{"id":10848,"date":"2018-02-10T10:47:46","date_gmt":"2018-02-10T10:47:46","guid":{"rendered":"http:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=10848"},"modified":"2018-07-24T08:51:41","modified_gmt":"2018-07-24T08:51:41","slug":"wroclawskie-obchody-78-rocznicy-pierwszej-masowej-zsylki-polakow-na-sybir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/?p=10848","title":{"rendered":"Wroc\u0142awskie obchody 78. rocznicy pierwszej masowej zsy\u0142ki Polak\u00f3w na Sybir"},"content":{"rendered":"

Zdradziecka napa\u015b\u0107 bolszewik\u00f3w na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 r. zapocz\u0105tkowa\u0142a, zaplanowan\u0105 w szczeg\u00f3\u0142ach, zbrodni\u0119 ludob\u00f3jstwa na Polakach zamieszkuj\u0105cych wschodnie rubie\u017ce Rzeczypospolitej. Obj\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w du\u017cej liczbie znale\u017ali si\u0119 na tych terenach, uciekaj\u0105c przed hitlerowcami. Ju\u017c 5 grudnia 1939 r. zapad\u0142a decyzja o wyw\u00f3zce Polak\u00f3w z zaj\u0119tych teren\u00f3w na Sybir. Rozpocz\u0119to przygotowania, w czasie kt\u00f3rych sporz\u0105dzano listy obywateli polskich \u201eszczeg\u00f3lnie niebezpiecznych dla Zwi\u0105zku Radzieckiego\u201d. Znale\u017ali si\u0119 na nich inteligencja polska, urz\u0119dnicy, osadnicy wojskowi, przedstawiciele s\u0142u\u017cb mundurowych, le\u015bnicy. Przygotowywano tysi\u0105ce wagon\u00f3w bydl\u0119cych, setki parowoz\u00f3w, szkolono \u017co\u0142nierzy. Opr\u00f3\u017cniano z wi\u0119\u017ani\u00f3w obozy (\u0142agry) znajduj\u0105ce si\u0119 na Dalekim Wschodzie. W\u0142a\u015bnie one mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 wi\u0119zieniami dla Polak\u00f3w. W jakim by\u0142y stanie, jakie panowa\u0142y w nich warunki pobytu, ju\u017c wkr\u00f3tce mieli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107. Dzia\u0142ania te by\u0142y prowadzone w g\u0142\u0119bokiej tajemnicy. Bolszewicy obawiali si\u0119 buntu Polak\u00f3w, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by powa\u017cnie utrudni\u0107 realizacj\u0119 tych zbrodniczych plan\u00f3w. Przygotowania te trwa\u0142y do pierwszych dni lutego 1940 r.<\/p>\n

W dniu z 9 na 10 lutego, g\u0142\u0119bok\u0105 noc\u0105 do tysi\u0119cy polskich dom\u00f3w wtargn\u0119li bolszewicy. W t\u0119 mro\u017an\u0105 noc rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza tragedia. Autor Hymnu Sybirak\u00f3w, Sybirak Marian Jonkajtys opisa\u0142 to tymi s\u0142owami: \u201eZ miast kresowych, wschodnich osad i wsi,\/ Szk\u00f3\u0142, urz\u0119d\u00f3w i kamienic, i chat:\/ My\u015bmy zn\u00f3w do Niepodleg\u0142ej szli,\/ Jak z zaboru, sprzed 20 lat\u201d.<\/p>\n

Poganiani obra\u017aliwymi krzykami, \u201ezach\u0119cani\u201d do pos\u0142usze\u0144stwa bagnetami w ci\u0105gu kilkunastu minut opuszczali\u015bmy \u201ena zawsze\u201d swoje domostwa. Za\u0142adowanych na wozy i sanie wieziono do stacji kolejowych, gdzie czeka\u0142y ju\u017c \u201eeszelony\u201d sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 40\u201350 towarowych wagon\u00f3w. Jedynym wyposa\u017ceniem tych wagon\u00f3w by\u0142y drewniane prycze, ubikacja w postaci dziury w pod\u0142odze i czasami piecyk, do kt\u00f3rego nie by\u0142o opa\u0142u. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wielotygodniowa podr\u00f3\u017c na wsch\u00f3d. Podr\u00f3\u017c szczeg\u00f3lnie tragiczna. Mr\u00f3z, g\u0142\u00f3d, choroby, brak mo\u017cliwo\u015bci utrzymania higieny spowodowa\u0142y umieranie ludzi starszych, chorych i dzieci. Szczeg\u00f3lnie tragiczna by\u0142a \u015bmier\u0107 nowo narodzonych dzieci, kt\u00f3rym matki nie mog\u0142y zapewni\u0107 pokarmu. Tu znowu spotkali\u015bmy si\u0119 z bezwzgl\u0119dnym okrucie\u0144stwem bolszewik\u00f3w, kt\u00f3rzy na kr\u00f3tkich postojach, cz\u0119sto w szczerym polu, wpadali do wagon\u00f3w i si\u0142\u0105 odbierali najbli\u017cszym cia\u0142a zmar\u0142ych. Wyrzucali je na pobocze tor\u00f3w, pozostawiaj\u0105c bez poch\u00f3wku.<\/p>\n

