Kronika Koła ZS w Lubaczowie

Uroczyste pasowanie na ucznia

Tradycją na stałe wpisaną w działalność terenowego Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie stał się udział w Święcie Szkoły Publicznego Gimnazjum nr 1 im. Przemysława Inglota – w ślubowaniu i pasowaniu na ucznia gimnazjum.

29 maja 2015 r. obchody Święta Szkoły rozpoczęły się mszą świętą w kościele parafialnym pw. św. Karola Boromeusza. Swoją obecnością uroczystość zaszczycili burmistrz miasta Lubaczowa Krzysztof Szpyt, proboszcz ks. Czesław Gołdyn, dyrektorzy sąsiednich szkół oraz samorządowcy.

Przybyłych gości przywitała Marta Szpyt, dyrektor gimnazjum, i zaprosiła wszystkich do wspólnego świętowania. Kulminacyjnym momentem uroczystości było złożenie przez uczniów przysięgi uczniowskiej, a po ślubowaniu pasowanie na ucznia dokonane szablą oficerską Przemysława Inglota przez prezesa Zarządu Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie Mieczysława Szymoniaka.

Skupienie i wzruszenie malowało się na twarzach gimnazjalistów, którzy świetnie prezentowali się w uroczystych strojach galowych, będących symbolem przynależności do społeczności gimnazjalnej. Dziewczęta wystąpiły w białych bluzeczkach, na które założyły granatowe kołnierze z białymi lamówkami. Chłopcy mieli granatowe krawaty z nadrukiem GIM. Wzorowo zdali swój pierwszy egzamin, udowadniając, że zasłużyli na zaszczytne miano ucznia Publicznego Gimnazjum nr 1 im. Przemysława Inglota.

Patronem gimnazjum jest Przemysław Inglot – lubaczowianin, Polak, obywatel świata, przemysłowiec, dyrektor sekcji charytatywnej Kongresu Polonii Amerykańskiej. W 1940 r. aresztowano całą rodzinę Inglotów i wywieziono do Kraju Ałtajskiego, gdzie w nieludzkich warunkach pracowała przy wyrębie drzew, karczowaniu pni. Jako żołnierz gen. Władysława Andersa Przemysław Inglot wziął udział w walkach o Monte Cassino. Odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. 1 czerwca 2000 r. Publiczne Gimnazjum nr 1 w Lubaczowie otrzymało jego imię, sztandar ufundowany przez małżonkę patrona oraz tablicę pamiątkową.

Spotkania pokoleń

Spotkania pokoleń od lat są tradycją członków naszego Koła. Systematycznie spotykamy się z młodzieżą szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych powiatu lubaczowskiego i nie tylko.

Nas, Sybiraków, wciąż ubywa – czas jest nieubłagany. Ze 138 członków zapisanych do Koła w Lubaczowie w chwili jego powstawania dziś pozostało już 48 osób. Tragiczne przeżycia odcisnęły swoje piętno na życiu każdego z nas, a koszmary wciąż wracają. Nie ma wśród nas Sybiraka, który nie pozostawił kogoś na tamtej ziemi – rodziców, przyjaciół, sąsiadów. Dlatego też tak ważne jest przypominanie młodym tamtych tragicznych wydarzeń, ukazanie historii zsyłek, martyrologii nas, obywateli polskich, i naszych niełatwych powrotów na ojczystą ziemię.

W ramach projektu edukacyjnego „O tym nie można zapomnieć – spotkania z kobietami, które przeszły piekło obozów i łagrów”, organizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej, uczniowie klasy II h IV Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Rzeszowie zorganizowali spotkanie z Sybiraczką Lidią Argasińską. Odbyło się ono 30 maja 2015 r. Lidia Argasińska podzieliła się swoimi przeżyciami na Syberii. Wzruszenie odbierało głos słuchaczom.

Na koniec uczniowie podziękowali uczestniczce spotkania tymi słowami: „Dziękujemy pani i wszystkim Sybirakom za to, że cierpieliście, abyśmy my mogli żyć w niepodległej, wolnej ojczyźnie. Prosimy o przekazanie wszystkim Sybirakom należącym do terenowego Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie, aby jak najrzadziej do tych koszmarów wracali, ale jednocześnie prosimy, abyście zostawili po sobie ślad – spisany, nagrany… Ludzie odchodzą, ale pamięć o tych czasach musi pozostać! Dziękujemy pani i wszystkim Sybirakom za upamiętnianie wartości patriotycznych i obywatelskich, poszanowanie tradycji narodowych i niepodległościowych oraz realizację idei sybirackich…”.

