{"id":11728,"date":"2018-11-15T23:29:33","date_gmt":"2018-11-15T23:29:33","guid":{"rendered":"http:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=11728"},"modified":"2018-12-14T23:37:09","modified_gmt":"2018-12-14T23:37:09","slug":"pozegnalismy-helene-strojwas-tomczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=11728","title":{"rendered":"Po\u017cegnali\u015bmy Helen\u0119 Strojw\u0105s-Tomczyk"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Helena Strojw\u0105s-Tomczyk by\u0142a za\u0142o\u017cycielk\u0105 i pierwszym prezesem Zarz\u0105du Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Turku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Urodzi\u0142a si\u0119 17 wrze\u015bnia 1925 r. w U\u015bci\u0142ugu (powiat W\u0142odzimierz) na Wo\u0142yniu. Ojciec W\u0142adys\u0142aw Strojw\u0105s podczas I wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w Legionach Polskich. W 1921 r. za zas\u0142ugi otrzyma\u0142 ziemi\u0119 w maj\u0105tku U\u015bci\u0142ug.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">10 lutego 1940 r. ca\u0142a rodzina zosta\u0142a wywieziona na Sybir, do okr\u0119gu Swierd\u0142owsk, rejon Re\u017c, stacja Kostousowo, posio\u0142ek Oziernoj, kwarta\u0142 46, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 \u0142agier. Helena mia\u0142a w\u00f3wczas 14 lat. Zatrudniona zosta\u0142a do ci\u0119\u017ckiej pracy przy wyr\u0119bie lasu. Za prac\u0119 otrzymywa\u0142a 60 dag gliniastego chleba i jeden talerz bardzo rzadkiej zupy na dzie\u0144. W 1943 r. ojciec zosta\u0142 zmobilizowany do Wojska Polskiego gen. Berlinga. 23 kwietnia 1944 r. z powodu chor\u00f3b i wycie\u0144czenia umar\u0142a ukochana mama Kazimiera, maj\u0105c zaledwie 39 lat. Helena zosta\u0142a sama, by\u0142a jedynaczk\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ojciec postara\u0142 si\u0119 o wojskowe papiery potrzebne do powrotu Heleny do Polski. Mia\u0142a wtedy ju\u017c sko\u0144czone 18 lat, podlega\u0142a wojskowo\u015bci. Jak sama wspomina\u0142a, zdezerterowa\u0142a. Dzi\u0119ki tym dokumentom 6 tys. km jecha\u0142a do ojczyzny. W lutym 1945 r. przekroczy\u0142a Bug.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po powrocie do Polski Pa\u0144stwowy Urz\u0105d Repatriacyjny skierowa\u0142 Helen\u0119 Strojw\u0105s do Turku. Zamieszka\u0142a w Skar\u017cynku, w powiecie tureckim. Tu za\u0142o\u017cy\u0142a w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119, wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Wac\u0142awa Tomczyka. Mia\u0142a pi\u0119cioro dzieci, z kt\u00f3rych dwoje zmar\u0142o. W Turku zamieszka\u0142a w 1979 r. W okresie transformacji, gdy wolno ju\u017c by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o Sybirze, za\u0142o\u017cy\u0142a Ko\u0142o Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, do kt\u00f3rego wst\u0105pi\u0142o 51 os\u00f3b z rejonu Turku i powiatu tureckiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Inicjatywa powstania tego Ko\u0142a Zwi\u0105zku by\u0142a ca\u0142kowicie oddolna. To pani Helena cz\u0119sto rowerem lub wozem konnym innego Sybiraka, Jana Untona, dociera\u0142a na kra\u0144ce powiatu tureckiego, by odnale\u017a\u0107 tych, kt\u00f3rzy przez lata milczeli o swoim pochodzeniu. Zwi\u0105zek Sybirak\u00f3w w Turku jako Ko\u0142o Terenowe podlega\u0142 Oddzia\u0142owi w Koninie. Od kwietnia 1990 do 1997 r. Helena Strojw\u0105s-Tomczyk by\u0142a prezesem Zarz\u0105du tego Ko\u0142a. Po \u015bmierci m\u0119\u017ca zamieszka\u0142a z c\u00f3rk\u0105 i jej rodzin\u0105 w Swarz\u0119dzu, ale nadal by\u0142a cz\u0142onkiem i honorowym prezesem Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Turku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwukrotnie