{"id":248,"date":"2011-03-10T14:03:19","date_gmt":"2011-03-10T14:03:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kozlowski.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=248"},"modified":"2022-12-16T19:12:40","modified_gmt":"2022-12-16T18:12:40","slug":"odsloniecie-monumentu-symbolicznej-mogily-sybirakow-na-cmentarzu-wojskowym-na-powazkach-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=248","title":{"rendered":"Ods\u0142oni\u0119cie monumentu Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\">Cz\u0119\u015b\u0107 1<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/rreKMMxhR2U\" width=\"480\" height=\"390\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Cz\u0119\u015b\u0107 2<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/az0UMC0Dwew\" width=\"480\" height=\"390\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dniu 24 wrze\u015bnia 2010 roku odby\u0142o si\u0119 ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w Katedrze Polowej Wojska Polskiego przy ul. D\u0142ugiej. Na msz\u0119 przybyli liczni Sybiracy z Warszawy i miejscowo\u015bci podwarszawskich, w kt\u00f3rych dzia\u0142aj\u0105 Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, przedstawiciele w\u0142adz centralnych i samorz\u0105dowych oraz m\u0142odzie\u017c szkolna. Poczty sztandarowe wystawiono od Urz\u0119du m.st. Warszawy, Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego i Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, licznych k\u00f3\u0142 regionu warszawskiego, Publicznej Szko\u0142y Podstawowej im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Syberyjskich w Kalinowie oraz harcerzy z Chor\u0105gwi Warszawskiej. Zebranych na mszy przywita\u0142 Prezes Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Henryk Majewski (w za\u0142\u0105czeniu). Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 celebrowa\u0142 ks. pra\u0142at kapelan WP p\u0142k S\u0142awomir \u017barski, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 homili\u0119 skierowan\u0105 g\u0142\u00f3wnie do zes\u0142a\u0144c\u00f3w syberyjskich i obecnej m\u0142odzie\u017cy szkolnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3230a1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-250 size-full\" title=\"DSCF3230a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3230a1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3230a1.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3230a1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po mszy zebrani udali si\u0119 na Cmentarz Wojskowy na Pow\u0105zkach, gdzie w kwaterze C-15, przy monumencie Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w odby\u0142a si\u0119 druga cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3258a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-251 size-full\" title=\"DSCF3258a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3258a.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3258a.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3258a-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na Cmentarz przyby\u0142a liczna grupa Sybirak\u00f3w z Prezesem Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Tadeuszem Chwiedziem i Sekretarzem Generalnym Stanis\u0142awem Sikorskim, liczni przedstawiciele w\u0142adz centralnych i samorz\u0105dowych, m\u0142odzie\u017c szkolna. W uroczysto\u015bci uczestniczy\u0142a asysta wojskowa. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119to hymnem pa\u0144stwowym i hymnem Sybirak\u00f3w. Ods\u0142oni\u0119cia pomnika \u2013 przeci\u0119cia wst\u0119gi na monumencie trzech krzy\u017cy \u2013 dokonali: Tadeusz Chwied\u017a \u2013 Prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, Henryk Majewski \u2013 Prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, Danuta Kominiak \u2013 Prezes Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Praga-P\u00f3\u0142noc, Janina Szestakowska \u2013 wieloletni cz\u0142onek Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w oraz Ryszard Piotrowski \u2013 Prezes Honorowy Oddzia\u0142u Warszawskiego i Przewodnicz\u0105cy Komitetu Organizacyjnego Budowy Pomnika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3288a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-252 size-full\" title=\"DSCF3288a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3288a.