{"id":18550,"date":"2023-02-10T14:59:18","date_gmt":"2023-02-10T13:59:18","guid":{"rendered":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=18550"},"modified":"2023-02-27T11:09:21","modified_gmt":"2023-02-27T10:09:21","slug":"obchody-83-rocznicy-pierwszej-masowej-wywozki-polakow-na-sybir-we-wroclawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=18550","title":{"rendered":"Obchody 83. rocznicy pierwszej masowej wyw\u00f3zki Polak\u00f3w na Sybir we Wroc\u0142awiu"},"content":{"rendered":"

W 83. rocznic\u0119 pierwszej masowej wyw\u00f3zki Polak\u00f3w na Sybir upami\u0119tniono w pi\u0105tek, 10 lutego br. r. o godz. 11.00 uroczyst\u0105 Msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w kaplicy ojc\u00f3w redemptoryst\u00f3w w parafii p.w. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Matki Pocieszenia w Sanktuarium Golgota Wschodu.<\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 patriotyczno-religijn\u0105 u\u015bwietnili \u017co\u0142nierze Akademii Wojsk L\u0105dowych z Wroc\u0142awia, kt\u00f3rzy stanowili wojskow\u0105 asyst\u0119 honorow\u0105. Opraw\u0119 muzyczn\u0105 zapewni\u0142a Orkiestra Komendy Wojew\u00f3dzkiej Policji we Wroc\u0142awiu. W uroczysto\u015bci opr\u00f3cz wojskowego pocztu sztandarowego uczestniczy\u0142o siedem poczt\u00f3w sztandarowych m.in.: Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej \u2013 Okr\u0119g Wroc\u0142awski z asyst\u0105 \u017co\u0142nierzy 16. Dolno\u015bl\u0105skiej Brygady Obrony Terytorialnej, Komendy Policji we Wroc\u0142awiu i inne.<\/p>\n

Organizatorem uroczysto\u015b\u0107 patriotyczno-religijnej byli: o\u015brodek \u201ePami\u0119\u0107 i Przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d (Centrum Historii Zajezdnia we Wroc\u0142awiu) we wsp\u00f3\u0142pracy z wroc\u0142awskim oddzia\u0142em Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w oraz ojc\u00f3w redemptoryst\u00f3w parafii pw. NMP Matki Pocieszenia i zgromadzi\u0142a nie tylko pokolenia okre\u015blane dzi\u015b mianem Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru.<\/p>\n

Do ko\u015bcio\u0142a przyby\u0142a liczna grupa pokolenia Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru, mieszka\u0144cy Wroc\u0142awia oraz zaproszeni Go\u015bcie m.in: arcybiskup J\u00f3zef Kupny, metropolita wroc\u0142awski; redemptorysta
\no. Dariusz Paszy\u0144ski, prze\u0142o\u017cony Prowincji Warszawskiej Redemptoryst\u00f3w; Jaros\u0142aw Kresa wicewojewoda dolno\u015bl\u0105ski; Alicja Marciniak reprezentuj\u0105ca Urz\u0105d ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych; przedstawiciele Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego na czele z wicemarsza\u0142kiem Marcinem Krzy\u017canowskim oraz przewodnicz\u0105cy Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego Andrzej Jaroch; przedstawiciele Urz\u0119du Miejskiego Wroc\u0142awia na czele z dyrektorem Wydzia\u0142u Kultury Jerzym Pietraszek; dr Kamil Dworczak – dyrektor Oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej we Wroc\u0142awiu; przedstawiciel Kuratorium O\u015bwiaty we Wroc\u0142awiu Pawe\u0142 Nowak. Przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych i delegacje: powiatu wroc\u0142awskiego, \u015arody \u015al\u0105skiej
\ni Kobierzyc. Grupa oficer\u00f3w WP: zast\u0119pca dow\u00f3dcy Garnizonu Wroc\u0142aw p\u0142k Krzysztof Lis; zast\u0119pca komendanta Akademii Wojsk L\u0105dowych we Wroc\u0142awiu p\u0142k Jacek Narloch; komendant Centrum Szkolenia Wojsk In\u017cynieryjnych i Chemicznych we Wroc\u0142awiu p\u0142k Adam Przygoda; przedstawiciel Wojew\u00f3dzkiego Sztabu Wojskowego. Zast\u0119pca Komendanta Wojew\u00f3dzkiej Policji we Wroc\u0142awiu insp. Norbert Kurenda oraz komisarz Arkadiusz Majcherek; przedstawiciele Stra\u017cy Miejskiej we Wroc\u0142awiu i Regionalnej Dyrekcji Las\u00f3w Pa\u0144stwowych; przedstawiciele Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich oraz o\u015brodka \u201ePami\u0119\u0107 i Przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Przedstawiciele: Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w na czele z prezesem Ryszardem Janosz; Stowarzyszenia Dolno\u015bl\u0105skich Rodzin Katy\u0144skich; Stowarzyszenia Pami\u0119ci Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru; przedstawiciele Szko\u0142y Podstawowej Nr 71 im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru i Szko\u0142y Podstawowej Nr 73 im. Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa; Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Zawodowych im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru i Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Ekonomiczno-Administracyjnych we Wroc\u0142awiu wraz z dyrektorami tych plac\u00f3wek.<\/p>\n

