Do bogatej literatury wspomnieniowej o tematyce sybirackiej do\u0142\u0105czy\u0142a ostatnio ksi\u0105\u017cka Zygmunta Strenczaka \u201eCz\u0142owiek cz\u0142owiekowi wilkiem\u201d. Autor pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 tu przys\u0142owiem \u0142aci\u0144skim \u201eHomo homini lupus est\u201d, w skr\u00f3cie oznaczaj\u0105cym ludzi zawistnych, nie\u017cyczliwych dla siebie nawzajem. W tym przypadku znaczy to co\u015b wi\u0119cej, oznacza bowiem wrogo\u015b\u0107, nienawi\u015b\u0107 nios\u0105c\u0105 za sob\u0105 \u015bmier\u0107 i zag\u0142ad\u0119 niewinnych ludzi.<\/p>\n
Na kra\u0144cach ziem wschodnich nale\u017c\u0105cych do Polski do 17 wrze\u015bnia 1939 r. rozegra\u0142y si\u0119 dramaty ludzi, kt\u00f3rzy niczym nie zawinili. Napadni\u0119ci noc\u0105, wyrwani ze snu, za\u0142adowani do towarowych, brudnych wagon\u00f3w zostali wywiezieni na p\u00f3\u0142noc, wsch\u00f3d i po\u0142udnie Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n
Autor omawianej ksi\u0105\u017cki jest sybirakiem, sam dozna\u0142 b\u00f3lu n\u0119dzy, g\u0142odu i upokorzenia, tym bardziej wi\u0119c wiarygodna jest jej wymowa. Publikacja podzielona jest na cztery g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci tematycznie powi\u0105zane: \u201eZbrodnia katy\u0144ska\u201d, \u201eSyberia \u2013 deportacje\u201d, \u201eRze\u017a wo\u0142y\u0144ska\u201d i \u201eWspomnienia\u201d. Otwiera j\u0105 \u201eWprowadzenie prof. dr. hab. Janusza Karwata\u201d omawiaj\u0105ce og\u00f3lne t\u0142o historyczne, na jakim rozgrywaj\u0105 si\u0119 stosunki polsko-rosyjskie.<\/p>\n
We wst\u0119pie autor Zygmunt Strenczak zwraca si\u0119 wprost do przysz\u0142ych czytelnik\u00f3w, by czytaj\u0105c, poznali r\u00f3\u017cnorodne losy Polak\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, jak los miota\u0142 lud\u017ami po niemal wszystkich kontynentach \u015bwiata, jak sponad milionowej rzeszy wywiezionych na Syberi\u0119 i do Kazachstanu do Polski wr\u00f3ci\u0142o tylko oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona, pozostali zgin\u0119li lub osiedlili si\u0119 w innych krajach.<\/p>\n
W cz\u0119\u015bci \u201eZbrodnia katy\u0144ska\u201d autor przytacza wiele dokument\u00f3w jej dotycz\u0105cych, dzi\u015b ju\u017c na szcz\u0119\u015bcie dost\u0119pnych (aczkolwiek nie wszystkie) w archiwach polskich i rosyjskich. Cytowane dane s\u0105 autentyczne, oparte na dokumentach, a nie na domys\u0142ach.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 \u201eSyberia \u2013 deportacje\u201d przedstawia opis czterech masowych deportacji Polak\u00f3w z teren\u00f3w zagrabionych, warunki transportu, miejsca zsy\u0142ki, prac\u0119 i \u017cycie na zes\u0142aniu.<\/p>\n
Najmniej znane s\u0105 sybirakom wydarzenia, jakie mia\u0142y miejsce w czasie II wojny \u015bwiatowej na Wo\u0142yniu \u2013 rze\u017a ludno\u015bci polskiej na Wo\u0142yniu w 1943 r. Ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci pod has\u0142ami wolno\u015bciowymi dokonali na mniejszo\u015bci polskiej ohydnej zbrodni, zabijaj\u0105c Polak\u00f3w w okrutny spos\u00f3b, gwa\u0142c\u0105c i rabuj\u0105c. Rze\u017a inspirowa\u0142 i dowodzi\u0142 ni\u0105 Stepan Bandera, dzi\u015b bohater Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Ponad po\u0142ow\u0119 obj\u0119to\u015bci ksi\u0105\u017cki zajmuj\u0105 \u201eWspomnienia\u201d, w\u015br\u00f3d nich wspomnienie o rodzinie polskiego kosmonauty Miros\u0142awa Hermaszewskiego, ze wsi Lipniki na Wo\u0142yniu, ocalonego z rzezi jako niemowl\u0119 dzi\u0119ki matce.<\/p>\n
W drugiej po\u0142owie lat 40. XX w. wielu ocalonych Polak\u00f3w przesiedli\u0142o si\u0119 w ramach repatriacji do Polski. Tu ko\u0144czyli szko\u0142y, wielu z nich zrobi\u0142o kariery naukowe. Prof. J\u00f3zef \u0141ukaszewicz w latach 1981\u20131982 by\u0142 rektorem Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, Danuta Ma\u0142ecka \u2013 profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, Karol Nowicki \u2013 lekarzem chirurgii w szpitalu w Pile.<\/p>\n
Andrzej Rozwadowski wywieziony z rodzin\u0105 jako siedmiomiesi\u0119czne niemowl\u0119 do Kazachstanu wr\u00f3ci\u0142 do Polski w 1946 r. W 1998 r. odby\u0142 d\u0142ug\u0105 podr\u00f3\u017c na rowerze do miejsca zes\u0142ania, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce \u201eSyberia raz jeszcze\u201d wydanej w 1993 r.<\/p>\n
Ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eCz\u0142owiek cz\u0142owiekowi wilkiem\u201d zamykaj\u0105 wspomnienie autora zatytu\u0142owane \u201eMatki sybiraczki \u2013 bohaterki przetrwania\u201d oraz opis powstania i dzia\u0142alno\u015bci Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Pile.<\/p>\n
Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107, kontaktuj\u0105c si\u0119 z autorem pod nr. tel. 723\u00a0882\u00a0432 lub 672\u00a0621\u00a0838.<\/p>\n
Oprac.: Irena Ta\u0144ska<\/p>\n
Do bogatej literatury wspomnieniowej o tematyce sybirackiej do\u0142\u0105czy\u0142a ostatnio ksi\u0105\u017cka Zygmunta Strenczaka \u201eCz\u0142owiek cz\u0142owiekowi wilkiem\u201d. Autor pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 tu przys\u0142owiem \u0142aci\u0144skim \u201eHomo homini lupus est\u201d, w skr\u00f3cie oznaczaj\u0105cym ludzi zawistnych, nie\u017cyczliwych dla siebie nawzajem. W tym przypadku znaczy to co\u015b wi\u0119cej, oznacza bowiem wrogo\u015b\u0107, nienawi\u015b\u0107 nios\u0105c\u0105 za sob\u0105 \u015bmier\u0107 i zag\u0142ad\u0119 niewinnych ludzi. Na kra\u0144cach […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki_filmy"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6213"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6216,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213\/revisions\/6216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}