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3288a.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3288a-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aktu po\u015bwi\u0119cenia monumentu trzech krzy\u017cy Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w dokona\u0142 ks. pra\u0142at komandor WP Leon Szot \u2013 Kanclerz Kurii Biskupiej Wojska Polskiego (przem\u00f3wienie w za\u0142\u0105czeniu). Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142 Tadeusz Chwied\u017a \u2013 Prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego (w za\u0142\u0105czeniu), po kt\u00f3rym wyst\u0119powali go\u015bcie obecni na uroczysto\u015bci: Jowita Kacik, przedstawiciel Kancelarii Sejmu, odczyta\u0142a list od Marsza\u0142ka Sejmu Grzegorza Schetyny (w za\u0142\u0105czeniu), Tomasz Wa\u017abi\u0144ski \u2013 Dyrektor Kancelarii Marsza\u0142ka Sejmiku Mazowieckiego Adama Struzika, Ryszard Piotrowski \u2013 Prezes Honorowy Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w i Przewodnicz\u0105cy Wojew\u00f3dzkiej Rady Zwi\u0105zku (w za\u0142\u0105czeniu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nast\u0119pnie odby\u0142a si\u0119 ceremonia sk\u0142adania wie\u0144c\u00f3w. Wie\u0144ce i wi\u0105zanki zosta\u0142y z\u0142o\u017cone od: Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Warszawskiego ZS, Marsza\u0142ka Sejmu, Ministra Obrony Narodowej, Urz\u0119du ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych, Prezydent m.st. Warszawy, Marsza\u0142ka Sejmiku Mazowieckiego, Burmistrz\u00f3w Dzielnic Warszawski, K\u00f3\u0142 Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, Publicznej Szko\u0142y Podstawowej im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Syberyjskich w Kalinowie oraz szk\u00f3\u0142 warszawskich i licznych os\u00f3b przyby\u0142ych na uroczysto\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3260a1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-255 size-full\" title=\"DSCF3260a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3260a1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3260a1.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3260a1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3267a1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-256 size-full\" title=\"DSCF3267a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3267a1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3267a1.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3267a1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na zako\u0144czenie zabra\u0142 g\u0142os Henryk Majewski, Prezes Oddzia\u0142u Warszawskiego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, kt\u00f3ry podzi\u0119kowa\u0142 wszystkim obecnym za przybycie i uczestniczenie w uroczysto\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3319a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-257 size-full\" title=\"DSCF3319a\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3319a.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3319a.jpg 800w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/DSCF3319a-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Przem\u00f3wienie Tadeusza Chwiedzia<\/strong><\/p>\n<p>Ekscelencje, Przewielebni Ksi\u0119\u017ca, Szanowni Parlamentarzy\u015bci,<\/p>\n<p>Dzisiejsza uroczysto\u015b\u0107 patriotyczno-religijna tu w tym miejscu na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie ma szczeg\u00f3lny charakter z kilku powod\u00f3w: odbywa si\u0119 w roku, w kt\u00f3rym przypada 70. rocznica I, II i III masowej deportacji Polak\u00f3w na Sybir.<\/p>\n<p>W bie\u017c\u0105cym roku przypada 70. rocznica tragicznego mordu katy\u0144skiego, kt\u00f3ry w tym roku pog\u0142\u0119biony jest straszliwym b\u00f3lem z powodu katastrofy pod Smole\u0144skiem. Zgin\u0119\u0142o w niej w\u015br\u00f3d 96 ofiar r\u00f3wnie\u017c kilku Sybirak\u00f3w, mi\u0119dzy innymi: Sekretarz Generalny Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego, wszystkim Sybirakom znany \u015bp. Edward Duchnowski.