23 września 2018 r. odbyły się w Lubaczowie obchody 79. rocznicy agresji sowieckiej na Polskę, obchody Dnia Sybiraka. Dzień Sybiraka to okazja do złożenia hołdu cierpieniom, których doświadczyli zesłańcy, skazani na zagładę wskutek stalinowskich represji.

Uroczystość Dnia Sybiraka zorganizowała Barbara Janczura, córka i wnuczka Sybiraków, członek Zarządu Koła Terenowego w Lubaczowie, przejmując na siebie wszystkie obowiązki, a także prowadzenie ścisłej, zrozumiałej i przyjemnej narracji.

Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w konkatedrze parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w intencji Sybiraków zmarłych na „nieludzkiej ziemi” i żyjących, z udziałem pocztów sztandarowych Związku Sybiraków, Związku Harcerstwa Polskiego, Jednostki Strzeleckiej 2033 i Samorządu Powiatu Lubaczowskiego. Mszy świętej koncelebrowanej przewodniczył ks. kanonik Andrzej Stopyra oraz ks. płk Eugeniusz Łabisz. Kazanie poświęcone było głównie losom Sybiraków na zesłaniu.

W uroczystości udział wzięli Sybiracy, nieliczni już żyjący bohaterowie tamtych okrutnych czasów, i ich rodziny, przedstawicielka Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, przedstawiciele starostwa powiatowego, Urzędu Miasta Lubaczowa, służb mundurowych, sponsorzy oraz goście, dziennikarze, harcerze i mieszkańcy.

Sztandary, odwieczne symbole polskiego patriotyzmu, tradycji i jedności powodują dreszcz emocji podczas wprowadzania i pokłonów przed ołtarzem. Tak było i tym razem podczas ich wprowadzenia do świątyni. Na twarzach zgromadzonych widać było wzruszenie.

Po nabożeństwie uczestnicy przeszli pod tablicę Pamięci umieszczoną w Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Łaskawej, gdzie zebrani Sybiracy i zaproszeni goście, składając wiązanki i kwiaty, oddali hołd tym, którym nie dane było powrócić do ojczyzny, którzy dokończyli swój żywot na „nieludzkiej ziemi”.

Część oficjalna uroczystości odbyła się w sali teatralnej w podziemiach konkatedry, gdzie zebrani wysłuchali Hymn Sybiraków w wykonaniu młodzieżowego chóru „Canzone” pod dyrekcją Andrzeja Kindrata,

Barbara Janczura powitała Sybiraków i zaproszonych gości, w tym: Magdalenę Poślad-Sikorską – przedstawicielkę Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Mieczysława Kasprzaka – posła na Sejm RP, Józefa Michalika – starostę lubaczowskiego, Krzysztofa Szpyta – burmistrza miasta Lubaczowa, ks. Andrzeja Stopyrę – dziekana dekanatu lubaczowskiego, Andrzeja Kindrata – dyrektora Miejskiego Domu Kultury w Lubaczowie, a także sponsorów uroczystości.

W przemówieniu nawiązała do wywózek z 1940 i 1941 r., ciężkiej i wyczerpującej pracy fizycznej, do której zmuszani byli zesłańcy, do deportacji w warunkach urągających ludzkiej godności.

„Bliscy zobowiązali nas do ważnego zadania: / Stać na straży prawdy i pamięci. / By świat usłyszał o Ich tragedii. / O tym, jak ginęli na zesłaniu Polacy. / O tym, że nie ulegli sowietyzacji…” – zadeklamowała prowadząca. Następnie zwróciła się do uczestników spotkania słowami: „Pamięć ocala, bywa jednak i tak, że i ona potrzebuje ocalenia. Jeśli my nie zadbamy o pamięć naszych bliskich, którym Sybir zabrał dzieciństwo, młodość, rodziców, zdrowie, to kto?”. Chyląc głowę przed depozytariuszami tragicznych doświadczeń, złożyła równocześnie deklarację, iż pamięć o Sybirakach, którzy oddali życie na „nieludzkiej ziemi” i tych, którzy odeszli na wieczną wartę już w wolnej ojczyźnie, będzie przekazywana następnym pokoleniom Polaków poprzez jej blog i jej działalność na rzecz Koła.