Po dotarciu do miejsc uwi\u0119zienia zes\u0142a\u0144cy znale\u017ali si\u0119 w warunkach, kt\u00f3re prze\u017cy\u0107 mogli tylko najbardziej wytrzymali, najbardziej zaradni. Obozy, rozwalaj\u0105ce si\u0119 baraki, mr\u00f3z, g\u0142\u00f3d, niewolnicza praca i brak opieki lekarskiej powodowa\u0142y gwa\u0142towny ubytek si\u0142 i w konsekwencji \u015bmier\u0107.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na warunki, z jakimi spotkali si\u0119 wywo\u017ceni na Sybir, rocznica pierwszej masowej zsy\u0142ki jest obchodzona w szczeg\u00f3lnie uroczysty spos\u00f3b.<\/p>\n

Wroc\u0142awski Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w upami\u0119tni\u0142 t\u0119 rocznic\u0119 dwudniowym obchodami dnia pami\u0119ci zes\u0142a\u0144 na Sybir. W pierwszy dniu, 9 lutego spotkali\u015bmy si\u0119 w sali koncertowej Radia Wroc\u0142aw. Zebranych przywita\u0142 prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u, jednocze\u015bnie sekretarz generalny Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Eugeniusz Kuszka. Nast\u0119pnie, wprowadzaj\u0105c Sybirak\u00f3w w podnios\u0142y nastr\u00f3j, wyst\u0105pi\u0142 Zesp\u00f3\u0142 Pie\u015bni i Ta\u0144ca \u201eKalina\u201d. Po tym bardzo sympatycznym wst\u0119pie odczytano list od szefa Urz\u0119du ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Jana J\u00f3zefa Kasprzyka z serdecznymi \u017cyczeniami dla Sybirak\u00f3w naszego Oddzia\u0142u. Przedstawiciele w\u0142adz Dolnego \u015al\u0105ska, w pe\u0142nych empatii wyst\u0105pieniach, przekazali Sybirakom s\u0142owa uznania i wyrazy pami\u0119ci o losach zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru, kt\u00f3re nigdy nie powinny by\u0107 zatarte w \u015bwiadomo\u015bci narodu polskiego. Maj\u0105 by\u0107 przypomnieniem, \u201edo czego zdolny jest cz\u0142owiek pozbawiony Boga, op\u0119tany zbrodnicz\u0105 ide\u0105 bolszewizmu czy faszyzmu\u201d, by nigdy taki czas nie powr\u00f3ci\u0142. Przemawiali wiceprezydent Wroc\u0142awia Wojciech Adamski, cz\u0142onek Zarz\u0105du Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego Jerzy Michalak, przedstawiciel wojewody dolno\u015bl\u0105skiego Damian Mrozek i dolno\u015bl\u0105ski kurator o\u015bwiaty Roman Kowalczyk.<\/p>\n