<\/p>\n<p>Do szczeg\u00f3lnego charakteru dzisiejszej uroczysto\u015bci zaliczy\u0107 nale\u017cy te\u017c ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie kolejnego znaku pami\u0119ci Polskiej Golgoty Wschodu \u2013 dowodu cierpie\u0144 tamtych tragicznych dni naszej sybirackiej \u201eDrogi Krzy\u017cowej\u201d.<\/p>\n<p>Tragedia zsy\u0142ek Polak\u00f3w na Sybir trwa od ponad 200 lat, lecz w takim rozmiarze i z takim okrucie\u0144stwem, jakie mia\u0142o miejsce po 17 wrze\u015bnia 1939 roku, tzn. po agresji Zwi\u0105zku Radzieckiego na Polsk\u0119, by\u0142a dot\u0105d niespotykana.<\/p>\n<p>Przypomnijmy: I masowa deportacja 10 lutego 1040 roku \u2013 wywieziono 220 tys. Polak\u00f3w, II masowa deportacja 13 kwietnia 1940 roku \u2013 320 tys., III masowa deportacja w czerwcu 1940 roku i w czerwcu 1941 roku IV masowa deportacja.<\/p>\n<p>W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce wyw\u00f3zki i zes\u0142ania Polak\u00f3w trwa\u0142y do 1956 roku. R\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 r\u00f3\u017cne liczby deportowanych: 1,2 mln, 1,5 mln, a \u017ar\u00f3d\u0142a zachodnie nawet szacuj\u0105 na 2 mln.<\/p>\n<p>Komisja Historyczna Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, po bardzo szerokiej i wnikliwej analizie, w oparciu o badania dokument\u00f3w archiwalnych, potwierdza dane G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego podawane w opracowaniu z 1994 roku pt. \u201ePolska w liczbach\u201d. Og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 deportowanych na 1,35 mln potwierdza si\u0119 nast\u0119pn\u0105 tragiczn\u0105 liczb\u0105, \u017ce co trzeci deportowany pozosta\u0142 na zawsze na \u201enieludzkiej ziemi\u201d, ponosz\u0105c ofiar\u0119 najwy\u017csz\u0105 \u2013 ofiar\u0119 \u015bmierci. W tym miejscu pozwalam sobie wyrazi\u0107 nadziej\u0119, \u017ce historycy podejm\u0105 zdecydowane badania i w ko\u0144cu ustal\u0105 ostateczne dane po 70 latach od tych wydarze\u0144. Sybiracy i spo\u0142ecze\u0144stwo polskie i nie tylko polskie maj\u0105 prawo domaga\u0107 si\u0119 tej wiedzy, wiedzy prawdziwej. To ha\u0144ba i wstyd, a dla Sybirak\u00f3w wielkie upokorzenie, kiedy s\u0142yszymy ze strony historyk\u00f3w r\u00f3\u017cne dane z tendencj\u0105 do ci\u0105g\u0142ego zani\u017cania tych danych.<\/p>\n<p>My Sybiracy wiemy, \u017ce by\u0142o nas wielu i wszyscy zes\u0142a\u0144cy doznali g\u0142odu, upokorze\u0144, chor\u00f3b, kator\u017cniczej pracy i innych bolesnych represji. Najs\u0142ynniejsze z okrucie\u0144stwa obozy to: Ko\u0142yma, Workuta, Norylsk, Magadan. Najwi\u0119ksze skupiska zes\u0142a\u0144c\u00f3w to: Kazachstan, A\u0142tajski Kraj, Omsk, Swierd\u0142owsk, Komi, Irkuck.<\/p>\n<p>Polacy byli wsz\u0119dzie tam, gdzie by\u0142y najtrudniejsze warunki \u017cycia. Poeta Sybirak Marian Jonkajtys nazwa\u0142 te miejsca \u201eBia\u0142e Krematoria\u201d. Zes\u0142a\u0144cy gin\u0119li z g\u0142odu, wyczerpania, z nieludzkich warunk\u00f3w \u017cycia \u2013 latem spalaj\u0105cego na \u015bmier\u0107 s\u0142o\u0144ca, zim\u0105 zamarzali. \u015amier\u0107 zbiera\u0142a swoje \u017cniwo jak w najkrwawszych bitwach na froncie, tylko \u015bmier\u0107 zes\u0142a\u0144c\u00f3w nast\u0119powa\u0142a powoli, w niewyobra\u017calnych cierpieniach.<\/p>\n<p>Ziemia syberyjska kryje w sobie wiele tysi\u0119cy mogi\u0142, po kt\u00f3rych nie ma ju\u017c \u015bladu. Czas zatar\u0142 \u015blady tamtych tragedii, jakich doznawali Polacy na zes\u0142aniu.<\/p>\n<p>Sowieckie deportacje Polak\u00f3w s\u0105 bardzo wa\u017cnym i tragicznym do\u015bwiadczeniem dziejowym. Do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3rego nie wolno zapomnie\u0107, kt\u00f3rego nie wolno zafa\u0142szowa\u0107, kt\u00f3rego nie wolno przemilcze\u0107. Dlatego Sybiracy, spe\u0142niaj\u0105c sw\u00f3j obywatelski, patriotyczny i statutowy obowi\u0105zek, buduj\u0105 znaki pami\u0119ci Golgoty Wschodu, jak ten, przed kt\u00f3rym teraz stoimy, by m\u0142ode pokolenia pami\u0119ta\u0142y o tragedii Narodu Polskiego, jak\u0105 my Sybiracy mamy zapisan\u0105 w swoich \u017cyciorysach.