Nawiązała do historii powstania Koła, wspominając jego założycieli: Zdzisława Hadla, Teresę Marcelę Mielnik, Henryka Tabina, Mieczysława Szymoniaka, Lidię Teresę Argasińską, Katarzynę Załogę – seniorkę lubaczowskiego Koła. Powiedziała o nich: „To niestrudzeni orędownicy prawdy historycznej, oddani krzewieniu idei sybirackiej, pielęgnowaniu pamięci o rozrzuconych polskich kościach, tam, na »nieludzkiej ziemi«, to przykład patriotyzmu nie na pokaz, ale noszonego głęboko w sercu”. W uznaniu szczególnych zasług w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość ojczyzny, na wniosek Koła w Lubaczowie, poparty przez Zarząd Główny Związku Sybiraków, decyzją szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych zostali oni uhonorowani medalem Pro Patria, który otrzymali z rąk Magdaleny Poślad-Sikorskiej – przedstawicielki Urzędu.

Z roku na rok zmniejszają się szeregi Sybiraków. W lubaczowskim Kole ZS ze 132-osobowej grupy zostało 34 Sybiraków. W dowód pamięci uhonorowano ich pamiątkową statuetką w formie wagoników, zaprojektowaną i wykonaną przez Zbigniewa Krygowskiego z firmy Mech-Bud z Lisich Jam. Statuetkę otrzymała także rodzina niedawno zmarłej Sybiraczki, Genowefy Kuci, która z niecierpliwością czekała na dzień uroczystości.

Za szczególne zasługi w działalności Koła i kultywowanie pamięci statuetki otrzymali ponadto: Barbara Janczura, Jadwiga Tabaczek, Barbara Thieme, Aleksandra Bek i Zdzisław Cioch.

„Wdzięczność trudno jest ubrać w słowa…, wtedy proste »dziękuję« zawiera wszystko, co chcemy wyrazić!” – skierowała te słowa do sponsorów uroczystości prowadząca. Z wdzięczności za wszystkie okazane dowody życzliwości i wyrozumiałości, za dar najpiękniejszy, za serce, poprosiła o przyjęcie pamiątkowych statuetek: posła na Sejm Mieczysława Kasprzaka, starostę lubaczowskiego Józefa Michalika, burmistrza miasta Lubaczowa Krzysztofa Szpyta, nadleśniczego Stanisława Zagrobelnego z Nadleśnictwa Oleszyce, nadleśniczego Roberta Banasia z Nadleśnictwa Lubaczów, nadleśniczego Janusza Skalskiego z Nadleśnictwa Narol, przewodniczącego Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Lubaczowie Czesława Mazurka, Jana Janczurę ze Spółdzielczej Grupy Producenckiej Kresy w Lubaczowie, Annę Sochur z firmy Chigo Polska i AB Klima z Krasnego koło Rzeszowa, Grzegorza Woźniaka.

Po zakończonej uroczystości w imieniu szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie statuetkę odebrała Magdalena Poślad-Sikorska.

Za współpracę, za pamięć o Sybirakach statuetki otrzymali także: ks. Andrzej Stopyra – dziekan dekanatu lubaczowskiego, Andrzej Kindrat – dyrektor Miejskiego Domu Kultury w Lubaczowie, Maria Lechowicz z firmy Lech-Kom, Katarzyna Pelc-Antonik – dyrektor Miejskiej Biblioteki w Lubaczowie oraz siostra Klaris – zakrystianka.

