Wrocław uroczystości 11–12 kwietnia 2013 r. „Kwiecień – miesiąc pamięci Golgoty Wschodu”

We Wrocławiu po raz kolejny, jak co 2 lata, odbyły się dwudniowe uroczystości upamiętniające obywateli polskich zesłanych w głąb ZSRR „Kwiecień – miesiącem pamięci Golgoty Wschodu”.

Pierwszego dnia, tj. 11 kwietnia, o godz. 10.00 w Klubie 4 Regionalnej Bazy Logistycznej przy ul. Pretficza 4 odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego Związku Sybiraków z udziałem Prezesów Oddziałów. Powitania wszystkich zgromadzonych dokonali Prezes ZG Tadeusz Chwiedź oraz gospodarz uroczystości Prezes Oddziału ZS we Wrocławiu Eugeniusz Kuszka, który również nakreślił przewidziany program uroczystości. Następnie rozpoczęła się merytoryczna część spotkania. Omówiono najważniejsze, najpilniejsze i najbardziej palące sprawy społeczności sybirackiej. Poruszono kwestię przypadających w tym roku okrągłych rocznic Związku Sybiraków – 25. reaktywowania i 85. powstania, w związku z czym planowane jest spotkanie z Prezydentem RP, do którego zostało wysłane pismo w tej sprawie. Przyjęto uchwały zatwierdzające sprawozdanie finansowe i merytoryczne za 2012 r. Zatwierdzono również preliminarz na bieżący rok. Ożywiona dyskusja toczyła się wokół ciągnącej się od lat sprawy odszkodowania w związku z pobytem na zesłaniu. Obecnie w parlamencie są 2 projekty ustaw. Pierwszy projekt przewiduje ustawowo przyznanie statusu osoby represjonowanej wszystkim Sybirakom posiadającym uprawnienia kombatanckie. Drugi zakłada formę rekompensaty za pobyt na zesłaniu.

Po oficjalnym zakończeniu obrad, w sali widowiskowej odbyła się dekoracja odznaczeniami związkowymi oraz część artystyczna.

Prezes Tadeusz Chwiedź dokonał odznaczenia osób zasłużonych dla propagowania idei sybirackich. Złote Odznaki Honorowe za Zasługi dla Związku Sybiraków otrzymali: Maria Kozłowska (Oddział w Łodzi), Henryk Skirgajło (Oddział w Puławach), Stefan Chodoń, Stanisław Kołodziej, Danuta Konon, płk dypl. Wojciech Lewicki, Julian Marcinek, Teresa Wójcicka (Oddział we Wrocławiu). Srebrne Odznaki zostały przyznane Józefowi Jankowskiemu, Łucji Michalik i Stanisławie Stępień (Oddział we Wrocławiu).

Na ten dzień przewidziano występ młodzieży z Gimnazjum im. Zesłańców Sybiru w Kobierzycach, która przedstawiła wzruszający spektakl o tematyce sybirackiej pt. „Wagon wspomnień”, przygotowany pod opieką nauczycieli gimnazjum Małgorzaty Kokolskiej, Agaty Bracichowicz i Daniela Masicy. O dekorację zadbali Iwona Borkowska, Lucyna Wawrzyniak oraz Jan Szarek. Na zakończenie młodzi aktorzy odśpiewali Hymn Sybiraków. Występ został nagrodzony owacjami na stojąco. Wszyscy byli zgodni, że gra uczniów była na najwyższym poziomie i widać było ich głębokie zaangażowanie. Szczególne podziękowania należą się nauczycielom, którzy przygotowali scenariusz, jak również uczniów do występu.

W przerwie między obradami a występami można było obejrzeć w holu wystawę przygotowaną przez Stowarzyszenie Pamięci Zesłańców Sybiru we Wrocławiu „Jesteśmy, by pamiętać…”, która ukazywała fotografie z miejsc zsyłek, znaków pamięci, pamiątek, dokumenty.

Po zakończeniu spotkania wszyscy zainteresowani mogli skorzystać z wejściówek na Panoramę Racławicką i obejrzeć jedno z najbardziej okazałych dzieł malarstwa polskiego. Dla wszystkich było to niezapomnianie przeżycie. Wieczorem natomiast odbyła się autokarowa wycieczka z przewodniczką „Wrocław nocą”. Można było zobaczyć m.in. Stadion Miejski, który przepięknie prezentował się w wieczornej poświacie, Cmentarz Żydowski, most Milenijny, most Rędziński, Ostrów Tumski, gmach Uniwersytetu Wrocławskiego – Leopoldinę. Przewodniczka w interesujący sposób przedstawiła nam historię Wrocławia, ciekawostki oraz informacje o zabytkach.

Drugiego dnia nastąpiły właściwe obchody „Kwiecień – miesiąc pamięci Golgoty Wschodu”. Rozpoczęła je o godz. 10.30 uroczysta msza święta w Bazylice Mniejszej (kościele pw. św. Elżbiety), której przewodniczył metropolita wrocławski ks. abp Marian Gołębiewski. Koncelebrę sprawowali krajowy kapelan Sybiraków ks. Zdzisław Banaś, kustosz pomnika Zesłańcom Sybiru ks. prałat Wojciech Tokarz, proboszcz Bazyliki Mniejszej ks. prałat płk Janusz Radzik. W mszy uczestniczyli m.in. wiceprezydent Wrocławia Wojciech Adamski, wicewojewoda dolnośląski Ewa Mańkowska, dyrektor Gabinetu Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jacek Dziuba oraz pełnomocnik ds. kombatantów Urzędu Marszałkowskiego Paweł Aszkiełowicz. Piękną wizualną oprawę mszy zapewniły liczne sztandary zgromadzone wokół ołtarza.

