Pamiętne rocznice kwietniowe w Białymstoku w 2016 r.

Obchody rocznic kwietniowych rozpoczęły się 10 kwietnia 2016 r. mszą świętą w kościele pw. NMP Matki Kościoła w Białymstoku w intencji deportowanych w kwietniu 1940 r., pomordowanych w Katyniu oraz tych, którzy zginęli w katastrofie pod Smoleńskiem w 2010 r. Homilia i okolicznościowe modlitwy wiernych w pełni oddały tragizm tych wydarzeń.

Główne uroczystości rocznicowe rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. św. Rocha, skąd następnie udano się przed świątynię, pod pomnik Ofiar Katastrofy pod Smoleńskiem. Uczczono pamięć ofiar mordu katyńskiego oraz 96 osób, które zginęły w katastrofie pod Smoleńskiem.

Apel pamięci i salwa honorowa żołnierzy 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego były oddaniem hołdu wszystkim bohaterom.

Obecność licznych sztandarów, złożenie wieńców i wiązanek kwiatów, a na zakończenie obecność drużyny harcerzy z płonącymi zniczami były godnym wyrazem naszego szacunku i pamięci.

Te bolesne wydarzenia upamiętniły koncert „Zaszum nam, Polsko” Polskiego Studium Teatralnego z Wilna w Centrum Konferencyjno-Wystawienniczym, dedykowany pamięci ofiar zbrodni katyńskiej i katastrofy smoleńskiej oraz wernisaż wystawy fotograficznej pt. „Po katastrofie smoleńskiej”… w Supraślu.

Białostocki Oddział IPN zorganizował przegląd filmów o zbrodni katyńskiej w Muzeum Archidiecezjalnym w Białymstoku.

W poszczególnych kościołach zostały odprawione msze święte w intencji śp. Justyny Moniuszko – stewardessy, śp. Krzysztofa Putry – wicemarszałka Sejmu RP, śp. Ryszarda Kaczorowskiego – ostatniego prezydenta RP na uchodźstwie oraz w monastyrze w Supraślu – śp. abp. Mirona Chodakowskiego.

Tego dnia zostały złożone wieńce na grobach ofiar katastrofy smoleńskiej oraz przy tablicy pamiątkowej poświęconej Ryszardowi Kaczorowskiemu przez wojewodę podlaskiego, prezydenta miasta Białegostoku oraz dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku.

Dnia 12 kwietnia 2016 r. Sybiraczki – Heronima Dzierma i Renata Iwanowska gościły w Zespole Szkół Technicznych im. gen. W. Andersa w Białymstoku. Na lekcji historii przedstawiły młodzieży swoje wspomnienia związane z wywózką na Sybir w 1940 r. Spotkanie przebiegało w miłej atmosferze. Dyrektor szkoły Tadeusz Halicki i nauczyciel historii Krzysztof Pogorzelski serdecznie nam podziękowali i wręczyli piękne albumy o Bojarach – białostockiej dzielnicy, a uczniowie obdarowali nas bukietami róż.

13 kwietnia 2016 r. przy pomniku Grobie Nieznanego Sybiraka i Pomniku Katyńskim uczciliśmy pamięć Sybiraków z drugiej deportacji (13 kwietnia 1940 r.) i ofiar zbrodni katyńskiej. Pod przewodnictwem naszego kapelana ks. Józefa Wiśniewskiego odmówiliśmy „Anioł Pański”. Złożyliśmy wieńce i zapaliliśmy znicze. Minutą ciszy uczciliśmy pamięć wszystkich zmarłych w tak tragicznych wydarzeniach kwietniowych.

Po południu 13 kwietnia 2016 r. Wspólnota Wnuków Sybiraków wraz z Anną Nowacką z Muzeum Wojska w Białymstoku zorganizowała wieczór wspomnień z okazji 76. rocznicy kwietniowej deportacji obywateli polskich na Sybir oraz 76. rocznicy zbrodni katyńskiej. Ta uroczystość, podobnie jak poprzednia, rozpoczęła się odśpiewaniem Hymnu Sybiraków, a zakończyła pieśnią „Matka Sybiraczka”. Swoimi wspomnieniami z drugiej deportacji podzielili się świadkowie historii – Tadeusz Chwiedź, Barbara Sokólska, Jadwiga Niwińska i Danuta Rybakowska.

14 kwietnia 2016 r. Sybiraczki Heronima Dzierma, Renata Iwanowska, Jolanta Hryniewicka wraz z prezesem Zarządu Oddziału ZS Tadeuszem Chwiedziem miały zaszczyt uczestniczyć w obchodach stulecia istnienia szkoły w Rafałówce.

Pierwsza część uroczystości odbyła się w Domu Kultury. Po przywitaniu gości przez dyrektor szkoły Edytę Szóstko-Łapińską, nauczycielka Halina Lisicka zaprezentowała dzieje szkoły na przestrzeni stu lat. Motywem przewodnim spotkania były słowa: „Nie odbiorą Ci Ojczyzny, jeśli nosisz Ją w sercu”.

Potem obejrzeliśmy wspaniale przygotowany i przedstawiony przez młodzież montaż słowno-muzyczny. Z wielkim wzruszeniem słuchaliśmy wierszy Mariana Jonkajtysa, patriotycznych pieśni takich jak „Matka Sybiraczka”, „Jest taki kraj” czy „Niepodległa, niepokorna”. Występy uczniów nagrodziliśmy gromkimi brawami.

Prezes Tadeusz Chwiedź w swoim wystąpieniu okolicznościowym bardzo dokładnie omówił przyczyny i przebieg deportacji na Sybir. Jednocześnie serdecznie podziękował dyrekcji i całej społeczności szkolnej za piękny i patriotyczny program artystyczny. Podobne spostrzeżenie mieli wszyscy goście zabierający głos.

Druga część jubileuszu stulecia to zwiedzanie szkoły i wspomnienia o minionych, jakże pracowitych latach poświęconych edukacji dzieci z tego rejonu.

15 kwietnia 2016 r. Sybiraczki Heronima Dzierma, Jolanta Hryniewicka, Janina Nowik i prezes Tadeusz Chwiedź uczestniczyli w Szkole Podstawowej nr 34 im. J.Z. Bema w niezwykle patriotycznej akademii, której przewodnią myślą było hasło umieszczone na biało-czerwonym płótnie: „Pamięć nie da się zgładzić”. I rzeczywiście, pamięć o strasznej zbrodni katyńskiej, o deportacjach Polaków ocalała. Mocno podkreślały to trafnie dobrane utwory recytatorów, symboliczne scenki o pożegnaniu żołnierza, a potem daremne oczekiwanie jego powrotu oraz scena z życia Janiny Nowik przedstawiająca wywózkę jej i rodziny na Sybir. Patriotyczne pieśni takie jak Hymn Sybiraków, „Czerwone maki” czy modlitwa obozowa „O, Panie, któryś jest na niebie” w wykonaniu chóru szkolnego przywołały bolesne wydarzenia minionych lat.

Dyrektor szkoły Jerzy Bołtuć w wystąpieniu powitalnym przypomniał trzy bolesne wydarzenia kwietniowe, których 76. i 6. rocznicę obchodziliśmy w tym roku. Ten temat również uwzględnił prezes Tadeusz Chwiedź. Jednocześnie przybliżył uczniom tragiczne wydarzenia lat 40. XX w.

We wszystkich obchodach trzech pamiętnych rocznic kwietniowych uczestniczyli Sybiracy.

Heronima Dzierma, Jolanta Hryniewicka