Zgromadzonych z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 powita\u0142 proboszcz parafii pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Matki Pocieszenia o. Witold Baran. Modlitw\u0119 poprowadzi\u0142 arcybiskup J\u00f3zef Kupny, metropolita wroc\u0142awski. Wprowadzeniem do uroczysto\u015bci ko\u015bcielnej \u2013 Mszy \u015bwi\u0119tej, by\u0142y s\u0142owa piosenki ksi\u0119dza \u0141ukasza Krzanowskiego \u201eSyberyjskie Anio\u0142y\u201d, wypowiedziane przez dzieci ze Szko\u0142y Podstawowej Nr 71 im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru\u201d: Hann\u0119 Hoppe, Nin\u0119 Kuropk\u0119 i Krzysztofa Pietrzykowskiego, a tak\u017ce utw\u00f3r Fryderyka Chopina \u201ePolonez g-moll\u201d wykonany na instrumencie klawiszowym przez Jagod\u0119 Cicho\u0144, uczennic\u0119 tej samej szko\u0142y.<\/p>\n

Po zako\u0144czonej Mszy \u015bwi\u0119tej, w kaplicy mia\u0142y miejsce wyst\u0105pienia okoliczno\u015bciowe oraz wr\u0119czano odznaczenia i wyr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n

Za szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi w dzia\u0142alno\u015bci na rzecz organizacji kombatanckiej oraz w uznaniu szczeg\u00f3lnych zas\u0142ug w kultywowaniu pami\u0119ci o walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny odznaczeni zostali: pani Helena Bagi\u0144ska Srebrnym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi; pani Maria Jezierska medalem \u201ePro Patria\u201d. Poza tym wyr\u00f3\u017cniono: p\u0142k Adam Przygod\u0119 Odznak\u0105 Honorow\u0105 Sybiraka, natomiast odznak\u0105 \u201eZas\u0142u\u017cony dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w\u201d wyr\u00f3\u017cniono: Gra\u017cyn\u0119 Skr\u0119tkowicz, Antonin\u0119 Dzwonkowsk\u0105, Kir\u0119 Szamka\u0142owicz, Stanis\u0142awa Mokrzyckiego i Waldemara Szcz\u0119snego.
\nP\u00f3\u017aniej w asy\u015bcie orkiestry i kompanii honorowej, poczty sztandarowe wraz uczestnikami podnios\u0142ego wydarzenia opu\u015bcili ko\u015bci\u00f3\u0142 i udali si\u0119 na dziedziniec Sanktuarium Golgoty Wschodu.<\/p>\n

Odegrano i od\u015bpiewano hymn pa\u0144stwowy Rzeczypospolitej Polskiej. Kapelan wroc\u0142awskich Sybirak\u00f3w ks. prof. dr hab. Franciszek G\u0142\u00f3d poprowadzi\u0142 modlitw\u0119 ekumeniczn\u0105, a po modlitwie podpu\u0142kownik Tomasz S\u0142otwi\u0144ski poprowadzi\u0142 Apel Pami\u0119ci, zako\u0144czony salw\u0105 honorow\u0105 dla uczczenia 83. rocznicy pierwszej masowej wyw\u00f3zki Polak\u00f3w na Sybir. Salw\u0119 wykonali \u017co\u0142nierze kompanii honorowej wystawionej przez Akademi\u0119 Wojsk L\u0105dowych. Nast\u0119pnie delegacje przyst\u0105pi\u0142y do sk\u0142adania wie\u0144c\u00f3w i wi\u0105zanek kwiat\u00f3w pod \u015bcian\u0105\u00a0 w Mauzoleum Golgota Wschodu.
\nNa zako\u0144czenie uroczysto\u015bci Orkiestra Komendy Wojew\u00f3dzkiej Policji we Wroc\u0142awiu odegra\u0142 Pie\u015b\u0144 Reprezentacyjn\u0105 Wojska Polskiego i Hymn Sybirak\u00f3w.<\/p>\n

