<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nNa uroczysto\u015bci zgromadzili si\u0119 Sybiracy zaproszeni go\u015bcie oraz przedstawiciele wojew\u00f3dztwa kujawsko – pomorskiego, miasta Torunia oraz uczniowie szk\u00f3\u0142.<\/p>\n
Jan Myrcha,\u00a0Prezes Zarz\u0105du Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Oddzia\u0142 w Toruniu, otwieraj\u0105c\u00a0 konferencj\u0119, przywita\u0142 go\u015bci, wyk\u0142adowc\u00f3w i prelegent\u00f3w.
\n\u201eSzanowni Pa\u0144stwo. Witam serdecznie na Konferencji po\u015bwi\u0119conej 83. rocznicy II Masowych Wyw\u00f3zek Polak\u00f3w na Sybir oraz 78. rocznicy kulminacji V Masowych Wyw\u00f3zek Polak\u00f3w na Sybir, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Pomorza, w tym z Torunia\u201d.<\/p>\n
Uczczono minut\u0105 ciszy pami\u0119\u0107 zmar\u0142ych Sybirak\u00f3w oraz wszystkich pomordowanych przez Rosj\u0119 Sowieck\u0105.<\/p>\n
G\u0142os przedstawiciel wojewody p. Przemys\u0142aw Przybylski. W trakcie swojego wyst\u0105pienia powiedzia\u0142 \u201eJeste\u015bmy to winni przysz\u0142ym pokoleniom. Historia magistra vitae jest nauczycielk\u0105 \u017cycia i je\u017celi nie wyci\u0105gniemy z niej m\u0105dro\u015bci, to ta historia mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107\u201d \u2013 przestrzega Przemys\u0142aw Przybylski, radny sejmiku wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego. Po przem\u00f3wieniu przedstawiciel Wojewody wr\u0119czy\u0142 Medale Pro Patria Burmistrzowi Brodnicy p. Jaros\u0142awowi Radacz oraz Dyrektorowi Centrum Kszta\u0142cenia Zawodowego i Ustawicznego w Brodnicy p. Jackowi Gniadkowskiemu.<\/p>\n
G\u0142os zabra\u0142 cz\u0142onek Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w – Prezes Oddzia\u0142u pozna\u0144skiego p. Marian Macutkiewicz, wr\u0119czy\u0142 tak\u017ce Odznak\u0119 Honorow\u0105 za Zas\u0142ugi dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w p. Annie Jankowskiej.
\nPrezes Oddzia\u0142u toru\u0144skiego Jan Myrcha zabieraj\u0105c g\u0142os, wprowadzi\u0142 do tematu konferencji: \u201eZsy\u0142ka na Syberi\u0119 \u2013 metoda walki z politycznymi przeciwnikami carskiej jak i sowieckiej\u00a0 Rosji.
\nHistoria Ksi\u0119stwa Moskiewskiego na wsch\u00f3d od Uralu, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 w po\u0142owie XVI wieku. Pierwsi polscy zes\u0142a\u0144cy byli je\u0144cami wojennymi wzi\u0119tymi do niewoli podczas wojen Stefana Batorego z Iwanem IV Gro\u017anym. W\u0142adze komunistycznej Rosji (p\u00f3\u017aniej: Zwi\u0105zku Sowieckiego) traktowa\u0142y zsy\u0142ki nie tylko jako instrument na neutralizacj\u0119 przeciwnik\u00f3w politycznych, ale r\u00f3wnie\u017c jako form\u0119 czerpania zysk\u00f3w z niewolniczej pracy wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ale te\u017c w stosunku do rodzin oficer\u00f3w polskich zamordowanych w Katyniu.
\nI tu rozpoczyna si\u0119 tragedia Polak\u00f3w, ale czy tylko w\u00a0czterech aktach. To nie by\u0142a tragedia tylko w\u00a0czterech aktach,\u00a0 powojenn\u0105 tragedi\u0119 trzeba dopisa\u0107 jako V akt deportacji Polak\u00f3w w latach 1945-1956. To jest\u00a0 Deportacja Polak\u00f3w przeprowadzona przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 oraz organy dozoru pa\u0144stwowego.<\/p>\n
I w\u0142a\u015bnie dzi\u015b Polacy zajm\u0105 si\u0119 udokumentowaniem kolejnej tragedii na Polakach.
