Porozumienie o przekazaniu materiałów archiwalnych Oddziału ZS w Łodzi Uniwersytetowi Łódzkiemu

W piśmie dziekana Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego, opublikowanym przez Bartosza Kałużnego w dniu 15 listopada 2018, czytamy:

„Miło nam poinformować, że 21 listopada 2018 r. o godz. 12.00 w sali posiedzeń Rady Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ odbędzie się uroczyste podpisanie porozumienia między Wydziałem a Związkiem Sybiraków w Łodzi.

Porozumienie będzie dotyczyło przekazania zasobów archiwalnych łódzkich Sybiraków społeczności akademickiej w celu ich opracowania oraz udostępniania. Materiały zgromadzone przez Związek Sybiraków stanowią bezcenny materiał źródłowy – są to przede wszystkim relacje i wspomnienia osób deportowanych w głąb ZSRR w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu.

Przekazanie tych materiałów do Biblioteki Wydziału będzie pierwszym krokiem do utworzenia Archiwum Sybiraków. Podczas uroczystości nastąpi także prezentacja wystawy »Polacy na Syberii«, którą Wydziałowi przekazał Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ”.

Po rozmowach z pracownikami Instytutu Historii Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ dostaliśmy propozycję spotkania i omówienia współpracy i przekazania Instytutowi Historii materiałów źródłowych w postaci rękopisów, maszynopisów, nagrań magnetofonowych, cyfrowych, fotografii i błon fotograficznych.

Do spotkania doszło 21 listopada 2018 r. w Instytucie Historii UŁ. Spotkanie przybrało charakter naukowy. Przybyło 10 Sybiraków, w tym przewodniczący Wojewódzkiej Rady Związku Sybiraków Mirosław Pejka, prezesi Zarządów Kół: Łódź-Śródmieście – Hanna Przybył, Bałuty – Alojzy Sąsiadek, Koła Terenowego Zgierz – Adam Szreder, prezes Zarządu Oddziału Stanisław Jurkin, sekretarz Zarządu Oddziału – Teresa Patrzyczna, skarbnik Zarządu Oddziału – Maria Kozłowska oraz członkowie Oddziału: Edward Golański, Antoni Łomasz i Michał Makatun. Na sali obrad zgromadziło się około 70 studentów i ponad 10 pracowników Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ.

Przybyłych powitali prodziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ ds. Studiów Niestacjonarnych, Podyplomowych i Współpracy z Zagranicą prof. dr hab. Aneta Pawłowska i prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Stanisław Jurkin. Wprowadzenie do zawarcia i podpisania umowy porozumienia wygłosił prowadzący obrady dr Wojciech Marciniak. Historyczny zarys dziejów współpracy łódzkich historyków z Sybirakami wygłosił członek Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych, pracownik Instytutu Historii UŁ prof. dr hab. Albin Głowacki.

Zgromadzonym przedstawiono niedużą, ale atrakcyjną wystawę, na której znajdowały się eksponaty z dalekiej Republiki Południowej Afryki (pochodzące z archiwum Zjednoczenia Polskiego w Johannesburgu) i nie mniej dalekiej Syberii (pochodzące z archiwum Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Łodzi).

W trakcie obrad głos zabrali przewodniczący Wojewódzkiej Rady Związku Sybiraków Mirosław Pejka, prezes Zarządu Koła Terenowego w Zgierzu Adam Szreder, prezes Zarządu Koła Łódź-Śródmieście Hanna Przybył, skarbnik Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Maria Kozłowska, a wystawę w skrócie opisał prezes Zarządu Oddziału Stanisław Jurkin.

Wystawę „Polacy na Syberii” zorganizowaną przez Instytut Historii UŁ w sali dydaktycznej, która „została (…) opracowana i wydana dzięki kooperacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych z Archiwum Polskiej Akademii Nauk”, obejrzeli uczestnicy konferencji, przy komentarzach pracowników wydziału.