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem agresora by\u0142o zniszczenie narodu polskiego, zlikwidowanie wszystkich Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowili zagro\u017cenie dla re\u017cimu stalinowskiego, kt\u00f3rzy utrudniali i przeszkadzali w czystce etnicznej, maj\u0105cej na celu likwidowanie wszystkiego co polskie. Cierpienia, jakich doznali\u015bmy na zes\u0142aniu, odczuwamy do dzisiaj na naszym zdrowiu. Syndrom Sybiru ci\u0105\u017cy\u0142 na naszym zdrowiu i psychice przez ca\u0142e nasze \u017cycie, w co trudno uwierzy\u0107 \u2013 szczeg\u00f3lnie orzecznikom lekarskim.<\/p>\n<p>My ofiary tej straszliwej tragedii wiemy, jakich niewyobra\u017calnych cierpie\u0144 doznali\u015bmy na zes\u0142aniu i jak czujemy si\u0119 dzisiaj na skutek utraconego zdrowia. Dlatego g\u0142o\u015bno, stanowczo i zdecydowanie b\u0119dziemy g\u0142osi\u0107 prawd\u0119 historyczn\u0105 o tamtych tragicznych dniach, ku przestrodze, \u201eby nigdy wi\u0119cej\u201d.<\/p>\n<p>Naszym obowi\u0105zkiem jest g\u0142osi\u0107 m\u0142odym i nie tylko m\u0142odym, a mo\u017ce przede wszystkim tym, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 o losach naszego kraju, przes\u0142anie: Przebaczenie, Zgoda i Pojednanie \u2013 tylko w takich warunkach mo\u017cliwa jest wsp\u00f3\u0142praca s\u0105siedzka w dziedzinie spo\u0142ecznej, politycznej i gospodarczej. Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w kolejny raz proponuje zwo\u0142anie Kongresu Pojednania z Rosj\u0105. Sprawy zes\u0142a\u0144 i ich skutk\u00f3w pozostawi\u0107 nale\u017cy historykom, ocen\u0119 dokonanych zbrodni organom sprawiedliwo\u015bci, a warunk\u00f3w bie\u017c\u0105cego \u017cycia \u2013 zgodnej wsp\u00f3\u0142pracy narod\u00f3w.<\/p>\n<p>Jan Pawe\u0142 II, nasz polski Papie\u017c, tak nas naucza\u0142, cytuj\u0119: \u201ePrzebacz, a zaznasz spokoju\u201d. Przebaczenia naucza nas nasza wiara katolicka, naszym obowi\u0105zkiem jest przestrzega\u0107 tych zasad i stosowa\u0107 je w codziennym \u017cyciu.<\/p>\n<p>Ale pojednania, zgody i przebaczenia musz\u0105 chcie\u0107 obie strony \u2013 wyci\u0105gnijmy jako pierwsi r\u0119k\u0119 do tej zgody. Ta ideowa tre\u015b\u0107 tego przes\u0142ania g\u0142osi prawd\u0119, \u017ce Sybiracy mimo doznanych tragicznych cierpie\u0144 i krzywd nie \u017cywi\u0105 ducha zemsty i odwetu, ale pragn\u0105 zado\u015b\u0107uczynienia i sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n<p>Uwa\u017camy za sw\u00f3j obowi\u0105zek podejmowanie obywatelsko-patriotycznych dzia\u0142a\u0144 dla umocnienia niepodleg\u0142o\u015bci wolnej Ojczyzny. Bogu dzi\u0119kujcie, ducha nie ga\u015bcie \u2013 za zawo\u0142aniem Ojca \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II \u2013 Sybiracy realizuj\u0105 to bardzo dok\u0142adnie.<\/p>\n<p>Wszystkie nasze znaki pami\u0119ci s\u0105 dowodem wielkiej podzi\u0119ki tym, co wytrwali syberyjskie piek\u0142o i powr\u00f3cili do Ojczyzny. Stanowi\u0105 one dow\u00f3d naszej pami\u0119ci o tych, co pozostali na \u201enieludzkiej ziemi\u201d. Symbol naszej wiary, a przede wszystkim krzy\u017c, jest g\u0142\u00f3wnym elementem na wielu najwa\u017cniejszych pomnikach. Znak krzy\u017ca towarzyszy\u0142 nam na zes\u0142aniu, w \u0142agrach i wi\u0119zieniach. Znak krzy\u017ca g\u00f3ruje przy pomniku Grobie Nieznanego Sybiraka w Bia\u0142ymstoku, przy pomnikach w Warszawie, we Wroc\u0142awiu i w wielu miejscach na terenie ca\u0142ego kraju \u2013 symbol m\u0119cze\u0144stwa i zwyci\u0119stwa.<\/p>\n<p>Drodzy Sybiracy! Uczmy m\u0142ode pokolenie umi\u0142owania Ojczyzny i patriotyzmu na w\u0142asnym przyk\u0142adzie w ekstremalnych warunkach, w jakich czynili\u015bmy to na zes\u0142aniu. Tylko wychowanie m\u0142odych w duchu patriotyzmu i bezgranicznego umi\u0142owania Ojczyzny b\u0119dzie gwarantem niepodleg\u0142o\u015bci i suwerenno\u015bci Polski jako dobra najwy\u017cszego Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>Szanowni Zebrani! Na zako\u0144czenie chcia\u0142bym w imieniu naczelnych w\u0142adz Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w bardzo serdecznie podzi\u0119kowa\u0107 wszystkim, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do powstania tego wspania\u0142ego Znaku Pami\u0119ci Golgoty Wschodu. Za trud, wysi\u0142ek i niezb\u0119dne \u015brodki, bez kt\u00f3rych realizacja tego przedsi\u0119wzi\u0119cia by\u0142aby niemo\u017cliwa. Wyra\u017cam g\u0142\u0119bokie przekonanie, \u017ce pomnik b\u0119dzie dobrze s\u0142u\u017cy\u0142 utrwalaniu pami\u0119ci tragedii Sybiru i Kazachstanu, miejsc represji i cierpie\u0144 polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p>Dzi\u0119kuj\u0119 za uwag\u0119!