\nProblem polega na tym, \u017ce pi\u0119\u0107 lat i w\u0142a\u015bciwie nie ma wsp\u00f3lnej daty dla tych ludzi, \u017ceby im za\u015bwieci\u0107 \u015bwieczk\u0119, po\u0142o\u017cy\u0107 kwiaty. Chcemy, \u017ceby wchodzili w sk\u0142ad w Zwi\u0105zku, z tym, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich albo zgin\u0119\u0142a po drodze w Ciechanowie z r\u0119ki NKWD, albo wywie\u017ali ich na Syberi\u0119 \u2013 ale s\u0105 ich potomkowie – t\u0142umaczy Jan Myrcha, prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Toruniu.<\/p>\n
Na konferencj\u0119 przyby\u0142o 50 Sybirak\u00f3w z Brodnicy, Bydgoszczy, Gda\u0144ska, Grudzi\u0105dza, Olsztyna , Torunia, Lublina i Ko\u0142a Rodzin Sybirak\u00f3w w Golubiu-Dobrzyniu i innych miast. \u015awiatowy Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej – okr\u0119g Toru\u0144 reprezentowa\u0142 Les\u0142aw Welker.<\/p>\n
Przyby\u0142o 42 przedstawicieli z ca\u0142ej Polski, kt\u00f3rzy s\u0105 zainteresowani ustaleniem terminu V Deportacji Polak\u00f3w na Syberi\u0119 po roku 1945.<\/p>\n
Przyby\u0142 Pose\u0142 na Sejm RP dr Arkadiusz Myrcha, Marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa reprezentowa\u0142 Sekretarz wojew\u00f3dztwa p. Marek Smoczyk. Obecni byli tak\u017ce: przedstawiciele duchowie\u0144stwa wraz opiekunem duchowym Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Toruniu \u00a0ks. Kapelanem J\u00f3zefem Nowakowskim, Profesorowie oraz naukowcy chc\u0105cy podzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 o sytuacji przedwojennej i powojennej Polak\u00f3w – \u00a0p. prof. dr hab. Polak – Katedra Historii Nowo\u017cytnej i Edytorstwa UMK oraz Zast\u0119pca dyrektora Oddzia\u0142u IPN w Gda\u0144sku, kieruj\u0105cy Delegatur\u0105 w Bydgoszczy, prof. Miros\u0142aw Golon, Dorota Adach, Prezes Honorowy Stowarzyszenia \u015arodowiska Borowiczan \u2013 Sybirak\u00f3w, Kustosz \u00a0\u00a0\u00a0w Muzeum Miejskim w Grudzi\u0105dzu – p. Mariusz \u017bebrowski, reprezentuj\u0105cy rodziny ofiar obozu NKWD w Ciechanowie -p. Jerzy Buczy\u0144ski wraz z p. Robertem Duli\u0144skim,\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0przedstawiciele S\u0142u\u017c Mundurowych Miasta Torunia na czele z Dow\u00f3dc\u0105 6 Samodzielnego Oddzia\u0142u Geograficznego panem p\u0142k Przemys\u0142awem Krzymkowskim, przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych nauczycieli Miasta Torunia, przedstawiciele wojskowych stowarzysze\u0144 na czelne z Prezesem Zwi\u0105zku Oficer\u00f3w Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej\u00a0p. pp\u0142k w st. spocz. Czes\u0142awem Tomaszewskim. Szczeg\u00f3lnie serdecznie, przywita\u0142 dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 nosz\u0105cych imi\u0119 Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru z Grudzi\u0105dza oraz z Torunia wraz z m\u0142odzie\u017c\u0105 szkoln\u0105, bez kt\u00f3rej nasza wiedza i prze\u017cycia Polak\u00f3w sko\u0144czy\u0142yby si\u0119 dzi\u015b lub jutro, ale cytuj\u0105c s\u0142owa wieszcza – Sybiraka \u201e\u015amier\u0107 nie jest kresem naszego istnienia \u2013 \u017cyjemy bowiem nadal w dzieciach i nast\u0119pnych pokoleniach, wnukach, prawnukach, praprawnukach\u2026.\u201d
\nId\u0105c za s\u0142owami naszego wieszcza, przybyli do nas organizatorzy pami\u0119ci tamtych czas\u00f3w: pani Katarzyna Rumi\u0144ska – Dyrektor Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 z Gr\u0119bocina oraz nauczycielka p. Zofia Waszak, kt\u00f3ra nadzorowa\u0142a konkurs organizowany przez Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa, po\u015bwi\u0119cony ludziom walki o wolno\u015b\u0107. Na uroczysto\u015bci byli \u00a0\u00a0uczniowie, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w konkursie szkolnym pt. \u201eDrzewo Geologiczne rodziny<\/p>\n
