Uroczystość Dnia Sybiraka w Oddziale ZS w Łomży

17 września 2015 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łomży odbyła się patriotyczno-religijna uroczystość z okazji Dnia Sybiraka. Udręczeni losem Sybiracy, których jest coraz mniej, po raz kolejny zebrali się w świątyni, żeby w obliczu Boga wypłakać się, a jednocześnie podziękować Stwórcy za ocalone życie i powrót na ojczystą ziemię.

Organizatorami byli: prezydent miasta Łomża, kustosz Sanktuarium Miłosierdzia Bożego, Oddział Związku Sybiraków w Łomży, dyrekcja Szkoły Podstawowej nr 5 w Łomży. Uroczystość swą obecnością zaszczycili dostojni goście: poseł na Sejm RP Lech Antoni Kołakowski, prezydent Łomży Mariusz Chrzanowski, wiceprezydenci, dyrektor Podlaskiego Oddziału ARiMR Stefan Krajewski, przedstawiciele Kuratorium Oświaty, służb mundurowych, dyrektorzy szkół, burmistrzowie, wójtowie, Oddział Związku Piłsudczyków RP w Szczuczynie, przedstawiciele organizacji pozarządowych, młodzież, Sybiracy i ich rodziny, a także mieszkańcy Łomży i okolic. Poczty sztandarowe wystawiły: Urząd Miasta, Oddział ZS w Łomży i Koła zrzeszone w Oddziale, łomżyńskie szkoły, Zespół Szkół Samorządowych w Nowogrodzie, organizacje pozarządowe.

Obchody Dnia Sybiraka rozpoczęły się trzyminutowym wyciem syreny miejskiej. W tym czasie ks. prałat Jerzy Abramowicz wprowadził poczty sztandarowe. Mszy świętej w intencji ojczyzny i Sybiraków przewodniczył JE ks. bp Tadeusz Bronakowski w asyście ks. Marcina Loba. W homilii ks. bp Tadeusz Bronakowski powiedział: ,,Dzień 17 września (…) zapisał się w polskim kalendarzu krwawymi zgłoskami, gdyż okazał się wstępem do prawie pięciu dekad panowania systemu sowieckiego w Polsce”. Biskup przywołał wymowny napis nagrobny na mogile zesłańca syberyjskiego – urodził się wolny, żył prawy, umarł w niewoli, cierpiał głód, upokorzenia i poniewierkę za to, że był Polakiem. Dramat Sybiraków polegał na tym, że chciano budować społeczeństwo bez Boga. W ślad za tym szły nienawiść i pogwałcenie ludzkiej godności na „nieludzkiej ziemi”.

Przy dźwiękach organów i śpiewie organisty Daniela Plony Sybiracy i goście spontanicznie odśpiewali Hymn Sybiraków. Następnie głos zabrała prezes Zarządu Oddziału ZS w Łomży Danuta Pieńkowska-Wolfart. W serdecznych słowach powitała wszystkich obecnych. Przypomniała, że ostatnia wywózka w największym stopniu dotknęła mieszkańców Łomży i okolicznych miejscowości. Jedną z form upamiętnienia tych okrutnych wydarzeń jest doroczny Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru w Białymstoku, w którym uczestniczyliśmy w tym roku już po raz piętnasty (z Oddziału w Łomży około 500 osób, przeważała młodzież). Ta niezwykła forma upamiętnienia nawiązuje do tułaczej wędrówki po „nieludzkiej ziemi”, tak przejmująco opisanej przez Mariana Jonkajtysa w „Marszu Sybiraków”: „A myśmy szli i szli zdziesiątkowani”. W Marszu oddajemy hołd tym, którzy nie powrócili, i tym, którzy przetrwali, przeżyli nieludzki czas na „nieludzkiej ziemi”, na stepach Kazachstanu i wyspach stalinowskiego archipelagu Gułag, poddani represjom terroru i zsyłek. Prezes przytoczyła też zdanie z książki Anny Herbich: „Gdyby Bóg zechciał wskrzesić wszystkich więźniów łagrów, to w całej Rosji podniosłaby się ziemia”. Trzeba też przypomnieć, że Łomża znalazła się w utworzonej na tych ziemiach Białorusi Zachodniej, a następnie została wcielona do ZSRR. Niespełna dwuletni okres okupacji przez wojska radzieckie zapisał się przede wszystkim prześladowaniami i wywózkami Polaków na Sybir. Były to tragiczne lata Łomży w Białorusi Zachodniej. Danuta Pieńkowska-Wolfart powiedziała, że Sybiracy przebaczyli swoim oprawcom, ale nie zapomnieli i hasło „Pamięć zmarłym, żyjącym pojednanie”, będące mottem jednego z dotychczasowych Marszów, staje się przesłaniem dla przyszłych pokoleń.

