{"id":20358,"date":"2024-05-15T19:50:59","date_gmt":"2024-05-15T17:50:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=20358"},"modified":"2024-05-29T20:00:32","modified_gmt":"2024-05-29T18:00:32","slug":"listy-smierci-stalina-memorial-w-systemie-sowieckiego-terroru-panstwowego-bialystok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=20358","title":{"rendered":"Listy \u015bmierci\u201d Stalina. Memoria\u0142 w systemie sowieckiego terroru pa\u0144stwowego. Bia\u0142ystok"},"content":{"rendered":"

14 maja 2024 roku Sybiracy zostali zaproszeni na wyk\u0142ad Jana Raczy\u0144skiego Przewodnicz\u0105cego Stowarzyszenia Memoria\u0142, uhonorowanego pokojow\u0105 Nagrod\u0105 Nobla w 2022 roku.<\/p>\n

Rosyjskie Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Historyczno -O\u015bwiatowe i Obrony Praw Cz\u0142owieka \u201eMemoria\u0142\u201d powsta\u0142e formalnie w styczniu 1989 roku, zajmuj\u0105ce si\u0119 badaniami historycznymi i propagowaniem wiedzy o ofiarach represji radzieckich, a szczeg\u00f3lnie w okresie stalinowskim \u2013 zako\u0144czenie dzia\u0142alno\u015bci nast\u0105pi\u0142o w kwietniu 2022 roku.<\/p>\n

Memoria\u0142 ma powi\u0105zania z O\u015brodkiem Karta. Przy Stowarzyszeniu dzia\u0142a Muzeum \u201eSztuka i \u017cycie Gu\u0142agu\u201d. Stowarzyszenie ma w\u0142asn\u0105 bibliotek\u0119 i archiwum, gromadz\u0105ce dane i literatur\u0119 na tematy zwi\u0105zane z represjami w ZSRR.
\nIstotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Memoria\u0142u s\u0105 studia nad polskimi ofiarami represji w tym zbrodni katy\u0144skiej, Polskiej Akcji NKWD, tworz\u0105 indeks obywateli polskich represjonowanych przez organa w\u0142adzy sowieckiej w latach 1939 -1956. Spotkanie prowadzi\u0142 Dyr. Muzeum Prof. Wojciech \u015aleszy\u0144ski.<\/p>\n

Go\u015b\u0107 rozpocz\u0105\u0142 sw\u00f3j wyk\u0142ad od przypomnienia referatu Chruszczowa z 1956 roku, w kt\u00f3rym po raz pierwszy publicznie wspomniano o stalinowskich \u201elistach \u015bmierci\u201d. W latach 1937 i 1938 Stalin otrzyma\u0142 383 listy, kt\u00f3re zawiera\u0142y nazwiska tysi\u0119cy os\u00f3b przeznaczonych do egzekucji. Decyzje o umieszczeniu os\u00f3b na listach by\u0142y cz\u0119sto sfa\u0142szowane lub kierowane informacj\u0105 posiadania rodziny za granic\u0105. Prelegent wspomnia\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b na listach by\u0142o 750 Polak\u00f3w, a z Bia\u0142egostoku i okolic na tych listach by\u0142o 47 os\u00f3b.<\/p>\n

Stalinowskie \u201elisty \u015bmierci\u201d przedstawione na wykresach i planszach pora\u017ca\u0142y swoj\u0105 wymow\u0105. Wykazy nazwisk, zatwierdzane wyroki przez Biuro Polityczne, lokalne organa NKWD, bez przeprowadzonego post\u0119powania dowodowego, bez obro\u0144cy, budzi\u0142y w nas, odbiorc\u00f3w tych danych, przera\u017cenie i oburzenie, \u017ce mo\u017cna cz\u0142owieka jednym podpisem skaza\u0107 na kar\u0119 \u015bmierci, 10 lub 8 lat ci\u0119\u017ckiego wi\u0119zienia.
\nNajwi\u0119ksza fala terroru przypada na okres lat 1937 i 1938. Wykazy nazwisk z tego okresu opiewa\u0142y w zasadzie na kar\u0119 \u015bmierci, od kt\u00f3rej nie by\u0142o odwo\u0142ania ani u\u0142askawienia. Ca\u0142y proces trwa\u0142 10 minut.<\/p>\n

W muzeum pod Moskw\u0105 s\u0105 zdj\u0119cia i nazwiska os\u00f3b straconych w latach wielkiego terroru, opatrzone wiekiem straconego i nr listy.
\n\u201eListy \u015bmierci\u201d by\u0142y praktykowane do wczesnych lat 50. chocia\u017c w mniejszej skali .
\nWyk\u0142ad zako\u0144czy\u0142 si\u0119 przypomnieniem, \u017ce cho\u0107 wiele nazwisk z \u201elist \u015bmierci\u201d jest znanych, to jeszcze du\u017co jest niewiadomych w tej sprawie \u2013 brak dost\u0119pu do informacji.<\/p>\n

Spotkanie w Muzeum Pami\u0119ci Sybiru by\u0142o wyj\u0105tkowe i wzbudzi\u0142o wiele emocji. Uczestnicy mieli okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 osoby, kt\u00f3ra jest \u015bwiadkiem historii, ale tak\u017ce walczy o to, aby t\u0119 histori\u0119 przekaza\u0107 jak najwierniej, co jest niezwykle wa\u017cne dla Polski jak i ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n

Opracowa\u0142a: Jolanta Hryniewicka
\n<\/strong>Zdj\u0119cia: Muzeum Pami\u0119ci Sybiru<\/strong><\/p>\n