26 maja Sybiracy Warszawscy \u015bwi\u0119tuj\u0105 Dzie\u0144 Matki Sybiraczki. Uroczysto\u015b\u0107 odbywa si\u0119 przy obelisku po\u015bwi\u0119conym \u201eMatkom Sybiraczkom\u201d, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 obok pomnika \u201ePolegli i Pomordowani na Wschodzie\u201d przy skwerze Matki Sybiraczki w Warszawie. Matki zawsze ciesz\u0105 si\u0119 olbrzymim zaufaniem i z pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 mo\u017cna stwierdzi\u0107 olbrzymie znaczenie i wag\u0119 matki w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka i jej wp\u0142yw na ca\u0142okszta\u0142t jego przysz\u0142ego losu. My, Sybiracy oddajemy szczeg\u00f3lny ho\u0142d swoim Matkom, kt\u00f3re trafiaj\u0105c w tryby stalinowskiej machiny zbrodni musia\u0142y prze\u017cywa\u0107 cierpienia i katusze psychiczne zdaje si\u0119, \u017ce nie znajduj\u0105ce sobie r\u00f3wnych w tym \u201eludzkim\u201d \u015bwiecie, gdy \u017cycie ich dzieci by\u0142o zagro\u017cone, gdy umiera\u0142y na ich oczach. My, dzieci tamtych czas\u00f3w zawdzi\u0119czamy im prze\u017cycie tych strasznych czas\u00f3w \u2026<\/p>\n
Chylimy czo\u0142a przed tymi, kt\u00f3re nie znios\u0142y trudu deportacji, ale i przed tymi, kt\u00f3re dotar\u0142y do miejsc przeznaczenia i tam, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od domu, w\u0142asnymi r\u0119kami pr\u00f3bowa\u0142y zachowa\u0107 skrawek Polski\u2026<\/p>\n
Strach, rozpacz i poczucie bezsilno\u015bci dotkn\u0119\u0142y deportowan\u0105 ludno\u015b\u0107 pocz\u0105wszy ju\u017c od dnia wyw\u00f3zki, gdy w \u015brodku nocy wkraczano niespodziewanie do wytypowanych dom\u00f3w i wywlekano z dom\u00f3w starc\u00f3w, kobiety i dzieci. \u0141adowano ich do bydl\u0119cych wagon\u00f3w, gdzie warunki podr\u00f3\u017cy by\u0142y straszne i uw\u0142aczaj\u0105ce godno\u015bci cz\u0142owieka. Do tego dochodzi\u0142 g\u0142\u00f3d, brak wody, okropne warunki sanitarne, zimno, wszy, pluskwy, tyfus wyniszczaj\u0105ce nawet najsilniejsze organizmy.<\/p>\n
W warunkach zes\u0142ania matki koncentrowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim na celu podstawowym \u2013 zapewnieniu rodzinie warunk\u00f3w pozwalaj\u0105cych na biologiczne przetrwanie.<\/p>\n
Najdotkliwsze cierpienia deportowanych kobiet – matek wi\u0105za\u0142y si\u0119 z cierpieniem i \u015bmiertelno\u015bci\u0105 dzieci. Skala tego zjawiska by\u0142a ogromna a dost\u0119pno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w zaradczych praktycznie \u017cadna, co bez w\u0105tpienia pog\u0142\u0119bia\u0142o rozpacz i przygn\u0119bienie ludzi. \u015amiertelno\u015b\u0107 dzieci niejednokrotnie doprowadza\u0142a zes\u0142ane kobiety do ob\u0142\u0119du i pomieszania zmys\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Podstawowym celem wszystkich wysi\u0142k\u00f3w kobiet stawa\u0142o si\u0119 uratowanie dzieci. Dzieci, zawsze ogromnie wa\u017cne w \u017cyciu kobiet, wobec czyhaj\u0105cego na ich \u017cycie zagro\u017cenia, stawa\u0142y si\u0119 jeszcze wa\u017cniejsze. Ich uratowanie wymaga\u0142o ca\u0142kowitego zapomnienia o sobie, bezprzyk\u0142adnego po\u015bwiecenia.<\/p>\n
Wiele musia\u0142o przezwyci\u0119\u017cy\u0107 w\u0142asn\u0105 niepewno\u015b\u0107, nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107, strach. Kiedy trzeba by\u0142o przeobrazi\u0107 si\u0119 w za\u017cart\u0105 obro\u0144czyni\u0119 swoich dzieci.<\/p>\n