Uczestnicy, po uroczysto\u015bci mogli obejrze\u0107 znaki pami\u0119ci w mauzoleum oraz zwiedzi\u0107 wystaw\u0119 \u201eGolgota Wschodu\u201d \u2013 w nowej aran\u017cacji. Ekspozycja upami\u0119tnia losy Polak\u00f3w zes\u0142anych przez w\u0142adze radzieckie na Syberi\u0119 w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

***<\/p>\n

Opr\u00f3cz aresztowa\u0144, istotnym \u015brodkiem represji radzieckich w\u0142adz okupacyjnych sta\u0142y si\u0119 przymusowe wysiedlenia, wrog\u00f3w ustroju radzieckiego oraz \u201epracuj\u0105cych miast i wsi\u201d, wobec kt\u00f3rych przyj\u0119to zasad\u0119 odpowiedzialno\u015bci zbiorowej. W pierwszej kolejno\u015bci byli to tzw. osadnicy wojskowi, nagrodzeni za udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej przydzia\u0142ami ziemi oraz tzw. koloni\u015bci, kt\u00f3rzy nabyli ziemi\u0119 w parcelacji na obszarze ziem wschodnich II Rzeczypospolitej, a tak\u017ce le\u015bnicy, czyli osoby zatrudnione przy ochronie las\u00f3w prywatnych i pa\u0144stwowych, bez wzgl\u0119du na narodowo\u015b\u0107. Deportacja odby\u0142a si\u0119 10 lutego 1940 roku. \u0141\u0105cznie wywieziono z teren\u00f3w okupowanych przez ZSRR w 100 transportach kolejowych 26 790 rodzin licz\u0105cych 139 794 os\u00f3b. Trafili oni do p\u00f3\u0142nocnych rejon\u00f3w europejskiej cz\u0119\u015bci ZSRR, na Ural, Syberi\u0119 Zachodni\u0105 i do p\u00f3\u0142nocnego Kazachstanu. By\u0142a to pierwsza\u00a0 masowa wyw\u00f3zka Polak\u00f3w w g\u0142\u0105b teren\u00f3w ZSRR.<\/p>\n

Druga deportacja zosta\u0142a przeprowadzona w nocy z 12 na 13 kwietnia 1940 roku. Deportacji podlegali: \u017cony, dzieci, rodzice, bracia i siostry, o ile mieszka\u0142y razem z rodzin\u0105 aresztowanego przez NKWD lub je\u0144ca wojennego znajduj\u0105cego si\u0119 w obozach jenieckich w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W\u0142\u0105czeni te\u017c zostali zewidencjonowani cz\u0142onkowie rodzin oficer\u00f3w, policjant\u00f3w, stra\u017cnik\u00f3w wi\u0119ziennych i inni, kt\u00f3rych g\u0142owy rodzin w r\u00f3\u017cnym czasie uciek\u0142y za granic\u0119 i ukrywali si\u0119 lub te\u017c by\u0142y poszukiwane. W kwietniu w 51 transportach deportacyjnych do Kazachskiej SRR zosta\u0142o przesiedlonych 60-61 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n

Trzecia fala masowych wyw\u00f3zek dotkn\u0119\u0142a tzw. bie\u017ce\u0144c\u00f3w, czyli przebywaj\u0105cych na okupowanych przez ZSRR obszarach Polski uciekinier\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zostali przyj\u0119ci przez stron\u0119 niemieck\u0105 podczas przeprowadzonej od kwietnia do czerwca 1940 roku repatriacji uchod\u017ac\u00f3w. Akcj\u0119 deportacyjn\u0105 przeprowadzono w nocy z 28 na 29 czerwca 1940 roku. Wed\u0142ug NKWD deportowano 31\u00a0924 rodzin obejmuj\u0105cych 80\u00a0653 os\u00f3b.<\/p>\n

