Pami\u0119ci Ireny Zabawy i Janiny Brzozowskiej<\/p>\n
W 1989 roku po wielomiesi\u0119cznym uci\u0105\u017cliwym szperaniu wytropi\u0142em dziesi\u0119cioro \u201eSybirak\u00f3w\u201d \u2013 tak si\u0119 przyj\u0119\u0142o w polszczy\u017anie okre\u015bla\u0107 by\u0142ych zes\u0142a\u0144c\u00f3w na bezkresne obszary imperi\u00f3w carskiego i\u00a0bolszewickiego. Od czterech stuleci wi\u0119kszo\u015b\u0107 trafia\u0142a faktycznie na dalek\u0105 Syberi\u0119, ale wielu –\u00a0 na p\u00f3\u0142noc europejsk\u0105, nad Ocean Lodowaty b\u0105d\u017a w stepy azjatyckie.<\/p>\n
Na zebraniu w listopadzie powo\u0142ali\u015bmy w\u00f3wczas Gorlickie Ko\u0142o Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, reaktywowanego w Warszawie po 60 latach od jego za\u0142o\u017cenia, po 44-letniej ciszy w PRL-u. Poniewa\u017c w grudniu \u2013 13! \u2013 mia\u0142em wyjecha\u0107 znowu \u201ena Sybir\u201d, tym razem dobrowolnie w\u00a0ramach nadzoru serwisowo-monta\u017cowego Fabryki Maszyn Wiertniczych i G\u00f3rniczych \u201eGlinik\u201d do kopal\u0144 Kuznieckiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego (Kuzbass) w zachodniej Syberii, przewodniczenie Ko\u0142u powierzyli\u015bmy Janinie Brzozowskiej, za\u015b skarbnikiem zosta\u0142a Irena Zabawa. Irena pe\u0142ni\u0142a t\u0119 funkcj\u0119 bardzo, ale to bardzo skrupulatnie przesz\u0142o 25 lat! Zrezygnowa\u0142a w leciwym wieku, a wiosn\u0105 2022 odesz\u0142a w dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tym dziewi\u0105tym roku \u017cycia.<\/p>\n
Koszmar zimowych wyw\u00f3zek w 1940 roku (Iren\u0119 \u2013 z W\u0142odawy, Janin\u0119 \u2013 z\u00a0Ostroga na Wo\u0142yniu) na wsch\u00f3d \u201eNieludzkiej Ziemi\u201d, gehenn\u0119 Matek-Polek z\u00a0ma\u0142ymi dzie\u0107mi, z\u00a0niemowl\u0119tami jest znany z\u00a0setek opublikowanych wspomnie\u0144. Dopad\u0142y ich bolszewickie hordy \u2013 bez m\u0119\u017c\u00f3w, bez braci, bowiem m\u0119\u017cczy\u017ani jeszcze w 1939 roku b\u0105d\u017a na pocz\u0105tku czterdziestego znikn\u0119li jako je\u0144cy wojenni lub aresztowani \u2013 potencjalni wrogowie radzieckiego \u0142adu: \u201eruskiego miru\u201d. Taki los spotka\u0142 ojc\u00f3w Ireny i\u00a0Janiny: pierwszy zmar\u0142 po trzech latach na zes\u0142aniu, drugi odnalaz\u0142 si\u0119 niedawno w\u015br\u00f3d zamordowanych w roku 1940 w\u00a0Bykowni pod Kijowem.<\/p>\n
Nasze bohaterki wr\u00f3ci\u0142y z rodzinami do kraju w r. 1946, obydwie osiedli\u0142y si\u0119 w Gorlicach. W 1990 roku uczestniczy\u0142y w\u00a0powo\u0142aniu Nowos\u0105deckiego Wojew\u00f3dzkiego \u2013 w\u00f3wczas \u2013 Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w i wesz\u0142y do jego pierwszego Zarz\u0105du. Czynnie uczestniczy\u0142y w\u00a0\u017cyciu naszego Ko\u0142a. Janina powt\u00f3rnie obj\u0119\u0142a funkcj\u0119 prezesa Ko\u0142a w r. 2002. i w ci\u0105gu kilkunastu lat wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a spotkania: jubileuszowe \u2013 za\u0142o\u017cenia Ko\u0142a, wielkanocne, op\u0142atkowe, okoliczno\u015bciowe, w\u00a0plenerze u Sybirak\u00f3w w okolicach Gorlic. Uczestniczy\u0142a we wrze\u015bniowych Marszach \u017bywej Pami\u0119ci Polskiego Sybiru w\u00a0Bia\u0142ymstoku i w lokalnych marszach w\u00a0Nowym S\u0105czu. Jako by\u0142a nauczycielka bardzo dobrze si\u0119 czu\u0142a na licznych spotkaniach w szko\u0142ach, przybli\u017caj\u0105c m\u0142odzie\u017cy tematyk\u0119 zes\u0142a\u0144 w kontek\u015bcie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia. Opowiada\u0142a bardzo interesuj\u0105co, unikaj\u0105c p\u0142aczliwej martyrologii i\u00a0sentymentalnego nacjonalizmu \u2013 akcent\u00f3w, zdawa\u0142oby si\u0119, naturalnych w obliczu horroru zes\u0142ania. Przyczyni\u0142a si\u0119 znacznie, w\u0142a\u015bciwie opracowa\u0142a i\u00a0dopilnowa\u0142a druku broszury pt. \u201eOCALI\u0106 OD ZAPOMNIENIA. Opracowanie gorlickich Sybirak\u00f3w\u201d \u2013 wyd. II w\u00a02008 roku. Wprawdzie w\u00a0parudziesi\u0119ciu egzemplarzach, proste wydanie, tzw. zbindowane \u2013 ale jest.