00f3w.<\/p>\n
Potrzeba nam nie tylko pami\u0119ci. Potrzeba nam refleksji nad przesz\u0142o\u015bci\u0105, tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 i przysz\u0142o\u015bci\u0105. Potrzeba nam rozwagi i sprzeciwu wobec wszelkiego autorytaryzmu, kultu jednostki, sprzeciwu wobec wszelkiej przemocy.<\/p>\n
Dbajmy wi\u0119c o nasze w\u0142asne intencje, piel\u0119gnujmy warto\u015bci wypowiadanych s\u0142\u00f3w, uczmy nasze dzieci i wnuki tolerancji i zrozumienia, przestrzegajmy przed nienawi\u015bci\u0105 i przemoc\u0105.<\/p>\n
Szanowni Pa\u0144stwo, narodowe do\u015bwiadczenie tysi\u0119cy rodzin Sybirak\u00f3w tyko wtedy b\u0119dzie mia\u0142o sens, kiedy stanie si\u0119 przestrog\u0105 dla nas i dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Oddajmy wi\u0119c cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci i obiecujmy pami\u0119\u0107 t\u0119 piel\u0119gnowa\u0107. Szczeg\u00f3ln\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 otoczmy r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy Sybir prze\u017cyli i powr\u00f3cili, aby przekaza\u0107 nam swoje \u015bwiadectwo, aby w kartach historii zapisa\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n
\u017bal, rozpacz i cierpienie, kt\u00f3re jeszcze dzisiaj rysuj\u0105 si\u0119 na ich twarzach, to dla nas wielka nauka, za kt\u00f3r\u0105 po stokro\u0107 dzi\u0119kujemy.<\/p>\n
\n
\n
Miros\u0142aw My\u015bli\u0144ski, prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Bydgoszczy<\/strong><\/p>\nMija 75 lat, kiedy to w nocy 10 lutego 1940 r. tysi\u0105ce grup operacyjnych NKWD za\u0142omota\u0142o do drzwi i okien polskich rodzin zamieszka\u0142ych na okupowanych przez sowieckiego okupanta wschodnich terenach Polski.<\/p>\n
Strach, przera\u017cenie i obco brzmi\u0105ce kr\u00f3tkie rozkazy \u201esobirajcie\u015b\u201d, 20\u201330 minut musia\u0142o wystarczy\u0107 na zabranie najpotrzebniejszych rzeczy do podr\u00f3\u017cy w czasie 40-stopniowego mrozu do najbli\u017cszej stacji kolejowej. Tam czeka\u0142y wagony bydl\u0119ce jak dla najgro\u017aniejszych przest\u0119pc\u00f3w, z zakratowanymi b\u0105d\u017a zabitymi deskami oknami, prycze z desek, otw\u00f3r w pod\u0142odze jako ubikacja i piecyk, do kt\u00f3rego stale brakowa\u0142o opa\u0142u.<\/p>\n
By\u0142 to pocz\u0105tek wielkiej akcji kolejnych wysiedle\u0144 Polak\u00f3w w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n
Jak obliczyli na podstawie twardych dokument\u00f3w historycy IPN i O\u015brodka KARTA, tej nocy w transportach skierowanych na Wsch\u00f3d znalaz\u0142o si\u0119 nie mniej jak 170 tys. obywateli polskich. Celem tej akcji by\u0142a sowietyzacja okupowanych teren\u00f3w, pozbawienie narodu polskiego jego elity intelektualnej, uczynienie z narodu masy niezdolnej do odrodzenia pa\u0144stwowo\u015bci polskiej, wykre\u015blenie raz na zawsze Polski z mapy Europy.<\/p>\n
W transportach znale\u017ali si\u0119 cz\u0142onkowie rodzin elity polskiej: funkcjonariuszy pa\u0144stwa polskiego, dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych i politycznych, ziemian, s\u0142u\u017cb le\u015bnych, osadnik\u00f3w wojskowych, w\u0142a\u015bcicieli przedsi\u0119biorstw i innych okre\u015blanych jako element wrogi. Z regu\u0142y tym wrogim elementem na zasadzie zbiorowej odpowiedzialno\u015bci by\u0142y rodziny pozbawione ojc\u00f3w i doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn, gdy\u017c ci przewa\u017cnie byli aresztowani, znajdowali si\u0119 w niewoli b\u0105d\u017a zgin\u0119li z r\u0105k okupanta, a wi\u0119c matki z dzie\u0107mi, starcy, osoby chore, ci\u0119\u017carne kobiety, wszyscy bez wyj\u0105tku cz\u0142onkowie rodzin.<\/p>\n
W ka\u017cdym wagonie lokowano oko\u0142o 40 os\u00f3b. Ryglowano drzwi, a na zewn\u0105trz czuwa\u0142y uzbrojone stra\u017ce. Kilkutygodniowej podr\u00f3\u017cy przy braku warunk\u00f3w higieny osobistej, opieki medycznej, \u017cywno\u015bci, szczeg\u00f3lnie dla niemowl\u0105t, dzieci i chorych, niskiej temperaturze wielu nie wytrzymywa\u0142o. Na postojach stra\u017c zw\u0142oki pozostawia\u0142a na poboczach tor\u00f3w kolejowych.<\/p>\n
