{"id":22378,"date":"2026-09-17T15:31:05","date_gmt":"2026-09-17T13:31:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=22378"},"modified":"2026-09-22T19:34:56","modified_gmt":"2026-09-22T17:34:56","slug":"87-rocznica-napasci-zwiazku-radzieckiego-na-polske-oraz-swiatowy-dzien-sybiraka-wroclaw-pamieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=22378","title":{"rendered":"87. rocznica napa\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego na Polsk\u0119 oraz \u015awiatowy Dzie\u0144 Sybiraka. WROC\u0141AW PAMI\u0118TA!"},"content":{"rendered":"

W czwartek, 17 wrze\u015bnia 2026 roku we Wroc\u0142awiu odby\u0142y si\u0119 uroczyste obchody upami\u0119tniaj\u0105ce 87. rocznic\u0119 napa\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego (ZSRR) na Polsk\u0119 oraz obchody Dnia Sybiraka, ustanowionego uchwa\u0142\u0105 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 wrze\u015bnia 2013 roku. \u201eSejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje ho\u0142d wszystkim Polakom zes\u0142anym na Syberi\u0119, inne tereny Rosji i Zwi\u0105zku Sowieckiego. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej upami\u0119tnia tych, kt\u00f3rzy tam zgin\u0119li, tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do Ojczyzny, tych, kt\u00f3rzy osiedli w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, oraz tych, kt\u00f3rzy pozostali w miejscu swego zes\u0142ania gdzie kultywowali polsko\u015b\u0107. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia 17 wrze\u015bnia \u2013 rocznic\u0119 agresji sowieckiej na Polsk\u0119 z 1939 roku \u2013 Dniem Sybiraka<\/em>\u201d \u2013 g\u0142osi uchwa\u0142a Sejmu RP.<\/p>\n

17 wrze\u015bnia 1939 roku wpisa\u0142 si\u0119 w naszej narodowej \u015bwiadomo\u015bci jako dzie\u0144 niegodziwej napa\u015bci na Polsk\u0119, walcz\u0105cej od 1 wrze\u015bnia z niemieckim naje\u017ad\u017ac\u0105, by\u0142 to \u201ecios w plecy\u201d, a jego konsekwencje doprowadzi\u0142y do \u201eczwartego rozbioru Polski\u201d. W skutek radzieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119 wielu Polak\u00f3w zosta\u0142o wzi\u0119tych do niewoli i wywiezionych w g\u0105b Rosji \u2013 \u201ena nieludzk\u0105 ziemi\u0119\u201d. Wielu trafi\u0142o na Sybir, kt\u00f3ry dla nich okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 ostatnim i zarazem najbardziej dramatycznym etapem walki o woln\u0105 ojczyzn\u0119.<\/p>\n

17 wrze\u015bnia w ca\u0142ej Polsce upami\u0119tniane s\u0105 tragiczne losy tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w wyniku radzieckiego najazdu na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej Polski znale\u017ali si\u0119 w \u015bmiertelnym niebezpiecze\u0144stwie. Obchody rocznicy radzieckiej agresji na nasz kraj i Dnia Sybiraka s\u0142u\u017c\u0105 zachowaniu w pami\u0119ci spo\u0142ecznej i \u015bwiadomo\u015bci kolejnych pokole\u0144 Polak\u00f3w tragedii i tu\u0142aczego losu mieszka\u0144c\u00f3w naszych Kres\u00f3w Wschodnich.<\/p>\n

W czwartek, 17 wrze\u015bnia 2026 roku, o godzinie 11:00 w rzymskokatolickim ko\u015bciele parafialnym pod wezwaniem \u015bw. Bonifacego we Wroc\u0142awiu, zosta\u0142a odprawiona Msza \u015bwi\u0119ta w intencji Sybirak\u00f3w zam\u0119czonych na \u201enieludzkiej ziemi\u201d, zmar\u0142ych po powrocie z zes\u0142ania i \u017cyj\u0105cych w Polsce i na ca\u0142ym \u015awiecie.<\/p>\n