<\/p>\n<hr size=\"3\" \/>\n<p><strong>Przem\u00f3wienie Ryszarda Piotrowskiego<\/strong><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego zrodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl utworzenia Zwi\u0105zku kultywuj\u0105cego pami\u0119\u0107 gehenny Narodu Polskiego na Syberii \u2013 ziemi \u0142ez, cierpienia i katorgi zsy\u0142anych tam przez kilka stuleci Polak\u00f3w. Jako pierwszy powsta\u0142 w 1921 roku Niezale\u017cny Akademicki Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w, skupiaj\u0105cy m\u0142odych ludzi urodzonych na Syberii. W roku 1928 \u017co\u0142nierze 5. Dywizji Syberyjskiej utworzyli Zrzeszenie Sybirak\u00f3w, z kt\u00f3rego nast\u0119pnie powsta\u0142 Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w. Jego honorowym cz\u0142onkiem by\u0142 Sybirak J\u00f3zef Pi\u0142sudski \u2013 Marsza\u0142ek Polski. W lipcu 1938 roku Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w otrzyma\u0142 od Kurii Polowej WP i Komendy Garnizonu Sto\u0142ecznego Kwatery Sybirak\u00f3w na Pow\u0105zkowskim Cmentarzu Wojskowym w Warszawie. Uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia krzy\u017ca postawionego po\u015brodku Kwatery Cmentarnej Sybirak\u00f3w odby\u0142a si\u0119 1 listopada 1938 roku. Ten pierwszy krzy\u017c Sybirak\u00f3w przetrwa\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i w ko\u0144cu lat 60. zosta\u0142 usuni\u0119ty.<\/p>\n<p>Reaktywowany w 1989 roku Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w przej\u0105\u0142 kontynuowanie wielopokoleniowych tradycji zwi\u0105zanych z martyrologi\u0105 syberyjsk\u0105 Narodu Polskiego, w tym r\u00f3wnie\u017c gestorsk\u0105 opiek\u0119 nad Kwater\u0105 Cmentarn\u0105 Sybirak\u00f3w. Jest to wielki zaszczyt, a zarazem obowi\u0105zek i odpowiedzialno\u015b\u0107 ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce znajduje si\u0119 ona na najwa\u017cniejszym cmentarzu wojskowym w alei powsta\u0144 narodowych, gdzie stanowi ostatnie ogniwo w \u0142a\u0144cuchu walk o wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Tu spoczywaj\u0105 prochy tych, kt\u00f3rzy ogarni\u0119ci mi\u0142o\u015bci\u0105 Ojczyzny po\u015bwi\u0119cili dla Jej dobra ca\u0142e swoje \u017cycie, walcz\u0105c w powstaniach narodowych, w czasach rozbiorowych, podczas wojen \u015bwiatowych i podczas re\u017cimu stalinowsko-komunistycznego.<\/p>\n<p>Maj\u0105c na uwadze ten fakt, a zarazem historyczny obowi\u0105zek, Oddzia\u0142 Warszawski Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w podj\u0105\u0142 wysi\u0142ek budowy krzy\u017ca wraz z p\u0142yt\u0105 pami\u0105tkow\u0105 stanowi\u0105c\u0105 Symboliczn\u0105 Mogi\u0142\u0119 Sybirak\u00f3w, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cenie odby\u0142o si\u0119 14 czerwca 1992 roku. Od tego czasu ka\u017cdego roku w rocznice zes\u0142a\u0144 obywateli polskich w g\u0142\u0105b ZSSR 10 lutego, 13 kwietnia, 20 czerwca odbywaj\u0105 si\u0119 spotkania modlitewne Sybirak\u00f3w z rodzinami oraz m\u0142odzie\u017cy szkolnej Stolicy i Mazowsza.<\/p>\n<p>Z biegiem lat w miar\u0119 wzrostu zainteresowania spo\u0142ecznego losem zes\u0142a\u0144c\u00f3w syberyjskich i mo\u017cliwo\u015bciami organizacyjnymi Oddzia\u0142u zrodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa zbudowania pomnika, kt\u00f3ry po wsze czasy b\u0119dzie symbolizowa\u0142 etos zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru i stanie si\u0119 trwa\u0142ym obiektem przekazu pami\u0119ci o losach naszych przodk\u00f3w poleg\u0142ych, pomordowanych i zmar\u0142ych na Syberii i w Kazachstanie.<\/p>\n<p>Wielki Polak Jan Pawe\u0142 II nazwa\u0142 m\u0119cze\u0144stwo naszego narodu na Syberii i w Kazachstanie \u201ePolsk\u0105 Golgot\u0105 Wschodu\u201d.<br \/>\nW\u0142a\u015bnie to okre\u015blenie g\u0142\u0119boko wry\u0142o si\u0119 w nasze serca, a tak\u017ce przyjaciela Sybirak\u00f3w \u2013m\u0119\u017ca Sybiraczki, artysty plastyka prof. Bogus\u0142awa Smyrskiego.