Po czerwcowej fali wysiedle\u0144 \u201ebie\u017ce\u0144c\u00f3w\u201d nadszed\u0142 jedenastomiesi\u0119czny okres wytchnienia. Do kolejnej masowej deportacji (czwartej) dosz\u0142o p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1941 roku. 22 maja 1941 roku z teren\u00f3w Galicji Wschodniej i Wo\u0142ynia deportowano 3 073 rodziny (11\u00a0328 os\u00f3b) w wi\u0119kszo\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Z danych NKWD wynika, \u017ce wci\u0105gu 21 miesi\u0119cy w\u0142adze radzieckie wywioz\u0142y do Kazachstanu, na Syberi\u0119 i Dalek\u0105 P\u00f3\u0142noc, co najmniej 315 tysi\u0119cy obywateli polskich. Z Kres\u00f3w deportowano, wi\u0119c ponad 4 procent Polak\u00f3w tam zamieszka\u0142ych. Wywiezieni w latach 1940-1941 ze wschodnich ziem II Rzeczypospolitej zes\u0142a\u0144cy zostali rozrzuceni na bezkresnych obszarach p\u00f3\u0142nocnej Rosji, Uralu, Syberii, Kazachstanu i Dalekiego Wschodu ZSRR. Zmuszani do pracy ponad si\u0142y, \u017ale zorganizowanej i praktycznie \u017ale p\u0142atnej, cierpi\u0105cy g\u0142\u00f3d i ch\u0142\u00f3d, \u017cyj\u0105cy w ur\u0105gaj\u0105cych warunkach mieszkaniowych i sanitarnych, pr\u00f3bowali z najwi\u0119kszym trudem przetrwa\u0107 i prze\u017cy\u0107.<\/p>\n

Syberyjskie Anio\u0142y<\/em><\/strong><\/p>\n

Odeszli zabrani przemoc\u0105, z u\u015bcisk\u00f3w domowych pieleszy.
\n<\/em>We \u0142zach powiezieni gdzie\u015b noc\u0105, mo\u017ce ich podr\u00f3\u017c ucieszy.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>St\u0142oczeni w ciemno\u015bciach wagon\u00f3w, jak sople zawis\u0142e w powietrzu,
\n<\/em>W t\u0105 otch\u0142a\u0144 nieludzk\u0105 rzuceni, przez tych bez serc i sumieni.<\/em><\/p>\n

I w tajgach, w pustkowiu, w\u015br\u00f3d mrozu, ciosali swoje przetrwanie,
\n<\/em>By pami\u0119\u0107 ponie\u015b\u0107 o sobie i o tych, co nie przetrwali.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>Wierszami, pie\u015bniami s\u0142awieni, w historiach krwi\u0105 nasi\u0105kni\u0119tych,
\n<\/em>Stoj\u0105 teraz jak drzewa, wspi\u0119te wysoko do nieba.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>Pocznijcie ju\u017c teraz w pokoju, w niebiosach po\u015br\u00f3d anio\u0142\u00f3w,
\n<\/em>A Pan B\u00f3g wam rany uleczy, i za cierpienia pocieszy.<\/em><\/p>\n

Alleluja \u015bpiewajcie, pie\u015b\u0144 zwyci\u0119zc\u00f3w i \u015bwi\u0119tych,
\n<\/em>I w szatach bia\u0142ych zata\u0144czcie, rado\u015bnie jak ma\u0142e dzieci.<\/em><\/p>\n

I Alleluja \u015bpiewajcie, pie\u015b\u0144 zwyci\u0119zc\u00f3w i \u015bwi\u0119tych,
\n<\/em>I w szatach bia\u0142ych zata\u0144czcie, rado\u015bnie jak ma\u0142e dzieci.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>Ku wiecznej pami\u0119ci wszystkich, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli ca\u0142ej tej \u201cGolgoty Wschodu\u201d, przeszli tym szlakiem \u201csyberyjskiej tu\u0142aczki\u201d piosenk\u0119 swoj\u0105 z serca ofiarowuje ks. \u0141ukasz Krzanowski.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>Opracowa\u0142 : <\/em>Andrzej Powidzki<\/strong><\/p>\n

https:\/\/www.kresowianie.info\/artykuly,n1162,obchody_83_rocznicy_pierwszej_masowej_wywozki_polakow_na_sybir.html<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>
Mszy \u015bwi\u0119tej przewodniczy arcybiskup J\u00f3zef Kupny, metropolita wroc\u0142awski.<\/figcaption><\/figure>\n