Mszy przewodniczy\u0142 i homili\u0119 wyg\u0142osi\u0142 Jacek Kici\u0144ski, biskup pomocniczy archidiecezji wroc\u0142awskiej. Koncelebransami byli: ks. dr Jerzy \u017bytowiecki, proboszcz parafii pw. \u015bw. Bonifacego; ks. dr Wojciech Tokarz, b\u0119d\u0105cy opiekunem duchowym wroc\u0142awskich Sybirak\u00f3w, ojciec Witold Baran, kustosz Sanktuarium Golgota Wschodu we Wroc\u0142awiu; ks. Franciszek G\u0142\u00f3d i ks. Krzysztof Odzimek.<\/p>\n

W homilii biskup Jacek Kici\u0144ski m.in. m\u00f3wi\u0142: Dzisiaj wo\u0142amy – Maryjo, matko Sybirak\u00f3w, prosimy Ci\u0119, by cz\u0142owiek\u00a0 by\u0142 cz\u0142owiekiem dla cz\u0142owieka. Chro\u0144 nas od nienawi\u015bci i podzia\u0142\u00f3w. Zaznaczy\u0142, \u017ce \u015awiatowy Dzie\u0144 Sybiraka nie jest \u015bwi\u0119tem rado\u015bci. Jest dniem pami\u0119ci, zadumy i pytania o to, do czego mo\u017ce doprowadzi\u0107 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry stawia siebie w miejscu Boga.
\nHierarcha powr\u00f3ci\u0142 do s\u0142\u00f3w Jezusa: \u201ePrzyjd\u017acie do Mnie wszyscy, kt\u00f3rzy utrudzeni i obci\u0105\u017ceni jeste\u015bcie\u201d. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce te s\u0142owa mog\u0142y by\u0107 dla wielu zes\u0142anych na Syberi\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em nadziei i ratunkiem w sytuacjach, w kt\u00f3rych cz\u0142owiekowi pozosta\u0142o niewiele. Wskaza\u0142, \u017ce historia Sybirak\u00f3w pokazuje przy tym jeszcze jedn\u0105 prawd\u0119. W warunkach skrajnego cierpienia cz\u0142owiek mo\u017ce wybra\u0107 dobro, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w nienawi\u015bci.
\nPodkre\u015bli\u0142, \u017ce w najtrudniejszych warunkach, czy na Syberii, w \u0142agrach, czy w obozach zag\u0142ady, mo\u017ce si\u0119 zrodzi\u0107 najwi\u0119ksza \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Ale w takich warunkach mo\u017ce si\u0119 zrodzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c najwi\u0119ksza nienawi\u015b\u0107. Na zako\u0144czenie modli\u0142 si\u0119 za Sybirak\u00f3w, ich rodziny i ca\u0142\u0105 ojczyzn\u0119, prosz\u0105c Maryj\u0119, Matk\u0119 Sybirak\u00f3w, o ochron\u0119 przed nienawi\u015bci\u0105 i podzia\u0142ami.<\/p>\n

Po zako\u0144czonej Eucharystii, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 druga cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci na Skwerze Sybirak\u00f3w przed pomnikiem Zes\u0142a\u0144com Sybiru – symbolicznym miejscu czci oddawanej Sybirakom przez spo\u0142ecze\u0144stwo Wroc\u0142awia. Przed pomnikiem uroczysto\u015b\u0107 prowadzi\u0142 \u00a0konferansjer dr Marek Kosendiak z Centrum Historii Zajezdnia we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