by\u0142a inicjatork\u0105 i organizatork\u0105 Og\u00f3lnopolskiego Zjazdu Sybirak\u00f3w z Kostousowa (w 1992 i 1994 r.), na kt\u00f3rych zgromadzi\u0142a ponad 100 zes\u0142a\u0144c\u00f3w z syberyjskiego \u0142agru. By\u0142o to ogromne przedsi\u0119wzi\u0119cie. Trzeba by\u0142o odnale\u017a\u0107 dawnych wsp\u00f3\u0142towarzyszy niedoli na terenie ca\u0142ej Polski. Na II Zje\u017adzie Kostousowian postanowiono wznie\u015b\u0107 na syberyjskim cmentarzu w Kostousowie Oziernoje pomnik po\u015bwi\u0119cony zmar\u0142ym na zes\u0142aniu rodakom. Na pomniku ods\u0142oni\u0119tym 15 sierpnia 1997 r. wyryto napis: \u201eTym, kt\u00f3rzy wbrew swojej woli zostali tu na wieki \u2013 przyjaciele niedoli\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Helena Strojw\u0105s-Tomczyk prowadzi\u0142a Kronik\u0119 Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w, bra\u0142a udzia\u0142 w prelekcjach i spotkaniach w szko\u0142ach, o\u015brodkach kultury i stowarzyszeniach regionu koni\u0144skiego. Od pocz\u0105tku istnienia Zwi\u0105zku czyni\u0142a starania o zrealizowanie znaku pami\u0119ci Sybirak\u00f3w. 11 listopada 1996 r. ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 Pami\u0119ci Sybirak\u00f3w na ko\u015bciele Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa w Turku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zosta\u0142a odznaczona Odznak\u0105 Honorow\u0105 Sybiraka, Odznak\u0105 \u201eZa Zas\u0142ugi dla Miasta Turku\u201d w 2004 r., Krzy\u017cem Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru w 2005 r. oraz Odznak\u0105 Honorow\u0105 \u201eZa Zas\u0142ugi dla Powiatu Tureckiego\u201d w 2007 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">By\u0142a cz\u0142onkini\u0105 regionalnych zespo\u0142\u00f3w folklorystycznych i ch\u00f3r\u00f3w, ostatnio Folklorystycznego Zespo\u0142u Regionalnego \u201eOlszyna\u201d w Swarz\u0119dzu. Tylko pani Helena potrafi\u0142a tak pi\u0119knie, od serca, za\u015bpiewa\u0107 \u201eKwiaty polskie\u201d, dawn\u0105 pie\u015b\u0144 nieznanego zes\u0142a\u0144ca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pisa\u0142a wiersze i wspomnienia. Niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y zamieszczone w prasie lokalnej, periodyku \u201eSybirak\u201d, w ksi\u0105\u017cce \u201eSybirackie losy zes\u0142a\u0144c\u00f3w regionu koni\u0144skiego\u201d z 1993 i 1999 r. oraz w antologii poezji wydanej przez ks. Zbigniewa Jacu\u0144skiego w 2018 r. Pragn\u0119\u0142a wyda\u0107 autorsk\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z wierszami. Niestety w trakcie jej przygotowa\u0144 odesz\u0142a. Wydania tomiku wierszy podj\u0119\u0142o si\u0119 Muzeum Miasta Turku im. J\u00f3zefa Mehoffera, kt\u00f3re jest siedzib\u0105 Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w od momentu jego powstania do dzisiaj.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zapami\u0119tamy pani\u0105 Helen\u0119 jako osob\u0119 otwart\u0105, go\u015bcinn\u0105, pogodn\u0105, szczer\u0105, ale i bezkompromisow\u0105 w d\u0105\u017ceniu do celu. Zawsze podkre\u015bla\u0142a to, \u017ce jest Polk\u0105, i swoj\u0105 postaw\u0105 dumnie s\u0142u\u017cy\u0142a ojczy\u017anie. Zmar\u0142a 10 listopada 2018 r., w przeddzie\u0144 setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Mia\u0142a 93 lata. Zosta\u0142a pochowana na cmentarzu w Turku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cze\u015b\u0107 Jej pami\u0119ci!