<br \/>\nZobowi\u0105za\u0142 si\u0119 on do bezp\u0142atnego opracowania szczeg\u00f3\u0142owego projektu i nadzorowania prac budowlanych.<br \/>\nNiestrudzony w pracach nad koncepcj\u0105 prof. Smyrski zdo\u0142a\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 akceptacj\u0119 w\u0142adz miejskich, konserwatorskich i cmentarnych, co umo\u017cliwi\u0142o podj\u0119cie podstawowych prac.<\/p>\n<p>W \u015blad za tym nast\u0105pi\u0142y dzia\u0142ania z uzyskiwaniem sponsor\u00f3w.<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 dotacj\u0119 otrzymali\u015bmy od Prezydent Stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz, nast\u0119pnie od marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa mazowieckiego Adama Struzika oraz od Kierownika Urz\u0119du do spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Janusza Krupskiego, a tak\u017ce od Sybiraka Jana Rozwandowicza. W imieniu Sybirak\u00f3w sk\u0142adam z g\u0142\u0119bi serca p\u0142yn\u0105ce podzi\u0119kowania za ich ofiarno\u015b\u0107 oraz za to, \u017ce za ich przyk\u0142adem uczynili to inni, co zapewni\u0142o kontynuowanie rozpocz\u0119tych prac. Du\u017cy wk\u0142ad finansowy by\u0142 ze strony K\u00f3\u0142 terenowych Warszawy i wojew\u00f3dztwa, a przede wszystkim z bud\u017cetu Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Warszawskiego. Odbi\u00f3r wykonanej g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci pomnika \u2013 trzech krzy\u017cy symbolizuj\u0105cych Polsk\u0105 Golgot\u0119 Wschodu \u2013 odby\u0142 si\u0119 27 sierpnia 2008 roku.<\/p>\n<p>Do ko\u0144ca 2009 roku trwa\u0142y prace zwi\u0105zane z montowaniem pozosta\u0142ych element\u00f3w pomnika, napis\u00f3w i pod\u0142o\u017ca.<\/p>\n<p>Mimo \u017ce pomnik nie w pe\u0142ni jeszcze by\u0142 wyko\u0144czony, Sybiracy Warszawy i wojew\u00f3dztwa mazowieckiego z wielk\u0105 pokor\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 w sercu gromadzili si\u0119 u jego st\u00f3p, by w zadumie i modlitwie odda\u0107 ho\u0142d zes\u0142a\u0144com Sybiru od czas\u00f3w najdawniejszych po wsp\u00f3\u0142czesne. Na jego kamiennych tablicach nie uda\u0142o si\u0119 umie\u015bci\u0107 wszystkich miejscowo\u015bci, gdzie powsta\u0142y polskie cmentarze i gdzie s\u0105 zapomniane groby, ju\u017c dzi\u015b trudne do odnalezienia. Naszym gor\u0105cym pragnieniem jest, aby pomnik jako pokoleniowy testament zosta\u0142 przekazany w r\u0119ce i serca m\u0142odych Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>Wielko\u015b\u0107 i znaczenie tego pomnika polegaj\u0105 bowiem na tym, \u017ce kiedy nie b\u0119dzie ju\u017c nas \u017cywych, \u015bwiadk\u00f3w tych zbrodni na narodzie polskim, to wbrew tak obecnie panuj\u0105cej amnezji historycznej te trzy krzy\u017ce i kamienne tablice b\u0119d\u0105 moc\u0105 swego istnienia przypomina\u0142y o zbrodni ludob\u00f3jstwa wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n<p>Zdemontowany krzy\u017c Symbolicznej Mogi\u0142y 1922 jako znak pami\u0105tka historycznego trwania, w \u0142a\u0144cuchu walk niepodleg\u0142o\u015bciowych, winien by\u0107 postawiony w miejscu, sk\u0105d odbywa\u0142y si\u0119 zsy\u0142ki Polak\u00f3w na Syberi\u0119, to jest w rejonie Cytadeli Warszawskiej, w s\u0105siedztwie X Pawilonu, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 Muzeum Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru.<\/p>\n<p>W imieniu Sybirak\u00f3w Stolicy i wojew\u00f3dztwa mazowieckiego dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim, kt\u00f3rzy poparli dzie\u0142o budowy tego symbolu Polskiej Golgoty Wschodu i dzi\u015b maj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 satysfakcj\u0119, \u017ce dali \u015bwiadectwo prawdzie o tym, czym by\u0142y zsy\u0142ki obywateli polskich dokonywane przez re\u017cim carski i sowiecki. Szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowanie sk\u0142adam prof. Bogus\u0142awowi Smyrskiemu oraz wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cemu z Nim Sybirakowi \u2013 projektantowi konstrukcji in\u017c. Tadeuszowi Ku\u0142akowskiemu. Wyra\u017cam w imieniu Sybirak\u00f3w wdzi\u0119czno\u015b\u0107 pracownikom Wydzia\u0142u Administracyjnego i Spraw Obywatelskich Urz\u0119du Sto\u0142ecznego oraz Kierownikowi Cmentarza Wojskowego Krzysztofowi Dybalskiemu za wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 i udzielanie pomocy w budowie pomnika.