Mszę w Bazylice Mniejszej koncelebrowali (od lewej) kapelan Sybiraków ks. Zbigniew Banaś, metropolita wrocławski abp Marian Gołębiewski, kustosz pomnika Zesłańcom Sybiru ks. prałat Wojciech Tokarz, proboszcz Bazyliki Mniejszej ks. prałat płk Janusz Radzik

Po mszy uczestnicy uroczystości, wśród nich Sybiracy, licznie przybyła młodzież, mieszkańcy miasta oraz poczty sztandarowe – prowadzeni przez orkiestrę Komendy Wojewódzkiej Policji i Kompanię Honorową Wojska Polskiego – przemaszerowali ulicami Wrocławia na plac Strzelecki pod pomnik Zesłańcom Sybiru, gdzie modlitwę odmówił kapelan wrocławskich Sybiraków ks. prałat Franciszek Głód.

Od lewej: Prezes Oddziału ZS we Wrocławiu Eugeniusz Kuszka, poseł na Sejm Dawid Jackiewicz, prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz, kierownik UdsKiOR Jan Stanisław Ciechanowski, Prezes ZG ZS Tadeusz Chwiedź, Wiceprezes ZG ZS Włodzimierz Kowalczyk, Prezes Oddziału ZS w Warszawie Henryk Majewski

Kustosz pomnika ks. prałat Wojciech Tokarz (z lewej) i kapelan wrocławskich Sybiraków ks. prałat Franciszek Głód

Po Apelu Poległych i salwie honorowej przystąpiono do składania wieńców pod pomnikiem. Pierwszy wieniec w imieniu Zarządu Głównego Związku Sybiraków złożyli Prezes Tadeusz Chwiedź wraz z członkiem Zarządu Głównego Grzegorzem Lipowskim i Prezesem Oddziału ZS w Zielonej Górze Edwardem Daszkiewiczem. W imieniu Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wieniec składali kierownik Urzędu Jan Stanisław Ciechanowski wraz z Jackiem Dziubą. Następnie kwiaty złożyli: przedstawiciele Zarządu Oddziału ZS we Wrocławiu – Prezes Eugeniusz Kuszka, Krystyna Jaśniewicz i Roman Janik, prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz z radnym Janem Chmielewskim, Dariusz Kowalczyk – sekretarz województwa dolnośląskiego, przedstawiciele służb mundurowych, reprezentanci poszczególnych oddziałów i kół Związku Sybiraków oraz młodzież szkolna.

Prezes ZG ZS Tadeusz Chwiedź (pośrodku), członek Zarządu Głównego Grzegorz Lipowski (z prawej) i Prezes Oddziału ZS w Zielonej Górze Edward Daszkiewicz z wieńcem od Zarządu Głównego ZS

Prezes Oddziału ZS we Wrocławiu Eugeniusz Kuszka (z lewej), Krystyna Jaśniewicz i Roman Janik

Następnie w kościele pw. św. Bonifacego prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz w krótkim przemówieniu podkreślił wagę uroczystości „Kwiecień – miesiąc pamięci Golgoty Wschodu”, które upamiętniają Polaków zesłanych do ZSRR – tych, którzy tam na zawsze pozostali, i tych, którym udało się powrócić do Ojczyzny. Dla wielu z tych ostatnich Wrocław stał się nowym domem.

Współorganizator obchodów i gość specjalny Jan Stanisław Ciechanowski, kierownik UdsKiOR, odznaczył medalami Pro Patria następujące osoby: Bronisławę Markowską, Irenę Pop, Czesławę Szaraniec (Oddział w Jeleniej Górze), Józefa Michała Budrewicza, Stanisława Dwojnego, Tadeusza Krzakowskiego (Oddział w Legnicy), Teresę Gutowską (Oddział w Łodzi), Elwirę Czapską, Zdzisława Freja, Agnieszkę Kuchcińską-Kurcz, Elżbietę Ulrich (Oddział w Szczecinie), Kazimierza Bobulę, Jerzego Orabczuka, Stanisława Sznajdera, Romana Szełemieja (Oddział w Wałbrzychu), Jerzego Frydla, Tadeusza Mireckiego, Tadeusza Rosik-Rosińskiego, ks. Wojciecha Tokarza, ks. Jana Walowa, Janusza Wąsowskiego (Oddział we Wrocławiu), Edwarda Daszkiewicza, Marię Jastrzębską, Stanisława Szymkowiaka (Oddział w Zielonej Górze).

Odznaczone zostały również sztandary następujących Oddziałów: Jeleniej Góry, Legnicy, Szczecina, Wałbrzycha i Zielonej Góry.

Złoty Krzyż Zasługi został przyznany Janinie Skowyrskiej (Oddział we Wrocławiu). W imieniu odznaczonej Krzyż odebrała Danuta Zawko.

Złotą Odznakę za Zasługi dla Związku Sybiraków otrzymał Jacek Dziuba, dyrektor Gabinetu Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Zakończenia uroczystości dokonał Prezes Tadeusz Chwiedź, który na ręce Prezesa Eugeniusza Kuszki złożył podziękowania za sprawną organizację.

Oprac.: ZG ZS