Przed przybyciem kompanii honorowej konferansjer Kosendiak poprosi\u0142 zesp\u00f3\u0142 artystyczno-wokalny ze Szko\u0142y Podstawowej nr 95 we Wroc\u0142awiu o wykonanie specjalnie przygotowanego repertuaru na t\u0105 okazj\u0119. Szkolni ch\u00f3rzy\u015bci, przy akompaniamencie Pani Ewy Syjud wykonali utwory: \u201eMy\u015blimy o Polsce\u201d i \u201ePolskie kwiaty\u201d. P\u00f3\u017aniej wsp\u00f3lnie z publiczno\u015bci\u0105 za\u015bpiewali utw\u00f3r \u201eMarsz Sybirak\u00f3w\u201d. Wysoki poziom artystyczny m\u0142odych\u00a0 ch\u00f3rzyst\u00f3w przek\u0142ada\u0142 si\u0119 na odczucia publiczno\u015bci i mia\u0142o to wyraz w reakcji zgromadzonych. Ka\u017cda piosenka by\u0142a honorowana entuzjastycznym aplauzem \u2013 gromkimi brawami.<\/p>\n

Po wprowadzeniu wojskowej kompanii honorowej na plac apelowy – na Skwer Sybirak\u00f3w, od\u015bpiewano hymn pa\u0144stwowy i hymn Sybirak\u00f3w – \u201eMarsz Sybirak\u00f3w\u201d.<\/p>\n

Jako pierwszy g\u0142os zabra\u0142 p\u0142k w st. spocz. dr Ryszard Janosz, wiceprezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w \u2013 prezes Zarz\u0105du Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Oddzia\u0142 Wroc\u0142aw. Zgromadzili\u015bmy si\u0119 dzisiaj by uczestniczy\u0107 w bardzo wa\u017cnej dla nas uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej wydarzenia sprzed 87 lat – 17 wrze\u015bnia 1939 roku. Spotykamy si\u0119 pod\u00a0 Pomnikiem \u201eZes\u0142a\u0144com Sybiru\u201d, aby jak co roku, uczci\u0107 pami\u0119\u0107 naszych najbli\u017cszych, kt\u00f3rzy nie zdo\u0142ali prze\u017cy\u0107 straszliwych warunk\u00f3w zes\u0142ania i pozostali na zawsze na nieludzkiej ziemi. Spotykamy si\u0119 tak\u017ce po to, aby pami\u0119\u0107 o okrutnej zbrodni dokonanej na Polakach przez bolszewickich oprawc\u00f3w, nie zagin\u0119\u0142a, nie posz\u0142a w niepami\u0119\u0107. Bolszewicy w ten spos\u00f3b m\u015bcili si\u0119 za roku 1920 \u2013 m\u00f3wi\u0142 prezes Janosz.<\/p>\n

\n

Anna \u017babska, Wojewoda Wroc\u0142awska, uczestniczka uroczysto\u015bci, nad kt\u00f3r\u0105 obj\u0119\u0142a patronat honorowy, szczeg\u00f3lnie podzi\u0119kowa\u0142a wroc\u0142awskiemu Zwi\u0105zkowi Sybirak\u00f3w, kt\u00f3ry od wielu lat strze\u017ce tej pami\u0119ci. [\u2026] \u201eTo wa\u017cne, \u017ce jeste\u015bmy tutaj dzisiaj razem i wsp\u00f3lnie oddajemy ho\u0142d tym, kt\u00f3rzy gin\u0119li za nasz\u0105 ojczyzn\u0119, ale tak\u017ce czcimy tych, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 i wci\u0105\u017c daj\u0105 \u015bwiadectwo\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a Wojewoda.<\/p>\n

\n

Kamil Dworaczek, dyrektor Oddzia\u0142u IPN we Wroc\u0142awiu, przypomnia\u0142 historyczne t\u0142o wydarze\u0144 z wrze\u015bnia 1939 roku. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na znaczenie paktu Ribbentrop -Mo\u0142otow (Hitler-Stalin) i jego tajny protok\u00f3\u0142, kt\u00f3ry otworzy\u0142 drog\u0119 do podzia\u0142u ziem polskich mi\u0119dzy III Rzesz\u0105 i Zwi\u0105zkiem Radzieckim. M\u00f3wi\u0142 te\u017c o konsekwencjach radzieckiej okupacji \u2013 represjach, aresztowaniach i deportacjach, kt\u00f3re w kolejnych miesi\u0105cach dotkn\u0119\u0142y setki tysi\u0119cy obywateli Rzeczypospolitej. Wskaza\u0142, w jaki spos\u00f3b decyzje podj\u0119te na najwy\u017cszych szczeblach radzieckiej w\u0142adzy doprowadzi\u0142y do tragicznych wyw\u00f3zek w g\u0142\u0105b Rosji i na Syberi\u0119.<\/p>\n