–\u00a0 wyr\u00f3\u017cniono uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy zaj\u0119li pierwsze 3 miejsca oraz Pani\u0105 Dyrektor Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Gr\u0119bocinie wraz z nauczycielk\u0105 \u2013 organizatork\u0105 tego konkursu. Cz\u0142onek Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego p. Marian Macutkiewicz wr\u0119czy\u0142 drobne upominki organizatorom oraz uczestnikom\u00a0 konkursu.<\/p>\n
Jako pierwszy g\u0142os zabra\u0142 p, prof. dr hab. Wojciech Polak, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142: \u201eCzym jest i czemu powinna s\u0142u\u017cy\u0107 polityka historyczna”, ukierunkowanie na kontekst rosyjski, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na wychowanie patriotyczne m\u0142odzie\u017cy. Dzi\u0119kowa\u0142 szko\u0142om bior\u0105cym udzia\u0142 w tej konferencji i gratulowa\u0142 uczniom udzia\u0142u w konkursie, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na rodziny, gdzie dzieci \u2013 wnukowie i prawnukowie mogli si\u0119 dowiedzie\u0107 o swoich\u00a0 przodkach.<\/p>\n
Kolejnym prelegentem by\u0142 – prof. Miros\u0142aw Golon: \u201ePomorska ob\u0142awa”. Deportacje Polak\u00f3w z Pomorza do oboz\u00f3w NKWD w ZSRR – 1945 rok.” Pami\u0119ta\u0107 o ofiarach trzeba zawsze, przypomina\u0107 te\u017c sprawc\u00f3w, kim oni byli, pot\u0119pia\u0107 ich i nie dopuszcza\u0107 do ich upami\u0119tniania \u2013 zaznacza prof. Miros\u0142aw Golon, zast\u0119pca dyrektora oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Gda\u0144sku<\/p>\n
Mariusz \u017bebrowski – kustosz z Muzeum Miejskiego w Grudzi\u0105dzu, radny miejski, przewodnicz\u0105cy\u00a0Komisji Kultury, Turystyki i Promocji: \u201eO dzia\u0142aniach na rzecz upami\u0119tnienia Ofiar obozu NKWD w Grudzi\u0105dzu\u201d.<\/p>\n
Pani Dorota Adach,\u00a0Prezes\u00a0\u00a0Honorowy Stowarzyszenia \u015arodowiska\u00a0Borowiczan \u2013 Sybirak\u00f3w przedstawi\u0142a losy \u017co\u0142nierzy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego wywiezionych do zespo\u0142u \u0142agr\u00f3w NKWD nr 270 Borowicze i nr 531 Swierd\u0142owsk:
\n\u2018\u2019W listopadzie 1944 r. wyjecha\u0142y z Polski cztery transporty: pierwszy – 12 listopada z Soko\u0142owa Podlaskiego 1253 osoby, drugi – 18 listopada z Lublina 896 os\u00f3b, trzeci – 23 listopada ze stacji Przemy\u015bl \u2013 Bako\u0144czyce 1235 os\u00f3b, czwarty – 30 listopada z Soko\u0142owa Podlaskiego 1509 os\u00f3b.
\nObywatele polscy zostali rozmieszczeni w pi\u0119ciu podobozach, w miejscowo\u015bciach: Ustie, Szybotowo, Jog\u0142a, Opoczno tzw. ob\u00f3z miejski (na obrze\u017cach miasta Borowicze w Bobrowiku
\ni Kowa\u0144ce). Chorych obs\u0142ugiwa\u0142 szpital specjalny NKWD nr 3810.
\nWiosn\u0105 1946 r. kadra oficerska i kierownicza organizacji konspiracyjnych (820 os\u00f3b) zosta\u0142a przeniesiona dalej na wsch\u00f3d, do \u0142agru NKWD nr 531 Swierd\u0142owsk. \u0141\u0105cznie w zespole \u0142agr\u00f3w nr 270 Borowicze umieszczono w\u00f3wczas 4893 obywateli polskich\u201d.
\nPani Prezes swoje wyst\u0105pienie zako\u0144czy\u0142a cytatem s\u0142\u00f3w naszego Wieszcza \u201eNar\u00f3d, kt\u00f3ry nie szanuje swej przesz\u0142o\u015bci, nie zas\u0142uguje na szacunek tera\u017aniejszo\u015bci\u201d (J. Pi\u0142sudski)<\/p>\n
Jerzy Buczy\u0144ski – reprezentuj\u0105cy rodziny Ofiar obozu NKWD w Ciechanowie, wnuk wywiezionego na Sybir: \u201eO obozach NKWD w Dzia\u0142dowie i Ciechanowie, o staraniach na rzecz upami\u0119tnienia Ofiar oboz\u00f3w NKWD w Dzia\u0142dowie i Ciechanowie\u201d.<\/p>\n
Tragiczne losy jednego z polskich obywateli, aresztowanego w Toruniu i wywiezionego na Sybir poprzez ob\u00f3z NKWD w Ciechanowie, Robert Duli\u0144ski i Jakub Duli\u0144ski, reprezentuj\u0105cy rodziny Ofiar obozu NKWD w Ciechanowie, o losach pradziadka \/ prapradziadka Stefana Jakowlewicza Tarasienko,<\/p>\n
W ramach obchod\u00f3w 83. rocznicy II Masowych wyw\u00f3zek Polak\u00f3w na Sybir, Instytut Pami\u0119ci Narodowej, przygotowa\u0142 tak\u017ce wystaw\u0119, pt. \u201eSybiracy-Zes\u0142a\u0144cy-Deportowani\u201d. Wyrwano ich ze snu i zagoniono do poci\u0105g\u00f3w. Na Syberii mierzyli si\u0119 z g\u0142odem, mrozem i \u015bmierci\u0105.