<\/p>\n<p>Bardzo serdecznie i gor\u0105co dzi\u0119kuj\u0119 cz\u0142onkom Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Warszawskiego za trud w\u0142o\u017cony w ca\u0142ym procesie powstawania pomnika, a Zarz\u0105dom i cz\u0142onkom K\u00f3\u0142 terenowych za finansowe i moralne wsparcie. S\u0142owa podzi\u0119kowania kieruj\u0119 r\u00f3wnie\u017c do kierownika firmy kamieniarskiej Edwarda Cybulskiego.<\/p>\n<p>Jego ekscelencji ks. Biskupowi dzi\u0119kuj\u0119 za po\u015bwi\u0119cenie Symbolicznej Mogi\u0142y Polskiej Golgoty Wschodu, delegacjom, go\u015bciom, m\u0142odzie\u017cy szkolnej oraz harcerzom, kt\u00f3rzy zgromadzili si\u0119 wok\u00f3\u0142 nas, sk\u0142adam g\u0142\u0119boki uk\u0142on i serdeczne z g\u0142\u0119bi serca p\u0142yn\u0105ce gor\u0105ce podzi\u0119kowanie.<\/p>\n<hr size=\"3\" \/>\n<p><strong>Przem\u00f3wienie Henryka Majewskiego<\/strong><\/p>\n<p>SZANOWNI PA\u0143STWO!<\/p>\n<p>Wielce szanowni:<\/p>\n<p>&#8211; Dostojni przedstawiciele w\u0142adz pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych Ziemi Mazowieckiej oraz Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy,<\/p>\n<p>&#8211; Szanowny Panie Prezesie Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w,<\/p>\n<p>&#8211; Wielebni Ksi\u0119\u017ca,<\/p>\n<p>&#8211; Panowie oficerowie Wojska Polskiego, Policji i Stra\u017cy Granicznej,<\/p>\n<p>&#8211; Droga M\u0142odzie\u017cy,<\/p>\n<p>&#8211; Sybiraczki i Sybiracy, Warszawianie, Rodacy.<\/p>\n<p>Rok 2010 jak ka\u017cdy inny obfituje w rocznice, kt\u00f3re nie mog\u0105 by\u0107 i nigdy nie bywaj\u0105 oboj\u0119tne sercu ka\u017cdego Polaka.<\/p>\n<p>Dla nas Sybirak\u00f3w ten rok jest rokiem jubileuszowym. Min\u0119\u0142o 70 lat od czasu, gdy w lutym, kwietniu i czerwcu 1940 roku NKWD-zi\u015bci, przy pomocy krasnoarmiejc\u00f3w, wywozili ca\u0142e polskie rodziny z Kres\u00f3w Wschodnich i innych region\u00f3w Polski zaj\u0119tych przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, na dalek\u0105 Syberi\u0119 i do Kazachstanu.<\/p>\n<p>W \u015brodku nocy, podczas g\u0142\u0119bokiego snu, uzbrojeni funkcjonariusze po gwa\u0142townym \u0142omotaniu do siedzib obywateli II RP, wyznaczali im 2 godziny na zebranie si\u0119 do podr\u00f3\u017cy, a nast\u0119pnie wywozili do najbli\u017cszej stacji i pakowali po 40\u201360 os\u00f3b do bydl\u0119cych wagon\u00f3w. Podr\u00f3\u017c trwa\u0142a kilkana\u015bcie dni, a niekiedy kilka tygodni. Wywo\u017cono wszystkich: od niemowl\u0105t i ci\u0119\u017carnych kobiet po niedo\u0142\u0119\u017cnych staruszk\u00f3w, niepe\u0142nosprawnych i chorych.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug najnowszych \u017ar\u00f3de\u0142 zar\u00f3wno spos\u00f3b, w jaki przetransportowano co najmniej 1\u00a0350 000 polskich obywateli, jak i warunki ich bytowania by\u0142y wysoce nieludzkie.<\/p>\n<p>Polakom Syberia by\u0142a znana co najmniej od dw\u00f3ch stuleci.<\/p>\n<p>Od pami\u0119tnego ukazu Katarzyny II z maja 1768 roku Polacy po ka\u017cdym zrywie wolno\u015bciowym byli gnani na Sybir. I w za\u0142o\u017ceniu, i w realizacji by\u0142o to nieludzkie, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce gorszego losu nie mo\u017cna Cz\u0142owiekowi zgotowa\u0107. Jednak w 1940 roku i p\u00f3\u017aniejszych latach do\u015bwiadczyli\u015bmy bez por\u00f3wnania gorszej eksterminacji, w dodatku w przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci doznali jej zupe\u0142nie niewinni ludzie, kt\u00f3rych jedyn\u0105 win\u0119 stanowi\u0142o to, \u017ce byli Polakami.