Obchody Dnia Jedności Kresowian w Warszawie

Zwieńczeniem obchodów Dnia Jedności Kresowian 2 października 2015 r. w Warszawie, w rocznicę zawarcia unii horodelskiej, był Marsz Godności Rzeczypospolitej, celem którego było zamanifestowanie przywiązania Polaków do tradycji wielowyznaniowej i wieloetnicznej Rzeczypospolitej, do kultury stworzonej przez naszych przodków, wolności i tolerancji. Komitet Organizacyjny zadeklarował: „Będziemy upominać się o prawa Polaków pozostałych na ziemiach anektowanych do Związku Sowieckiego, we współczesnych, niepodległych państwach. Będziemy upominać się o pamięć ofiar. Będziemy upominać się o sprawiedliwość dla tysięcy kresowych rodzin w kraju i na emigracji”.
Dwudniowy program obchodów rozpoczęła debata w gmachu Sejmu pt. „Kresy a polska tożsamość narodowa”, w której udział wzięli m.in. historycy i przedstawiciele organizacji pozarządowych.
„Cel to przypomnienie, że Polacy jako emigracja żyją nie tylko na Zachodzie, ale że dużo Polaków zostało też na Wschodzie. Chcemy przypomnieć, że oni tam są, że mają swoje potrzeby, że Polska ma tam swoje potrzeby” – powiedziała Polskiej Agencji Prasowej historyk i politolog dr Lucyna Kulińska. „Jeśli ktoś się Polakiem czuje, to on nim będzie. A my mamy dbać o to, żeby nie spotykały tych ludzi żadne przykrości, ani na Litwie, ani na Ukrainie, ani na Białorusi – za to, że są Polakami. Oni muszą wiedzieć, że nasze państwo zawsze za nimi stanie i się o nich upomni”.
Kolejnym wydarzeniem była msza święta odprawiona w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście. Po mszy nastąpiło zawiązanie Konfederacji Obywateli Kresów, której marszałkiem została córka gen. Władysława Andersa Anna Maria Anders-Costa. Spod bazyliki ruszył Marsz Godności Rzeczypospolitej, który przeszedł do pl. Marsz. Józefa Piłsudskiego. Tam przy Grobie Nieznanego Żołnierza odbył się apel poległych obrońców Kresów i chóralne wykonanie Roty przez uczestników przy zapalonych świecach. Po apelu nastąpiło złożenie wieńców przy Grobie Nieznanego Żołnierza. Po uroczystości na pl. Marsz. Józefa Piłsudskiego odbyła się część artystyczna zatytułowana „W każdym sercu bije Polska”. Wystąpiły Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna” z Litwy pod kierownictwem Jana Mincewicza oraz chór Polonez z Mińska na Białorusi i zespół Contra Mundum.
Dnia 3 października odprawiona została msza święta w intencji o błogosławieństwo dla Polaków na Litwie w bazylice Najświętszego Serca Jezusowego na Pradze-Północ. Po mszy odbył się w bazylice koncert polskiego Reprezentacyjnego Zespołu Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna” z Litwy.
W obchodach udział wzięły delegacje m.in.: Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, Związku Polaków na Białorusi, Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie, Stowarzyszenia Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej.
„Idea Dnia Jedności Kresowian zrodziła się z potrzeby przywrócenia Polakom świadomości dziedzictwa Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej jako wspólnej spuścizny ważnej dla bezpieczeństwa państwa, bytu narodu, jego tożsamości i kultury, z chęci nawiązania do dorobku prężnego, silnego i aktywnego polskiego narodu, który miał poczucie własnej wartości i dumy, a także z konieczności odbudowy zerwanych więzi pomiędzy rodzinami kresowymi” – napisał w liście przekazanym PAP Komitet Organizacyjny Dnia Jedności Kresowian.
Ewa Szakalicka, przewodnicząca komitetu, przekazała PAP również listę „13 postulatów Ruchu Kresowego”. Wśród nich znalazły się: ochrona Polaków – Zabużan przed niemieckimi roszczeniami na ziemiach odzyskanych, ułatwienie Polakom – Zabużanom odzyskiwania ich dóbr lub uzyskania za nie odszkodowań, a także odzyskanie wszystkich archiwów dotyczących funkcjonowania I i II Rzeczypospolitej, penalizacja wszelkich przejawów ideologii szowinizmu ukraińskiego, białoruskiego i litewskiego. Ruch postuluje również: przeprowadzenie repatriacji Polaków z terenów byłego Związku Radzieckiego (w szczególności z Kazachstanu), ustanowienie 11 lipca Dniem Pamięci Męczeństwa Kresowian, uznanie zbrodni wołyńsko-małopolskiej za ludobójstwo i ściganie z urzędu osób, które temu zaprzeczają, utworzenie Funduszu na Rzecz Cywilnych Ofiar Ludobójstwa Ukraińskich Nacjonalistów.
Honorowy patronat nad obchodami Dnia Jedności Kresowian objął prezydent RP Andrzej Duda.