\u00a074\u00a0nazwiska by\u0142ych zes\u0142a\u0144c\u00f3w z Ziemi Gorlickiej, b\u0105d\u017a z\u00a0ni\u0105 zwi\u0105zanych: kr\u00f3tkie noty biograficzne w\u00a0oparciu o publikacje ks. kan. Jana Wilka, W\u0142adys\u0142awa Boczonia, o\u00a0artyku\u0142y w\u00a0Gazecie Gorlickiej oraz o rozmowy i wywiady z rodzinami nie\u017cyj\u0105cych Sybirak\u00f3w.<\/p>\n
Coraz mniej leciwych, schorowanych Sybirak\u00f3w naszego Ko\u0142a jest w stanie uczestniczy\u0107 w\u00a0okoliczno\u015bciowych uroczysto\u015bciach; mieszkaj\u0105 w Wysowej, Bieczu, Moszczenicy, Kobylance. Jedynie kilku Gorliczan zdobywa si\u0119 przyby\u0107 w\u00a0maju lub we wrze\u015bniu czy to pod pomnik Bohater\u00f3w Ziemi Gorlickiej, czy pod Kamie\u0144 Pami\u0119ci przed Mostem im. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru, gdzie w tym roku obok autora niniejszego tekstu uczestniczy\u0142y, jak zawsze, wiceprezes Ko\u0142a Barbara Staniszewska i Janina Brzozowska \u2013 mino swych 95 lat! Poniek\u0105d jakby zaakcentowa\u0142a wi\u0119\u017a z Zes\u0142a\u0144cami i\u00a0zasygnalizowa\u0142a: wybieram si\u0119 do Was!<\/p>\n
Odesz\u0142a po niespe\u0142na trzech tygodniach. Symptomatyczne, \u017ce na jej pogrzeb przyby\u0142a nasza Sybiraczka z Wysowej, najdalej mieszkaj\u0105ca \u2026<\/p>\n
W ci\u0105gu 33 lat przez Ko\u0142o przewin\u0119\u0142o si\u0119 31 Sybirak\u00f3w i kilka wd\u00f3w po nich. Zwa\u017cywszy, \u017ce zosta\u0142o nas siedmioro by\u0142ych zes\u0142a\u0144c\u00f3w i dwie wdowy po Sybirakach, wi\u0119kszo\u015b\u0107 po \u201eosiemdziesi\u0105t plus\u201d, i \u017ce niebawem nie b\u0119dzie komu strzec pami\u0119ci o zes\u0142aniach, wyst\u0105pili\u015bmy do Rady Powiatu z inicjatyw\u0105 trwa\u0142ego upami\u0119tnienia Sybirak\u00f3w Ziemi Gorlickiej. Mo\u017ce to by\u0107 tablica, albo i\u00a0dwie z\u00a0nazwiskami \u2013 mamy ich ponad sto \u2013 od powstania listopadowego poczynaj\u0105c. Tre\u015b\u0107 i forma, miejsce, np. \u015bciana-mur (pusty!) w Rynku \u2013 do ustalenia. Zapewne k\u0142opot\u00f3w finansowych nie unikniemy, ale gdyby gminy, stowarzyszenia, organizacje publiczne, mo\u017ce MKiDN zasponsorowa\u0142yby chocia\u017cby po ok. tysi\u0105c z\u0142otych \u2013 to projekt by\u0142by do zrealizowania.<\/p>\n
By czas nie za\u0107mi\u0142 i niepami\u0119\u0107 \u2026<\/p>\n
Opracowa\u0142: Zbigniew Lewczykowski<\/strong> <\/p>\n Pami\u0119ci Ireny Zabawy i Janiny Brzozowskiej W 1989 roku po wielomiesi\u0119cznym uci\u0105\u017cliwym szperaniu wytropi\u0142em dziesi\u0119cioro \u201eSybirak\u00f3w\u201d \u2013 tak si\u0119 przyj\u0119\u0142o w polszczy\u017anie okre\u015bla\u0107 by\u0142ych zes\u0142a\u0144c\u00f3w na bezkresne obszary imperi\u00f3w carskiego i\u00a0bolszewickiego. Od czterech stuleci wi\u0119kszo\u015b\u0107 trafia\u0142a faktycznie na dalek\u0105 Syberi\u0119, ale wielu –\u00a0 na p\u00f3\u0142noc europejsk\u0105, nad Ocean Lodowaty b\u0105d\u017a w stepy azjatyckie. Na zebraniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[],"class_list":["post-17771","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wspomnienia","category-wydarzenia"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17772,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17771\/revisions\/17772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPrezes Gorlickiego Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w<\/p>\n