Ta krótka notatka nie oddaje atmosfery spotkania. Nie jest w stanie ukazać wzruszenia Sybiraczki Lidii Argasińskiej, gdy uczniowie i ich wychowawcy mówili o Sybirakach jako ludziach, którzy swą aktywnością wpływają na świadomość społeczną młodzieży, o tym, że młodzież i społeczność naszej małej ojczyzny są otwarte na tę prawdziwą historię, historię spisaną ludzką krwią. Nie sposób opisać ogromnego zainteresowania młodzieży tym wszystkim, o czym mówiła Lidia Argasińska podczas spotkania. Nie sposób ukazać ani też opisać serdeczności, z jaką została przyjęta przez młodzież i jej opiekunów.

By to zrozumieć, by odczuć dreszcz emocji, by przełknąć lub ukryć łzy cisnące się do oczu, trzeba po prostu na takich spotkaniach być!

Spotkania z gimnazjalistami

9 i 10 czerwca 2015 r. odbyły się spotkania członków Zarządu Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie Lidii Argasińskiej i Mieczysława Szymoniaka z młodzieżą klas pierwszych gimnazjum. Podczas tych spotkań Sybiracy dzielili się swoimi indywidualnymi przeżyciami i spostrzeżeniami z przymusowego pobytu na Syberii.

Posiedzenie Zarządu Oddziału

10 czerwca 2015 r. odbyło się posiedzenie Zarządu Oddziału w Jarosławiu.

Program zebrania:

Podsumowanie XXVI Krajowej Pielgrzymki Sybiraków na Jasną Górę
Podjęcie uchwały w sprawie nadania Izbie Pamięci Sybiraków w Jarosławiu imienia Zofii Garczyńskiej, założycielki i wieloletniej prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Jarosławiu.

W posiedzeniu uczestniczył Mieczysław Szymoniak, prezes Zarządu Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie.

Nagroda IPN „Świadek Historii”

Honorowe wyróżnienie „Świadek Historii” to lokalny odpowiednik ogólnopolskiej nagrody Kustosz Pamięci Narodowej przyznawanej od 2002 r. przez Instytut Pamięci Narodowej za szczególnie aktywny udział w upamiętnianiu historii narodu polskiego z lat 1939–1989, a także za działalność publiczną zbieżną z ustawowymi celami Instytutu. Nagroda „Świadek Historii” jest przyznawana przez regionalne oddziały IPN osobom szczególnie zasłużonym dla upamiętniania historii narodu polskiego w regionie oraz osobom wspierającym pion edukacyjny IPN w dziele popularyzacji historii. Laureatów nagrody wyłania kapituła, której przewodniczy prezes IPN.

5 listopada 2013 r. w gronie wyróżnionych była lubaczowianka Lidia Argasińska, deportowana w latach 40. do Kazachstanu, działaczka Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie, autorka wspomnień z tego tragicznego okresu.

17 czerwca 2015 r. Lidia Argasińska otrzymała pismo z Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie podpisane przez dyrektor Oddziału IPN w Rzeszowie Ewę Leniart o następującej treści:

„Historia najnowsza okazała się dla Polski wyjątkowo trudna. Naród polski, który w 1918 r. wywalczył wolność, już niebawem musiał ponownie stawić czoła Niemcom i Związkowi Sowieckiemu, dążącym do unicestwienia naszego państwa. Polacy zdołali udowodnić, że są warci niepodległego kraju, godnie stawiając opór nieludzkim ideologiom nazizmu i komunizmu.

Utrwalanie pamięci oraz wspieranie procesu kształcenia historycznego jest naszym wspólnym obowiązkiem. Temu celowi służy realizowany przez IPN projekt edukacyjny: »O tym nie można zapomnieć – spotkania z kobietami, które przeszły piekło obozów i łagrów«.

Chciałabym serdecznie pani podziękować i wyrazić wdzięczność za pomoc, życzliwość i okazane serce. Dla młodych ludzi spotkanie z panią było przede wszystkim niezapomnianą lekcją historii. Wynikiem końcowym szeregu zrealizowanych przez uczniów zadań w projekcie są sporządzone przez nich notacje, najważniejszym jednak rezultatem jest zmiana w myśleniu młodzieży o przeszłości i o pokoleniu, które doświadczyło okropności II wojny światowej”.

Święto Szkoły Publicznego Gimnazjum nr 1 im. Przemysława Inglota. Od prawej: dyrektor gimnazjum Marta Szpyt, prezes Zarządu Koła ZS w Lubaczowie Mieczysław Szymoniak, burmistrz Krzysztof Szpyt, z lewej proboszcz ks. Czesław Gołdyn