<\/p>\n<p>Carowie zsy\u0142ali na Sybir, ale tam pozwalali zachowa\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwo, korzysta\u0107 z ograniczonej swobody, czyta\u0107, pisa\u0107, prowadzi\u0107 badania naukowe. Polacy potrafili to we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b wykorzysta\u0107. Do dzi\u015b istniej\u0105 dowody ich dzia\u0142alno\u015bci, \u017ce wspomn\u0119 tu powsta\u0144c\u00f3w styczniowych: Jana Czerskiego, Aleksandra Czekanowskiego, Benedykta Dybowskiego, kt\u00f3rych nazwiska i wyniki bada\u0144 na Syberii znajduj\u0105 si\u0119 w encyklopediach naukowych, a tak\u017ce dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych \u2013 Bronis\u0142awa Pi\u0142sudskiego, Wac\u0142awa Sieroszewskiego i wielu, wielu innych. Natomiast po polskich \u0142agiernikach z okresu stalinowskiego pozosta\u0142y tam tylko ko\u015bci, gdy\u017c nie wolno im by\u0142o nie tylko pracowa\u0107 naukowo, ale nawet czyta\u0107 \u201ePrawdy\u201d \u2013 tej tuby sowieckiej propagandy.<\/p>\n<p>Oddzia\u0142 Warszawski Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w od lat czyni\u0142 starania o wzniesienie monumentu \u2013 trwa\u0142ego znaku pami\u0119ci Polskiej Golgoty Wschodu. To zadanie by\u0142o traktowane jako spe\u0142nienie testamentu Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, kt\u00f3ry powsta\u0142 w 1928 roku, a kt\u00f3rego jeste\u015bmy spadkobiercami. Sybiracy Warszawy spe\u0142nili ten obowi\u0105zek.<\/p>\n<p>W 2009 roku dzi\u0119ki wydatnej pomocy Pani Prezydent m.st. Warszawy, Marsza\u0142ka Sejmiku Mazowieckiego i Ministra \u2013 Kierownika Urz\u0119du do spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych projekt zosta\u0142 zrealizowany. Opracowanie przestrzenno-artystyczne i nadz\u00f3r nad budow\u0105 monumentu to dzie\u0142o artysty plastyka \u2013 prof. Bogus\u0142awa Smyrskiego.<\/p>\n<p>Przekazuj\u0105c dzisiaj memoria\u0142 sybiracki do publicznego wykorzystania, jeste\u015bmy pe\u0142ni nadziei, \u017ce po wsze czasy b\u0119dzie on dobrze s\u0142u\u017cy\u0142 utrwalaniu pami\u0119ci o polskich Sybirakach: tych z czas\u00f3w carskich i tych z czas\u00f3w stalinowskich, zar\u00f3wno ze wspomnianego 1940 roku, jak i z p\u00f3\u017aniejszych lat, w tym po tzw. wyzwoleniu wysy\u0142anych na Syberi\u0119 z r\u00f3\u017cnych oboz\u00f3w NKWD zorganizowanych w Polsce.<\/p>\n<p>Warszawiakom jest znany ob\u00f3z NKWD nr 10 w Rembertowie, z kt\u00f3rego w latach 1944\u20131945 wywieziono na Wsch\u00f3d co najmniej 1500 os\u00f3b, przede wszystkim \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej i powsta\u0144c\u00f3w warszawskich.<\/p>\n<p>W zachowaniu pami\u0119ci o Sybirakach niech dobry B\u00f3g nam b\u0142ogos\u0142awi!<\/p>\n<hr size=\"3\" \/>\n<p><strong>List Marsza\u0142ka Sejmu RP<\/strong><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/list_schetyny.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-265 size-full\" title=\"List Marsza\u0142ka Sejmu Grzegorza Schetyny\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/list_schetyny.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"934\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/list_schetyny.jpg 660w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/list_schetyny-211x300.jpg 211w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<div class=\"gsp_post_data\" \r\n\t            data-post_type=\"post\" \r\n\t            data-cat=\"znaki_pamieci\" \r\n\t            data-modified=\"120\"\r\n\t            data-created=\"1299765799\"\r\n\t            data-title=\"Ods\u0142oni\u0119cie monumentu Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie\" \r\n\t            data-home=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0119\u015b\u0107 1 Cz\u0119\u015b\u0107 2 W dniu 24 wrze\u015bnia 2010 roku odby\u0142o si\u0119 ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie Symbolicznej Mogi\u0142y Sybirak\u00f3w na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w Katedrze Polowej Wojska Polskiego przy ul. D\u0142ugiej. Na msz\u0119 przybyli liczni Sybiracy z Warszawy i miejscowo\u015bci podwarszawskich, w kt\u00f3rych dzia\u0142aj\u0105 Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, przedstawiciele [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":257,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-znaki_pamieci"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=248"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17891,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions\/17891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}