Następnie głos zabrali: zaproszony na uroczystość poseł na Sejm Mieczysław Kasprzak, starosta lubaczowski Józef Michalik oraz burmistrz miasta Lubaczowa Krzysztof Szpyt, którzy w krótkich słowach nawiązali do ciężkiego losu zesłańców i podziękowali za możliwość uczestniczenia w uroczystości. W imieniu Sybiraków przemawiał Mieczysław Szymoniak, prezes Zarządu lubaczowskiego Koła Związku Sybiraków.

Uroczystość uświetnił występ młodzieżowego chóru Canzone pod dyrekcją Andrzeja Kindrata. Chór odśpiewał Hymn Sybiraków i wykonał pieśni patriotyczne, które wywołały szeroki aplauz wśród uczestników uroczystości.

Podziękowania za pracę i zaangażowanie podczas spotkania, za wystawienie pocztu sztandarowego Związku Harcerstwa Polskiego, Koła Terenowego Związku Sybiraków w Lubaczowie oraz Jednostki Strzeleckiej 2033 im. gen. bryg. Józefa Kustronia w Lubaczowie, za wystawienie warty honorowej i pomoc przy rozdaniu statuetek skierowane zostały do harcerzy ze Związku Harcerstwa Polskiego i strzelców z Jednostki Strzeleckiej 2033. Siostrze Klaris i pani Katarzynie podziękowano za pomoc i zaangażowanie w przygotowaniu i udekorowaniu sali na uroczystość, a chórowi młodzieżowemu Canzone pod dyrekcją Andrzeja Kindrata za piękny występ i oprawę mszy świętej. Słowa podziękowania powędrowały także do Mariusza Franta, dyrektora Powiatowego Centrum Kultury, za udostępnienie konta bankowego; Marii Baran, dyrektor Zespołu Szkół w Oleszycach, pracownikom i uczniom – za życzliwość i ogrom pracy, jaką włożyli w przygotowanie poczęstunku; Iwonie Buczko z Telewizji Lubaczów – za fotograficzne i filmowe udokumentowanie przebiegu uroczystości Dnia Sybiraka.

Na koniec dziękując za uczestnictwo w tym wydarzeniu, tak ważnym nie tylko dla Sybiraków, ale dla całej społeczności lubaczowskiej, prowadząca Barbara Janczura prosiła o uszanowanie pamięci „rodzin dzieci Syberii”, bo „tak szybko odchodzą…”. Pamiętamy o tych, których nie ma, ale pamięć o nich powoduje, że jesteśmy dzisiaj tutaj. Zaświadczamy, że Lubaczów pamięta i pamiętał będzie.

Spotkanie zakończyło się poczęstunkiem w Domu św. Zygmunta Gorazdowskiego.

Msza święta w lubaczowskiej konkatedrze parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika koncelebrowana przez ks. kanonika Andrzeja Stopyrę

Zaproszeni goście i Sybiracy obecni na mszy świętej

Tablica Pamięci Sybiraków w Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Łaskawej w Lubaczowie

Delegacje składające kwiaty pod Tablicą Pamięci Sybiraków (od lewej): starosta lubaczowski Józef Michalik, poseł na Sejm Mieczysław Kasprzak, Magdalena Poślad-Sikorska z Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Sybiracy Teresa Marcela Mielnik i Mieczysław Szymoniak, nadleśniczy Janusz Skalski, nadleśniczy Robert Banaś

Dekoracja uroczystości w sali teatralnej

Uhonorowani medalem Pro Patria. Od lewej: Maria Tabin (w imieniu Henryka Tabina), Stanisława Agacińska (za Katarzynę Załogę), Teresa Marcela Mielnik, Lidia Teresa Argasińska, Magdalena Poślad-Sikorska z UdsKiOR, Mieczysław Szymoniak, Waldemar Hadel (za Zdzisława Hadla)

Wręczenie pamiątkowych statuetek. Na zdjęciu statuetkę odbiera prezes Zarządu Koła w Lubaczowie Mieczysław Szymoniak

Występ chóru „Canzone”

Autor: Janina Płachta, zdjęcia Iwona Buczko

Click to listen highlighted text!