Emocjonalnym i miłym akcentem tej uroczystości było wręczenie odznaczeń, dyplomów i pamiątkowych książek. Prezydent Łomży Mariusz Chrzanowski w asyście prezes, sekretarz i skarbnika Zarządu Oddziału ZS w Łomży wręczył Złote Odznaki Honorowe za Zasługi dla Związku Sybiraków, dyplomy i książki: JE ks. bp. Tadeuszowi Bronakowskiemu, posłowi na Sejm RP Lechowi Antoniemu Kołakowskiemu, dyrektorowi ARiMR Stefanowi Krajewskiemu, wiceprezesowi Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej Józefowi Babielowi. Srebrną Odznakę otrzymał płk Ryszard Matuszewski. Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej został uhonorowany wiceprezes Zarządu Oddziału Adam Frąckiewicz. Natomiast Odznaki Honorowe Sybiraka otrzymały osoby ściśle współpracujące ze Związkiem Sybiraków – Agnieszka Bugnacka, Henryk Felter, Artur Szczubełek, Teresa Gołębiewska, Grzegorz Ostalski i Dariusz Cychol. Dyplom podziękowania za współpracę wręczył Wandzie Wałkuskiej wiceprezes Zarządu Oddziału Jerzy Szymanowski.

Przemówienia okolicznościowe wygłosili prezydent Mariusz Chrzanowski i poseł na Sejm RP Lech Antoni Kołakowski. Dekoracje i montaż słowno-muzyczny przygotowali uczniowie Szkoły Podstawowej nr 5 w Łomży.

Marek Lechowicz, członek Związku Sybiraków, scenarzysta i reżyser wyemitował 8-minutowy pilotażowy odcinek filmu „Wygrać z przeznaczeniem”, ukazującego historię 733 polskich dzieci, które po deportacji na daleką północ ZSRR i Syberię znalazły swój przystanek w Nowej Zelandii. Mali bohaterowie tych wydarzeń wspominają to dziś z dystansem i mądrością ludzi, którzy mają już prawo mówić o przeżytej gehennie. Konsultantem filmowym dokumentu był wybitny polski reżyser Jerzy Hoffman. Film został wyemitowany dnia 17 września 2015 r. w TVP Regionalnej.

Pieśń o Matce Sybiraczce zagrał na akordeonie i zaśpiewał Michał Sawicki.

Następnie wszyscy zebrani udali się pod pomnik Sybiraka, gdzie poszczególne delegacje złożyły wiązanki kwiatów i zapaliły znicze.

Ks. prałat Jerzy Abramowicz poświęcił Dąb Pamięci posadzony w hołdzie wieloletniemu prezesowi Zarządu Oddziału ZS w Łomży Henrykowi Milewskiemu. Dąb, długowieczne drzewo, utrwala historię człowieka. Na zakończenie tej doniosłej i refleksyjnej uroczystości prezes Danuta Pieńkowska-Wolfart podziękowała wszystkim zebranym za tak liczne przybycie i zaprosiła na wspólny poczęstunek do Auli Matki Boskiej Częstochowskiej.

Msza w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łomży

Przemawia prezes Danuta Pieńkowska-Wolfart

Odznaczeni (od lewej): ks. bp Tadeusz Bronakowski, poseł na Sejm RP Lech Antoni Kołakowski, wiceprezes ZG TPZŁ Józef Babiel, dyrektor ARiMR Stefan Krajewski, płk Ryszard Matuszewski, wiceprezes Zarządu Oddziału Adam Frąckiewicz