Pomnik Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie jest usytuowany przy skwerze Matki Sybiraczki (mi\u0119dzy ulicami Muranowsk\u0105 i genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa) w Warszawie. Zosta\u0142 wzniesiony dla uczczenia polskich obywateli \u2013 ofiar agresji sowieckiej 17 wrze\u015bnia 1939 r., wywiezionych do \u0142agr\u00f3w b\u0105d\u017a zes\u0142anych na Syberi\u0119, oraz oficer\u00f3w Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu. Ods\u0142oni\u0119cia pomnika dokona\u0142 Prezydent RP Lech Wa\u0142\u0119sa w 56. rocznic\u0119 napa\u015bci na Polsk\u0119, to jest 17 wrze\u015bnia 1995 r., aktu po\u015bwi\u0119cenia \u2013 kardyna\u0142 J\u00f3zef Glemp.<\/p>\n
Autor projektu \u2013 artysta rze\u017abiarz Maksymilian M. Biskupski \u2013 przedstawi\u0142 Golgot\u0119 Wschodu w spos\u00f3b symboliczny i realistyczny zarazem: na autentycznym torze kolejowym ustawiony jest wagon \u2013 platforma, wype\u0142niony krzy\u017cami. Obok krzy\u017cy katolickich i prawos\u0142awnych widniej\u0105 symbole religijne muzu\u0142ma\u0144ski i \u017cydowski. Wszystkie razem symbolizuj\u0105 wielonarodowo\u015b\u0107 i wieloreligijno\u015b\u0107 Kres\u00f3w Wschodnich. W\u015br\u00f3d krzy\u017cy wykonanych z br\u0105zu jeden wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 biel\u0105. Stalowy krzy\u017c upami\u0119tnia zamordowanego skrycie 20 stycznia 1989 r. ksi\u0119dza pra\u0142ata Stefana Niedzielaka, proboszcza ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Karola Boromeusza przy Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Dzi\u0119ki jego staraniom powsta\u0142o przy tym ko\u015bciele Sanktuarium Poleg\u0142ych i Pomordowanych na Wschodzie \u2013 zal\u0105\u017cek p\u00f3\u017aniejszych przekszta\u0142ce\u0144, kt\u00f3re zwie\u0144czy\u0142a Fundacja Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie.<\/p>\n
Id\u0105c ku wagonowi, wzd\u0142u\u017c toru mijamy 41 odlanych z br\u0105zu podk\u0142ad\u00f3w kolejowych. Na ka\u017cdym z nich wyryta jest nazwa miasta lub powiatu, z kt\u00f3rego deportowano polskich obywateli, lub miejsc na Kresach Wschodnich, gdzie walczyli o swoj\u0105 wolno\u015b\u0107, a tak\u017ce miejsc ka\u017ani na Wschodzie, gdzie wielu z nich zgin\u0119\u0142o lub umar\u0142o.<\/p>\n
Na p\u0142ycie pomnika czytamy napis: \u201ePoleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie Ofiarom Agresji Sowieckiej 17 IX 1939. Nar\u00f3d 17 IX 1995\u201d.<\/p>\n
Na bocznej \u015bcianie wagonu widzimy god\u0142o RP \u2013 or\u0142a w koronie wkomponowanego w znak Wojska Polskiego.<\/p>\n
Pomnik sta\u0142 si\u0119 miejscem oddawania czci zes\u0142a\u0144com Sybiru przy okazji uroczysto\u015bci 17 wrze\u015bnia ka\u017cdego roku. Odbywaj\u0105 si\u0119 one z udzia\u0142em najwy\u017cszych przedstawicieli w\u0142adz pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego, kombatant\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w z pocztami sztandarowymi. Wyg\u0142aszane s\u0105 przem\u00f3wienia, w kt\u00f3rych przypomina si\u0119 tragiczne losy Polak\u00f3w z Kres\u00f3w Wschodnich II Rzeczypospolitej.<\/p>\n
U st\u00f3p wagonu sk\u0142adane s\u0105 liczne wie\u0144ce, tak\u017ce na podk\u0142adach toru spo\u0142ecze\u0144stwo Warszawy sk\u0142ada kwiaty i zapala znicze. Tego dnia ponury gigantyczny pomnik o\u017cywa blaskiem \u015bwiate\u0142 pami\u0119ci.<\/p>\n
Gdy b\u0119dziesz w Warszawie, nie mo\u017ce przy Pomniku zabrakn\u0105\u0107 Twojego znicza.<\/p>\n
\n
Opracowanie: Zofia W\u0119\u017cyk-Machowska<\/p>\n
Pomnik Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie jest usytuowany przy skwerze Matki Sybiraczki (mi\u0119dzy ulicami Muranowsk\u0105 i genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa) w Warszawie. Zosta\u0142 wzniesiony dla uczczenia polskich obywateli \u2013 ofiar agresji sowieckiej 17 wrze\u015bnia 1939 r., wywiezionych do \u0142agr\u00f3w b\u0105d\u017a zes\u0142anych na Syberi\u0119, oraz oficer\u00f3w Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu. Ods\u0142oni\u0119cia pomnika dokona\u0142 Prezydent RP Lech […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-319","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-znaki_pamieci"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=319"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16230,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/319\/revisions\/16230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}