8 sierpnia 2018 r. po\u017cegnali\u015bmy zmar\u0142\u0105 w ostatni dzie\u0144 lipca br. dr Ann\u0119 Milewsk\u0105-M\u0142ynik \u2013 pracownika Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie, badacza i popularyzatora tematyki kresowej i zes\u0142a\u0144czej, przyjaciela \u015brodowisk kresowych, sybirackich i \u0142agierniczych, a przede wszystkim muzealnika \u2013 kustosza dyplomowanego ratuj\u0105cego i eksponuj\u0105cego materialne i duchowe \u015blady polsko\u015bci na Kresach Wschodnich RP oraz sowieckich represji wobec zamieszka\u0142ej tam ludno\u015bci polskiej.<\/p>\n
Dr Anna Milewska-M\u0142ynik (1950\u20132018), z wykszta\u0142cenia etnograf pracuj\u0105cy w tym zawodzie od uko\u0144czenia studi\u00f3w na Uniwersytecie Warszawskim, w 1993 r. podj\u0119\u0142a prac\u0119 w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie. To dzi\u0119ki jej dzia\u0142aniom powsta\u0142y tu kolekcje Krzemieniecka i Sybiracka, gromadz\u0105ce pami\u0105tki dokumentuj\u0105ce histori\u0119 ma\u0142ego miasteczka na Wo\u0142yniu ze s\u0142ynnym Liceum Krzemienieckim oraz zes\u0142a\u0144cze losy Polak\u00f3w w czasach stalinowskich. Nie by\u0142o to \u0142atwe, gdy\u017c tematyka ta w okresie Polski Ludowej by\u0142a przemilczana, a nawet ukrywana wr\u0119cz przed polskim spo\u0142ecze\u0144stwem. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z krzemie\u0144czanami, Zwi\u0105zkiem Sybirak\u00f3w, Stowarzyszeniem \u0141agiernik\u00f3w \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej i innymi organizacjami uda\u0142o si\u0119 przygotowa\u0107 i otworzy\u0107 szereg wystaw, jak np. \u201eKrzemieniec miasto wielkiej t\u0119sknoty\u201d czy \u201eSybiracy 1940\u20131956\u201d. Warto tu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce od 1994 r. zgromadzono w muzealnej Kolekcji Sybirackiej ponad 1500 eksponat\u00f3w, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci darowanych do zbior\u00f3w. W du\u017cej cz\u0119\u015bci obiekty te wykorzystane by\u0142y na trzech wystawach w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em \u201eSybiracy 1940\u20131956\u201d. Pierwsza z nich, otwarta 10 lutego 1996 r. dla upami\u0119tnienia szczeg\u00f3lnie wa\u017cnej dla represjonowanych rocznicy pierwszej wyw\u00f3zki, eksponowana by\u0142a w dw\u00f3ch salach Pa\u0142acu Przebendowskich (Radziwi\u0142\u0142\u00f3w), dwie nast\u0119pne w Oddziale Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej, pierwsza na parterze, druga w salach pierwszego pi\u0119tra. Autork\u0105 scenariuszy wystaw i ich komisarzem by\u0142a w\u0142a\u015bnie Ania. Ukazywa\u0142y one realia \u017cycia zes\u0142a\u0144c\u00f3w na tzw. wolnym osiedleniu oraz w sowieckich \u0142agrach. Dw\u00f3m pierwszym ekspozycjom towarzyszy\u0142y foldery \u201eSybiracy 1940\u20131956\u201d autorstwa Anny Milewskiej-M\u0142ynik, wydane przez Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie w 1996 r. i w 2000 r. Trzecia z wystaw udokumentowana by\u0142a folderem polsko-angielskim, przygotowanym r\u00f3wnie\u017c przez Ani\u0119. Jej autorstwa jest te\u017c wydany przez Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci katalog Kolekcji Sybirackiej tom I, pracowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c nad II tomem, kt\u00f3ry dotychczas nie zosta\u0142 wydany.<\/p>\n
Zar\u00f3wno o Kolekcji Sybirackiej, jak te\u017c o wystawach w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119conych tematyce sybirackiej i kresowej pisa\u0142a w wielu czasopismach: \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107\u201d, \u201eZes\u0142aniec\u201d, \u201eSybirak\u201d, \u201eWroc\u0142awskie Studia Wschodnie\u201d, \u201eKwartalnik Stowarzyszenia \u0141agiernik\u00f3w \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej\u201d i w innych. Jej artyku\u0142y m\u00f3wi\u0105 o wybitnych zes\u0142a\u0144cach zar\u00f3wno carskich, jak te\u017c sowieckich. Pisa\u0142a o Bronis\u0142awie Pi\u0142sudskim \u2013 bracie marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, badaczu dziej\u00f3w i obyczaj\u00f3w Ajn\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Sachalin oraz Wyspy Japo\u0144skie i Kurylskie, Aleksandrze Sochaczewskim \u2013 malarzu Syberii i zes\u0142a\u0144c\u00f3w z okresu carskiej Rosji, czy Marianie Jonkajtysie \u2013 autorze \u201eMarsza Sybirak\u00f3w\u201d. <\/em>Szczeg\u00f3lnymi postaciami w dorobku dr Anny Milewskiej-M\u0142ynnik byli Seweryn Gross oraz Feliks Mostowicz. Sewerynowi Grossowi \u2013 zes\u0142a\u0144cowi carskiemu do Kazachstanu \u2013 po\u015bwi\u0119ci\u0142a swoj\u0105 prac\u0119 doktorsk\u0105, wydan\u0105 w 2012 r. nak\u0142adem Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eSeweryn Gross w\u015br\u00f3d badaczy kazachskiego prawa zwyczajowego\u201d. Feliks Mostowicz, syn polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w z 1936 r., urodzony w Kazachstanie (obecnie mieszka w Polsce), po\u015bwi\u0119ci\u0142 talent malarski tematyce zes\u0142a\u0144czej, inspiruj\u0105c si\u0119 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci wspomnieniami rodziny, s\u0105siad\u00f3w i w\u0142asnymi. Cz\u0119\u015b\u0107 jego obraz\u00f3w znajduje si\u0119 w Kolekcji Sybirackiej Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci. By\u0142y one prezentowane na wystawie przygotowanej przez Ani\u0119 zatytu\u0142owanej \u201eMalarski pami\u0119tnik Feliksa Mostowicza\u201d, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142 katalog jej autorstwa wydany pod tym samym tytu\u0142em.