Transporty pierwszej deportacji kierowane by\u0142y do Republiki Komi i p\u00f3\u0142nocnych obwod\u00f3w Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, do specposio\u0142k\u00f3w w g\u0142\u0119bokiej tajdze.<\/p>\n
\u017beby dotrze\u0107 do miejsca przeznaczenia, zes\u0142a\u0144cy musieli nieraz pokonywa\u0107 dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w po \u015bniegu, nocuj\u0105c na ga\u0142\u0119ziach przy ognisku, rzadko w napotkanych osiedlach, zostawiaj\u0105c po drodze tych, kt\u00f3rzy trudu nie wytrzymali.<\/p>\n
Na miejscu przeznaczenia zes\u0142a\u0144c\u00f3w witali przedstawiciele NKWD, informuj\u0105c, \u017ce Polski nie ma i nie b\u0119dzie, \u017ce przyjechali tam, by zdycha\u0107. Ju\u017c pierwszego dnia starano si\u0119 zabi\u0107 wszelk\u0105 nadziej\u0119 na powr\u00f3t do ojczystego domu.<\/p>\n
Warunki zakwaterowania w ciasnych, zapluskwionych barakach, zab\u00f3jczy klimat, ci\u0119\u017cka praca w tajdze, brak odpowiedniej odzie\u017cy, wysokie normy pracy, g\u0142odowe racje \u017cywno\u015bciowe, brak higieny i opieki medycznej powodowa\u0142y opadanie z si\u0142 i zapadanie na takie choroby jak kurza \u015blepota, szkorbut, odmro\u017cenia, g\u0142\u00f3d, kt\u00f3re dziesi\u0105tkowa\u0142y zes\u0142a\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Pozbawieni wszelkich praw, jakiejkolwiek instancji, do kt\u00f3rej mogliby wnie\u015b\u0107 swoje skargi czy pro\u015bby, pozostawali w sytuacji absolutnie beznadziejnej, jedynym ratunkiem by\u0142o odniesienie si\u0119 do Boga. Modlitwa dawa\u0142a nadziej\u0119 na przetrwanie, dodawa\u0142a si\u0142y, oddala\u0142a poczucie osamotnienia. Ci, kt\u00f3rzy wierzyli, \u0142atwiej znosili ci\u0119\u017cki los.<\/p>\n
Trudno dzi\u015b okre\u015bli\u0107, ilu zes\u0142a\u0144c\u00f3w swoje prochy pozostawi\u0142o w syberyjskiej ziemi. Rzadko gdzie zachowa\u0142a si\u0119 mogi\u0142a czy inny znak poch\u00f3wku. W\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci i pami\u0119ci ju\u017c nie ma. To, co jeszcze istnieje, to nasza pami\u0119\u0107 i modlitwa za tych, kt\u00f3rzy umierali z g\u0142odu, wyczerpania, bez duszpasterskiej pos\u0142ugi, cz\u0119sto w samotno\u015bci.<\/p>\n
Skierujmy dzi\u015b do Boga nasze pro\u015bby, by ogarn\u0105\u0142 ich swoj\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, a my tu zgromadzeni, p\u00f3ki \u017cyjemy, r\u00f3bmy wszystko, by o nich nie zapomniano. By ofiara ich \u017cycia nie posz\u0142a na darmo. By \u015bwiat by\u0142 wolny od przemocy i zniewolenia.<\/p>\n
<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ko\u015bciele \u015awi\u0119tych Braci M\u0119czennik\u00f3w 10 lutego 2015 r. o godz. 10.15 ch\u00f3r Exultate Deo od\u015bpiewa\u0142 \u201eMarsz Sybirak\u00f3w\u201d, rozpoczynaj\u0105c obchody rocznicy pierwszej deportacji Polak\u00f3w na Sybir. Wszyscy wstali. Do ko\u015bcio\u0142a wesz\u0142y poczty sztandarowe Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego, miasta Bydgoszczy, policji miasta Bydgoszczy, Rodziny Katy\u0144skiej, Zwi\u0105zku Represjonowanych Politycznie \u017bo\u0142nierzy G\u00f3rnik\u00f3w, Og\u00f3lnopolskiego Zwi\u0105zku Represjonowanych Politycznie \u017bo\u0142nierzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-6569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6569"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6984,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6569\/revisions\/6984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_017-660x495.jpg\" "\\"Modlitwa")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_031-660x495.jpg\" "\\"Sybiracy")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_036-660x495.jpg\" "\\"Warta")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_038-660x495.jpg\" "\\"Poczty")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_040-660x495.jpg\" "\\"Jan")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/10_luty_15_045-660x495.jpg\" "\\"Przedstawiciele")
<\/a><\/p>\n