![\"o\u015bwi\u0119cenie](\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/oddzW02.jpg\")
\nFot: Oficerowie 1. Pu\u0142ku Piechoty 5. Dywizji Syberyjskiej<\/p>\n
Monument na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie symbolizuj\u0105cy Polsk\u0105 Golgot\u0119 Wschodu jest wyrazem nierozerwalnej wi\u0119zi z wielopokoleniow\u0105 martyrologi\u0105 syberyjsk\u0105 Narodu Polskiego. Przywo\u0142uje naszej pami\u0119ci miliony Polak\u00f3w zes\u0142anych, wi\u0119zionych, zg\u0142adzonych na ziemiach by\u0142ego imperium carskiego i sowieckiego. Wyros\u0142y tam polskie bezimienne mogi\u0142y, dzi\u015b ju\u017c nie do odnalezienia. Na tablicach monumentu, stanowi\u0105cego jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 Symboliczn\u0105 Mogi\u0142\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 wszystkim zes\u0142a\u0144com carskim, \u017co\u0142nierzom 5. Dywizji Syberyjskiej i m\u0119czennikom re\u017cimu stalinowsko-komunistycznego, nie uda\u0142o si\u0119 umie\u015bci\u0107 nazw wszystkich miejscowo\u015bci, gdzie pozosta\u0142y polskie cmentarzyska i zapomniane groby.
\nFot: Oficerowie 1. Pu\u0142ku Piechoty 5. Dywizji Syberyjskiej<\/p>\n
Na pocz\u0105tku dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego zrodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl utworzenia zwi\u0105zku kultywuj\u0105cego pami\u0119\u0107 gehenny Narodu Polskiego na Syberii \u2013 ziemi \u0142ez, cierpienia i katorgi zsy\u0142anych przez kilka stuleci Polak\u00f3w. W 1921 r. powsta\u0142 Niezale\u017cny Akademicki Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w skupiaj\u0105cy m\u0142odych ludzi urodzonych na Syberii. \u017bo\u0142nierze 5. Dywizji Syberyjskiej, kt\u00f3rzy powr\u00f3cili do Polski w 1920 r., utworzyli w 1926 r. Zrzeszenie Sybirak\u00f3w, z kt\u00f3rego w styczniu 1928 r. powsta\u0142 Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w. Jego honorowym cz\u0142onkiem by\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski.<\/p>\n
W lipcu 1938 r. Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w otrzyma\u0142 od Kurii Polowej WP i Komendy Garnizonu m.st. Warszawy zezwolenie na budow\u0119 Kwatery Cmentarnej Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie. Uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia krzy\u017ca, d\u017awigni\u0119tego po\u015brodku Kwatery Cmentarnej Sybirak\u00f3w w miejscu planowanego w przysz\u0142o\u015bci obelisku, odby\u0142a si\u0119 1 listopada 1938 r. w obecno\u015bci pocztu sztandarowego i licznie zgromadzonych Sybirak\u00f3w z rodzinami. Po\u015bwi\u0119cenia dokona\u0142 ks. Gregorkiewicz. Ten pierwszy Krzy\u017c Sybirak\u00f3w przetrwa\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Usuni\u0119to go w ko\u0144cu lat 60. minionego wieku.<\/p>\n
\n
Fot.: Po\u015bwi\u0119cenie Kwatery Cmentarnej na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach<\/p>\n Fot.: Pierwszy krzy\u017c Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach<\/p>\n W 1988 r., 60 lat od powstania, reaktywowano Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w. Jego cz\u0142onkami s\u0105 represjonowani z przyczyn narodowo\u015bciowych, politycznych i religijnych przebywaj\u0105cy w by\u0142ym Zwi\u0105zku Radzieckim w charakterze zes\u0142a\u0144c\u00f3w lub wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, deportowanych lub internowanych oraz je\u0144c\u00f3w wojennych. Do Zwi\u0105zku nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzieci urodzone na terenie ZSRR przed powrotem rodzic\u00f3w z zes\u0142ania, wi\u0119zienia, oboz\u00f3w jenieckich, deportacji lub internowania, a tak\u017ce ich potomkowie.<\/p>\n Zarz\u0105d Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w podj\u0105\u0142 wysi\u0142ek odbudowy Krzy\u017ca, lecz zamiast planowanego przed wojn\u0105 obelisku postawiono w rejonie Kwatery Cmentarnej Sybirak\u00f3w krzy\u017c z tablic\u0105 \u2013 Symboliczn\u0105 Mogi\u0142\u0119 wed\u0142ug projektu architektonicznego pani mgr in\u017c. Danuty Radwa\u0144skiej.<\/p>\n Uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia Krzy\u017ca i\u00a0Symbolicznej Mogi\u0142y odby\u0142a si\u0119 14 czerwca 1992 r. Przeci\u0119cia wst\u0119gi dokona\u0142 najstarszy Sybirak Wincenty Okraszewski. Krzy\u017c i Mogi\u0142\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 ks. biskup Zbigniew Kraszewski w asy\u015bcie kompanii honorowej WP i poczt\u00f3w sztandarowych Sybirak\u00f3w z ca\u0142ej Polski.<\/p>\n Fot.: Po\u015bwi\u0119cenie Krzy\u017ca i Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w w 1992 r.<\/p>\n Od tego czasu ka\u017cdego roku w rocznic\u0119 masowych zsy\u0142ek Polak\u00f3w w g\u0142\u0105b by\u0142ego ZSRR \u2013 10 lutego, 13 kwietnia i 20 czerwca \u2013 odbywaj\u0105 si\u0119 pod Krzy\u017cem Sybirak\u00f3w \u201eSpotkania Modlitewne\u201d. Gromadz\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas z\u0142\u0105czeni modlitw\u0105 i wspomnieniami Sybiracy z rodzinami, a tak\u017ce m\u0142odzie\u017c szkolna ze szk\u00f3\u0142 sto\u0142ecznych i wojew\u00f3dztwa mazowieckiego.<\/p>\n W 2007 r. Zarz\u0105d Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w podj\u0105\u0142 ponownie wysi\u0142ek zbudowania trwa\u0142ego monumentu, kt\u00f3ry po wsze czasy b\u0119dzie symbolizowa\u0142 Polsk\u0105 Golgot\u0119 Wschodu, stanowi\u0105c obiekt pokoleniowego przekazu pami\u0119ci o losach przodk\u00f3w.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n