<\/p>\n Inn\u0105 form\u0105 propagowania tematyki zes\u0142a\u0144czej by\u0142y inspirowane i inicjowane przez ni\u0105 cykle spotka\u0144, popularyzuj\u0105cych wiedz\u0119 o historii Polak\u00f3w na Syberii i w Kazachstanie: \u201ePrzez tajg\u0119, tundr\u0119 i stepy \u2013 \u015bladami polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w\u201d, \u201ePrawdy jawne i ukryte, czyli o czym \u015bwiadcz\u0105 sybirackie pami\u0105tki\u201d oraz \u201eGwiazdy na Syberii\u201d przypominaj\u0105ce polskich artyst\u00f3w przebywaj\u0105cych na Syberii. Spotkania te cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym uznaniem i mia\u0142y swoj\u0105 sta\u0142\u0105 publiczno\u015b\u0107, a ich niew\u0105tpliwym walorem by\u0142y prezentowane fotografie dokumentalne oraz wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wykonane podczas licznych podr\u00f3\u017cy Anny Milewskiej-M\u0142ynik po Rosji i Kazachstanie \u015bladami polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w i \u0142agiernik\u00f3w. Przez kilka lat swoje urlopy wypoczynkowe po\u015bwi\u0119ca\u0142a na wyjazdy nad Bajka\u0142, do Irkucka, Wierszyny i Usola, do W\u0142adywostoku, na Wyspy So\u0142owieckie, do Workuty czy do Kazachstanu, co by\u0142o niezwykle pomocne w poznaniu warunk\u00f3w \u017cycia zes\u0142a\u0144c\u00f3w i wi\u0119\u017ani\u00f3w, a tak\u017ce w zrozumieniu ich psychiki.<\/p>\n Dr Anna Milewska-M\u0142ynik by\u0142a czynnym cz\u0142onkiem Komisji Bada\u0144 nad Histori\u0105 Syberii Komitetu Historii Nauki i Techniki Polskiej Akademii Nauk, bra\u0142a udzia\u0142 w pracach komisji egzaminacyjnych olimpiad historycznych o losach Polak\u00f3w na Wschodzie oraz spektakli teatralnych i film\u00f3w dokumentalnych. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z organizacjami kresowymi i sybirackimi, uczestniczy\u0142a w ich uroczysto\u015bciach i spotkaniach \u015brodowiskowych oraz z redakcjami wydawanych przez nie czasopism. Wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142a pismo Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w \u201eZes\u0142aniec\u201d, a od 2017 r. pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 redaktora naczelnego \u201eKwartalnika\u201d Stowarzyszenia \u0141agiernik\u00f3w \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 z pasj\u0105 w jego dalszy rozw\u00f3j.<\/p>\n Spo\u0142eczna Fundacja Pami\u0119ci Narodu Polskiego uhonorowa\u0142a j\u0105 za ca\u0142okszta\u0142t pracy naukowej medalem Mater Polonia Nostra Est, a Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Odznak\u0105 Honorow\u0105 Sybiraka za wk\u0142ad pracy w dokumentacj\u0119 dziej\u00f3w Sybiru.<\/p>\n Ania mia\u0142a jeszcze wiele niezrealizowanych plan\u00f3w: wystaw\u0119 \u201eKresy i bezkresy\u201d, kolejne spotkania z cyklu \u201eGwiazdy na Syberii\u201d, ksi\u0105\u017ckowe wydanie relacji z podr\u00f3\u017cy po Rosji i Kazachstanie \u201ePrzez tundr\u0119, tajg\u0119 i stepy\u201d, kolejne artyku\u0142y i wiele innych pomys\u0142\u00f3w. Szkoda, \u017ce plany te nie zostan\u0105 ju\u017c zrealizowane.<\/p>\n Aniu, bardzo brakuje nam Twojej inspiracji, si\u0142y przekonywania, pasji i emocji, jakie wk\u0142ada\u0142a\u015b we wszystko, czym si\u0119 zajmowa\u0142a\u015b. Pami\u0119\u0107 o Tobie doda nam jednak si\u0142y do realizacji naszych wsp\u00f3lnych przecie\u017c zamierze\u0144. \u015apij spokojnie!<\/p>\n Regina Madej-Janiszek<\/p>\n Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie<\/p>\n 8 sierpnia 2018 r. po\u017cegnali\u015bmy zmar\u0142\u0105 w ostatni dzie\u0144 lipca br. dr Ann\u0119 Milewsk\u0105-M\u0142ynik \u2013 pracownika Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie, badacza i popularyzatora tematyki kresowej i zes\u0142a\u0144czej, przyjaciela \u015brodowisk kresowych, sybirackich i \u0142agierniczych, a przede wszystkim muzealnika \u2013 kustosza dyplomowanego ratuj\u0105cego i eksponuj\u0105cego materialne i duchowe \u015blady polsko\u015bci na Kresach Wschodnich RP oraz sowieckich represji […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-11407","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odeszli"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11407"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11462,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407\/revisions\/11462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}