Po przem\u00f3wieniach nast\u0105pi\u0142a najbardziej wznios\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci \u2013 odznaczenia szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conych Sybirak\u00f3w i os\u00f3b wspieraj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 naszego Zwi\u0105zku. Odznaczenia wr\u0119czali \u2013 przedstawiciel wojewody Damian Mrozek, sekretarz generalny Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Eugeniusz Kuszka i przewodnicz\u0105ca Komisji ds. Odznacze\u0144 Krystyna Ja\u015bniewicz. Odznaczeni zostali: medalem Pro Patria \u2013 Beata Audycka, Mieczys\u0142aw Burzy\u0144ski, Magdalena Ja\u015bniewicz-Witt, Piotr Kuszka, Aleksander Maciejewicz, Dariusz Muraczewski, Eugenia Sadowska, Ryszard Tarnowski; Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 Honorow\u0105 za Zas\u0142ugi dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w \u2013 Edward Dru\u017cy\u0142owski, Alfred Frydel, Tadeusz Kubik, Adam Ruci\u0144ski; Srebrn\u0105 Odznak\u0105 Honorow\u0105 za Zas\u0142ugi dla Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w \u2013 Irena Go\u0142\u0105b; Odznak\u0105 Honorow\u0105 Sybiraka: Teresa Babula, Maria Borakowska, Danuta Lipnicka-Czajkowska, Mieczys\u0142aw Mleko, Irma Napora, Halina Piskorska, Andrzej Tumiel, Jerzy Wilczy\u0144ski.<\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a r\u00f3wnie\u017c okazj\u0105 do podsumowania wynik\u00f3w II Wojew\u00f3dzkiego Konkursu Poezji Sybirackiej pt. \u201eWiersze Ojc\u00f3w Naszych\u201d, organizowanego przez Stowarzyszenie Pami\u0119ci Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru, kt\u00f3ry zosta\u0142 obj\u0119ty honorowym patronatem przez Romana Kowalczyka, dolno\u015bl\u0105skiego kuratora o\u015bwiaty. W II edycji konkursu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 70 uczni\u00f3w z wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego. Na etapie szk\u00f3\u0142 podstawowych laureatami zostali: Maja Tokarska, Katarzyna Majka i Anna Galicka. Na etapie szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych i oddzia\u0142\u00f3w gimnazjalnych zwyci\u0119\u017cyli: Natalia Kostrubies, Wojciech Florek, Kinga K\u0119pa, Agata Nowak. Wyr\u00f3\u017cnione zosta\u0142y Sandra Suchojad i Paulina Bednarska. Dyplomy i nagrody wr\u0119cza\u0142 Roman Kowalczyk \u2013 dolno\u015bl\u0105ski kurator o\u015bwiaty w towarzystwie Antoniny Ku\u017caj \u2013 prezes Stowarzyszenia Pami\u0119ci Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru we Wroc\u0142awiu i prezesa Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Eugeniusza Kuszki. Stowarzyszenie Odra\u2013Niemen zaprosi\u0142o wszystkich laureat\u00f3w konkursu do udzia\u0142u w lipcowym projekcie edukacyjnym po\u0142\u0105czonym z wyjazdem do Wilna. Informacj\u0119 t\u0119 przekaza\u0142a Ilona Gosiewska \u2013 prezes stowarzyszenia.<\/p>\n

Uczestnicy z wielkim wzruszeniem wys\u0142uchali wierszy deklamowanych przez laureat\u00f3w konkursu. Wszystkie panie i bardzo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 pan\u00f3w nie mogli powstrzyma\u0107 \u0142ez, a prowadz\u0105ca uroczysto\u015b\u0107 Janina Jakubowska nie by\u0142a w stanie zapowiedzie\u0107 kolejnego punktu programu.<\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142 prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Eugeniusz Kuszka, dzi\u0119kuj\u0105c wszystkim za przybycie i wr\u0119czaj\u0105c kwiaty organizatorkom konkursu, paniom ze Stowarzyszenia Pami\u0119ci Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru. Odegrano Hymn Sybirak\u00f3w, kt\u00f3ry znowu spowodowa\u0142 \u0142zy wzruszenia uczestnik\u00f3w spotkania.<\/p>\n

Drugi dzie\u0144 uroczysto\u015bci, 10 lutego, pod pomnikiem Zes\u0142a\u0144com Sybiru, z udzia\u0142em wojewody dolno\u015bl\u0105skiego Paw\u0142a Hreniaka, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od mszy \u015bwi\u0119tej w ceremoniale wojskowym w ko\u015bciele pw. \u015bw. Bonifacego, kt\u00f3r\u0105 celebrowali: kapelan wroc\u0142awskiego Oddzia\u0142u ZS ks. dr hab. Franciszek G\u0142\u00f3d, kustosz naszego pomnika, proboszcz ks. dr Wojciech Tokarz i kustosz kaplicy Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru proboszcz ks. Janusz Radzik. Msz\u0119 poprzedzi\u0142o wprowadzenie sztandar\u00f3w: Akademii Wojsk L\u0105dowych, Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w \u2013 Oddzia\u0142u we Wroc\u0142awiu i Ko\u0142a w O\u0142awie oraz 17 sztandar\u00f3w szk\u00f3\u0142 wroc\u0142awskich.<\/p>\n