Matki Sybiraczki heroicznie walczy\u0142y o prze\u017cycie, by\u0142y nieugi\u0119te w walce o przetrwanie swoich dzieci. Wpaja\u0142y im mi\u0142o\u015b\u0107 do kraju rodzinnego i wiar\u0119 w powr\u00f3t do wolnej Polski. Spe\u0142nia\u0142y role nie tylko matek, ale tak\u017ce by\u0142y g\u0142owami rodzin, cz\u0119sto jednymi \u017cywicielkami. W walce z g\u0142odem i chorobami dzieci by\u0142y wszystkim \u2013 lekarzem, piel\u0119gniark\u0105, kuchark\u0105, no i tym, kto jest g\u0142\u00f3wna osoba zarabiaj\u0105c\u0105 pieni\u0105dze. Uczy\u0142y nie tylko pierwszego pacierza, ale tak\u017ce poprawnego brzmienia hymnu polskiego i innych pie\u015bni. Uczy\u0142y tak\u017ce mowy polskiej, alfabetu polskiego, pisania i czytania. Kobiety, kt\u00f3re w tych tragicznych okoliczno\u015bciach stawa\u0142y si\u0119 g\u0142owami swych rodzin, by zapewni\u0107 im przetrwanie, musia\u0142y przede wszystkim st\u0142umi\u0107 w\u0142asne stany depresji, zapomnie\u0107 o swych uczuciach, potrzebach, niszcz\u0105cym wp\u0142ywie na nie same warunk\u00f3w, w jakich si\u0119 znalaz\u0142y. Praca ponad si\u0142y, kt\u00f3ra na og\u00f3\u0142 nie zapewnia\u0142a cho\u0107by minimum po\u017cywienia, podkopywa\u0142a zdrowie. Ci\u0105g\u0142e obawy niszczy\u0142y nerwy, przedwcze\u015bnie postarza\u0142y. Dzieci niejednokrotnie zauwa\u017ca\u0142y, zw\u0142aszcza po jakiej\u015b roz\u0142\u0105ce, jak ich zatroskane i przepracowane matki s\u0105 os\u0142abione i zniszczone. Utrata m\u0119\u017ca wskutek choroby b\u0105d\u017a wypadku, o kt\u00f3re nie by\u0142o trudno wobec \u0142amania wszelkich zasad bezpiecze\u0144stwa pracy, a tak\u017ce \u015bmierci na froncie by\u0142a wielk\u0105 tragedi\u0105. Dzia\u0142o si\u0119 tak nie tylko z powodu osierocenia dzieci, niepewnego jutra, ale te\u017c g\u0142\u0119bokiego \u017calu po stracie najbli\u017cszej ukochanej osoby.<\/p>\n
Jak potoczy\u0142o si\u0119 \u017cycie tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107 z tej nieludzkiej ziemi, czy za\u0142o\u017cyli rodziny, czy maja dzieci, jak \u017cyj\u0105, w co wierz\u0105, jakie warto\u015bci wyznaj\u0105?\u00a0 Niestety, te i wiele innych pyta\u0144 pozostaj\u0105 bez odpowiedzi, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wspomnie\u0144 ko\u0144czy si\u0119 w momencie znalezienie si\u0119 w Polsce. Przez ca\u0142y okres PRL m\u00f3wienie o tych prze\u017cyciach by\u0142o zakazane, wr\u0119cz fa\u0142szowa\u0142o si\u0119 historyczne fakty. Pok\u0142osie tych fa\u0142szerstw trwa do obecnych czas\u00f3w. Dopiero po 1989 roku mo\u017cna by\u0142o o tym m\u00f3wi\u0107, ale ile os\u00f3b w mi\u0119dzyczasie odesz\u0142o zabieraj\u0105c ze sob\u0105 wiedz\u0119 o tym strasznym czasie.<\/p>\n
Wspomina si\u0119 \u017co\u0142nierzy, ich bohaterstwo pod Monte Cassino i w innych miejscach, a niewiele si\u0119 m\u00f3wi o losie zes\u0142a\u0144czych dzieci i ich matek.\u00a0 Nasuwa si\u0119 smutna refleksja\u2026<\/p>\n
Coraz trudniej nam oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 naszym matkom ze wzgl\u0119du na nasz wiek i stan zdrowia, ale dop\u00f3ki starczy nam si\u0142 nie zrezygnujemy \u2026<\/p>\n
Tekst i zdj\u0119cia: Leon Zujko<\/strong><\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>