\n

Uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a r\u00f3wnie\u017c okazj\u0105 do wr\u0119czenia odznacze\u0144 tym przedstawicielom obecnego pokolenia, kt\u00f3rzy upowszechniaj\u0105 kultywowanie pami\u0119ci o tych wydarzeniach oraz szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017cyli si\u0119 w dzia\u0142aniach na rzecz Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w.<\/p>\n

Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 Zas\u0142u\u017cony dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, wyr\u00f3\u017cnieni zostali: Wiktor Kosza\u0142ko; Leokadia Kozaczuk; Jolanta Nawarecka; Beata Sienkiewicz.<\/p>\n

Prezes\u00a0 Ryszard Janosz w asy\u015bcie wiceprezesa Romana Janika, \u00a0dokona\u0142 aktu dekoracji przyznanymi odznaczeniami zwi\u0105zkowymi i wr\u0119czy\u0142 dyplomy Z\u0142otej Odznaki Honorowej Za Zas\u0142ugi dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w.<\/p>\n

Po wr\u0119czeniu odznacze\u0144 zosta\u0142a odm\u00f3wiona modlitwa ekumeniczna z udzia\u0142em: ks. Franciszka G\u0142\u00f3da, ks. ppor. Przemys\u0142awa Ciosa, rzymskokatolickiego kapelana z parafii wojskowo-cywilnej pw. \u015bw. El\u017cbiety – Ko\u015bci\u00f3\u0142 Garnizonowy we Wroc\u0142awiu, ks. por. Zbigniewa Obracaja, kapelana Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego. Po modlitwie por. Przemys\u0142aw Proczek poprowadzi\u0142 Apel Pami\u0119ci, zako\u0144czony salw\u0105 honorow\u0105\u00a0 \u201edla uczczenia\u00a0 pami\u0119ci ofiar 87. rocznicy napa\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego na Polsk\u0119\u201d. Nast\u0119pnie delegacje przyst\u0105pi\u0142y do sk\u0142adania wie\u0144c\u00f3w i kwiat\u00f3w oraz zniczy pami\u0119ci u st\u00f3p pomnika.<\/p>\n

Na uroczysto\u015b\u0107 – do ko\u015bcio\u0142a i przed pomnik – przyby\u0142o nie tylko pokolenie okre\u015blane dzi\u015b mianem Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru, ale tak\u017ce udzia\u0142 w uroczysto\u015bci wzi\u0119li przedstawiciele w\u0142adz pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, duchowie\u0144stwa, instytucji pami\u0119ci,\u00a0 s\u0142u\u017cb mundurowych, organizacji spo\u0142ecznych, stowarzysze\u0144 i zwi\u0105zk\u00f3w oraz nauczyciele z uczniami szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

Podkre\u015blenie patriotycznego charakteru oraz nadanie w\u0142a\u015bciwej oprawy uroczysto\u015bci zgodnie z ceremonia\u0142em wojskowym zapewnili \u017co\u0142nierze 10. Wroc\u0142awskiej Brygady \u0141\u0105czno\u015bci im. p\u0142k. dypl. Kazimierza Pluty-Czachowskiego i 18. poczt\u00f3w sztandarowych. Opraw\u0119 muzyczn\u0105 zapewni\u0142a Orkiestra Komendy Wojew\u00f3dzkiej Policji we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

Andrzej Powidzki \u2013 SDRP D\u015a
\nWroc\u0142aw, 17 wrze\u015bnia 2026 r.
\nFotogaleria autorstwa Andrzeja Powidzkiego<\/strong><\/p>\n