\nNa zako\u0144czenie konferencji zosta\u0142a przedstawiona tre\u015b\u0107 apelu, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty przez aklamacj\u0119<\/p>\n
<\/p>\n
,,Je\u015bli my zapomnimy o nich \u015arodowisko Sybirackie, apeluje do w\u0142a\u015bciwych organ\u00f3w pa\u0144stwowych, Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, innych instytut\u00f3w oraz naukowc\u00f3w badaj\u0105cych okres stalinizmu w Polsce o wprowadzenie, stosowanie i utrwalanie w dyskusji publicznej oraz historiografii poj\u0119cia V Masowych Wyw\u00f3zek Polak\u00f3w na Sybir w latach 1944-1945. Maj\u0105cych na celu pozbawienie Polski m.in. jej elit, ludzi wykszta\u0142conych i \u015bwiadomych obowi\u0105zk\u00f3w wobec swego pa\u0144stwa w ka\u017cdych warunkach.<\/p>\n Masowe deportacje rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wyw\u00f3zkami Polak\u00f3w z by\u0142ych Kres\u00f3w Wschodnich II Rzeczypospolitej, po ponownym wkroczeniu na te tereny Sowiet\u00f3w w po\u0142owie 1944 r., poprzez represje na Podlasiu, Lubelszczy\u017anie, na Podkarpaciu, w Ma\u0142opolsce, a sko\u0144czy\u0142y wyw\u00f3zkami z Pomorza, Warmii i Mazur, Mazowsza, Wielkopolski i \u015al\u0105ska w 1945 r. Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 o tych, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas zgin\u0119li i o tych, kt\u00f3rzy wprawdzie prze\u017cyli, ale na w\u0142asnej sk\u00f3rze do\u015bwiadczyli piek\u0142a kolejnej fali sowieckich deportacji na Sybir. Po\u015brednio represje te mocno odczu\u0142y niezliczone polskie rodziny. V Masowe Wyw\u00f3zki Polak\u00f3w na Sybir wymagaj\u0105 niezw\u0142ocznego poddania ich kompleksowym badaniom naukowym,\u00a0 m.in. w celu oszacowania liczby Polak\u00f3w poddanych represjom. Oczywi\u015bcie, rok 1945 nie by\u0142 to kresem wyw\u00f3zek. Data graniczna deportacji pozostaje niezmienna, a jest ni\u0105 rok 1956.<\/p>\n W zwi\u0105zku z tym, \u017ce Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w wyra\u017ca zgod\u0119 na powi\u0119kszenie ilo\u015bci deportacji,\u00a0 proponujemy aby V deportacj\u0119 1944-1945 uj\u0105\u0107 na 24 marca, co nie przeszkadza\u0142o by obchodzeniu \u015bwi\u0119ta \u2013 jako osobnego wsp\u00f3lnego dla wszystkich poszkodowanych. Organizatorzy oraz uczestnicy konferencji.<\/p>\n Tekst: Jan Myrcha <\/p>\n
\n<\/em><\/strong>To niech B\u00f3g zapomni o nas<\/em><\/strong> !\u201d<\/p>\n
\nSzczeg\u00f3lnie wstrz\u0105saj\u0105ce by\u0142y pierwsze lata krwawej faktycznej okupacji sowieckiej.
\nW latach 1944-1945 dosz\u0142o do wielu zbrodni o zasi\u0119gu lokalnym jak \u00a0\u201eOb\u0142awa Augustowska”, regionalnym jak \u201eTragedia G\u00f3rno\u015bl\u0105ska”, czy krajowym jak \u201eProwokacja Pruszkowska”.<\/p>\n
\nNiniejszy apel zosta\u0142 przyj\u0119ty przez aklamacj\u0119.
\nZwracamy si\u0119 do Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w i wszystkich Oddzia\u0142\u00f3w Terenowych o jego szerokie upublicznienie.<\/p>\n
\n<\/strong>Zdj\u0119cia: Wojtek Szabelski<\/strong><\/p>\n