Homili\u0119 wyg\u0142osi\u0142 kapelan ks. Franciszek G\u0142\u00f3d. We wzruszaj\u0105cych s\u0142owach opisa\u0142 cierpienia i zas\u0142ugi naszych rodzic\u00f3w, nasz\u0105 drog\u0119 ma\u0142ych zes\u0142a\u0144c\u00f3w oraz rado\u015b\u0107 z powrotu do Polski. Rado\u015b\u0107 psut\u0105 zakazem opowiadania o zes\u0142aniu, o okrucie\u0144stwach w\u0142adz sowieckich, o zbrodniach pope\u0142nionych na Polakach \u2013 zes\u0142a\u0144cach Sybiru. Zakaz dotyczy\u0142 tak\u017ce dzia\u0142ania Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w. Chciano wymaza\u0107 z pami\u0119ci ca\u0142y ten okres historii, tak niewygodnej dla w\u0142adzy ludowej.<\/p>\n

Po mszy uczestnicy uroczysto\u015bci udali si\u0119 pod pomnik Zes\u0142a\u0144com Sybiru, gdzie po powitaniu przez prezesa Zarz\u0105du Oddzia\u0142u Eugeniusza Kuszk\u0119 i modlitwie za zmar\u0142ych, zam\u0119czonych i \u017cyj\u0105cych Sybirak\u00f3w, odczytany zosta\u0142 apel pami\u0119ci zako\u0144czony salw\u0105 honorow\u0105. Hymn Sybirak\u00f3w i odprowadzenie sztandaru wojskowego zako\u0144czy\u0142y uroczysto\u015b\u0107. Pozosta\u0142o jeszcze spotkanie przy groch\u00f3wce i dzielenie si\u0119 wspomnieniami z zes\u0142ania.<\/p>\n

Wyra\u017camy wielk\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 instytucjom i osobom, kt\u00f3re pomog\u0142y w zorganizowaniu uroczysto\u015bci. Szczeg\u00f3lnie wdzi\u0119czni jeste\u015bmy \u017co\u0142nierzom Wojska Polskiego za udzia\u0142 Kompanii Honorowej ze sztandarem Akademii Wojsk L\u0105dowych i Orkiestrze Reprezentacyjnej WP. Dzi\u0119kujemy ksi\u0119\u017com kapelanom za modlitw\u0119 w intencji naszych zmar\u0142ych, jak i nas krocz\u0105cych powoli na spotkanie z nimi. Dzi\u0119kujemy pracownikom Wroc\u0142awskiego Centrum Rozwoju Integracji Spo\u0142ecznej, kt\u00f3rzy swoj\u0105 prac\u0105 i finansami pomagali rozwi\u0105zywa\u0107 trudne problemy organizacyjne. Dzi\u0119kujemy wszystkim uczestnikom, w tym wojewodzie dolno\u015bl\u0105skiemu Paw\u0142owi Hreniakowi, Wojciechowi Adamskiemu, Jerzemu Michalakowi, Romanowi Kowalczykowi, p\u0142k. Markowi Brzezichowi, kt\u00f3rzy udzia\u0142em w uroczysto\u015bci pokazali, \u017ce obchody takich rocznic s\u0105 naprawd\u0119 potrzebne.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przemawia prezes Zarz\u0105du Oddzia\u0142u ZS we Wroc\u0142awiu Eugeniusz Kuszka<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przedstawiciel wojewody Damian Mrozek<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Odznaczeni medalami Pro Patria z przedstawicielem wojewody Damianem Mrozkiem (pierwszy z prawej) i prezesem Zarz\u0105du Oddzia\u0142u ZS Eugeniuszem Kuszk\u0105 (pi\u0105ty z prawej)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wyst\u0119p Zespo\u0142u Pie\u015bni i Ta\u0144ca \u201eKalina\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Msza \u015bwi\u0119ta w ko\u015bciele pw. \u015bw. Bonifacego<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w pod pomnikiem Zes\u0142a\u0144com Sybiru przez przedstawicieli Oddzia\u0142u ZS we Wroc\u0142awiu<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kwiaty z\u0142o\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c m\u0142odzie\u017c wroc\u0142awskich szk\u00f3\u0142<\/p>\n

Autor: Ryszard Janosz<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zdradziecka napa\u015b\u0107 bolszewik\u00f3w na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 r. zapocz\u0105tkowa\u0142a, zaplanowan\u0105 w szczeg\u00f3\u0142ach, zbrodni\u0119 ludob\u00f3jstwa na Polakach zamieszkuj\u0105cych wschodnie rubie\u017ce Rzeczypospolitej. Obj\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w du\u017cej liczbie znale\u017ali si\u0119 na tych terenach, uciekaj\u0105c przed hitlerowcami. Ju\u017c 5 grudnia 1939 r. zapad\u0142a decyzja o wyw\u00f3zce Polak\u00f3w z zaj\u0119tych teren\u00f3w na Sybir. Rozpocz\u0119to przygotowania, w czasie […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-10848","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10848"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11279,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10848\/revisions\/11279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracyzg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}