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11729\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-418x660.jpg\" alt=\"\" width=\"418\" height=\"660\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-418x660.jpg 418w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-768x1211.jpg 768w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-649x1024.jpg 649w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk.jpg 1136w\" sizes=\"auto, (max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11730\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Turek-1994-II-Og\u00f3lnopolski-Zjazd-Sybirak\u00f3w-z-Kostousowa-3-z-lewej-Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-660x435.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"435\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Turek-1994-II-Og\u00f3lnopolski-Zjazd-Sybirak\u00f3w-z-Kostousowa-3-z-lewej-Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-660x435.jpg 660w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Turek-1994-II-Og\u00f3lnopolski-Zjazd-Sybirak\u00f3w-z-Kostousowa-3-z-lewej-Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-768x506.jpg 768w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Turek-1994-II-Og\u00f3lnopolski-Zjazd-Sybirak\u00f3w-z-Kostousowa-3-z-lewej-Helena-Strojw\u0105s-Tomczyk-1024x675.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p>II Og\u00f3lnopolski Zjazd Sybirak\u00f3w z Kostousowa, trzecia z lewej Helena Strojw\u0105s-Tomczyk, Turek 1994\u00a0r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11731\" src=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Rosja-1997-Po\u015bwi\u0119cenie-Pomnika-Zes\u0142a\u0144c\u00f3w-na-Sybir-na-cmentarzu-w-Kostousowie-449x660.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"660\" srcset=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Rosja-1997-Po\u015bwi\u0119cenie-Pomnika-Zes\u0142a\u0144c\u00f3w-na-Sybir-na-cmentarzu-w-Kostousowie-449x660.jpg 449w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Rosja-1997-Po\u015bwi\u0119cenie-Pomnika-Zes\u0142a\u0144c\u00f3w-na-Sybir-na-cmentarzu-w-Kostousowie-768x1128.jpg 768w, https:\/\/sybiracyzg.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Rosja-1997-Po\u015bwi\u0119cenie-Pomnika-Zes\u0142a\u0144c\u00f3w-na-Sybir-na-cmentarzu-w-Kostousowie-697x1024.jpg 697w\" sizes=\"auto, (max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><\/p>\n<p>Po\u015bwi\u0119cenie pomnika Zes\u0142a\u0144c\u00f3w na Sybir na cmentarzu w Kostousowie, Rosja 1997 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Autor: Ewa Ogrodowczyk<\/strong>, sekretarz Zarz\u0105du Ko\u0142a ZS w Turku<\/p>\n<div class=\"gsp_post_data\" \r\n\t            data-post_type=\"post\" \r\n\t            data-cat=\"odeszli\" \r\n\t            data-modified=\"120\"\r\n\t            data-created=\"1542324573\"\r\n\t            data-title=\"Po\u017cegnali\u015bmy Helen\u0119 Strojw\u0105s-Tomczyk\" \r\n\t            data-home=\"https:\/\/sybiracyzg.pl\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Helena Strojw\u0105s-Tomczyk by\u0142a za\u0142o\u017cycielk\u0105 i pierwszym prezesem Zarz\u0105du Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Turku. Urodzi\u0142a si\u0119 17 wrze\u015bnia 1925 r. w U\u015bci\u0142ugu (powiat W\u0142odzimierz) na Wo\u0142yniu. Ojciec W\u0142adys\u0142aw Strojw\u0105s podczas I wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w Legionach Polskich. W 1921 r. za zas\u0142ugi otrzyma\u0142 ziemi\u0119 w maj\u0105tku U\u015bci\u0142ug. 10 lutego 1940 r. ca\u0142a rodzina zosta\u0142a wywieziona na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-11728","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odeszli"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11728"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11733,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11728\/revisions\/11733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}